Konferensııaǵa elimizdiń jetekshi ǵalymdarymen birge Túrkııa, AQSh, Japonııa, Majarstan, Ázerbaıjan, Qyrǵyzstannan mıfologııa, tarıh, tiltaný, ónertaný salalarynyń belgili zertteýshileri qatysyp, S.Qondybaıdyń mıfologııalyq murasyn sıfrlandyrý jáne ony jańa býynǵa tanymal etýdiń mehanızmderin talqylap, birlesken halyqaralyq jobalar týraly keńes qurdy.
Festıvalǵa usynylǵan 50-den astam fılmniń 8-i negizgi, 9-y stýdenttik baıqaýǵa ótti. Fılmder túrki mıfologııasynyń eń kúrdeli taqyryptaryn — aspan-juldyzdar júıesi, dúnıeniń qurylymy, batyrlyq epos beıneleri arqyly kórsetti.
«Bıyl alǵash ret «Serikbol Qondybaı eńbekteriniń úzdik anımasııalyq beıimdelýi» atalymyn jarııalap otyrmyz. Bul — bolashaqta túrki mıfologııasyna arnalǵan tolyqmetrli mýltfılmder jasaýǵa múmkindik beredi. Osylaısha, avtordyń ǵylymı eńbekterin keńinen nasıhattap, túrki halyqtarynyń mádenı qundylyqtaryn anımasııa óneri arqyly jańa deńgeıde tanytýǵa baǵyttalǵan», deıdi Mańǵystaý oblystyq Mádenıet basqarmasy basshysynyń orynbasary J.Tóremuratuly.
Uıymdastyrýshylar anımasııa men ǵylymdy ushtastyra otyryp, túrki halyqtarynyń mıfologııasyn zamanaýı
kózqaraspen jetkizýdi maqsat etkenin aıtady.
– Serikbol Qondybaıdyń eńbekterin dáripteý, túrki mıfologııasyn anımasııa tilimen jetkizý – óte mańyzdy. Búgingi «Úrker» festıvali men halyqaralyq konferensııa – Aqtaýdyń mádenı astana retindegi alǵashqy qadamdarynyń biri. Bul bastama bolashaqta halyqaralyq mádenı jobalarǵa jol ashyp, Aqtaýdy túrki halyqtary zamanaýı mádenı dıaloginiń ortalyǵyna aınaldyrady, – deıdi Túrksoı uıymy túrkitildi qaýymdastyqtarmen qarym-qatynastar departamentiniń basshysy Djavıd Móvsúmlú.
«Serikbol Qondybaı murasy jáne túrki álemi» IV halyqaralyq ǵylymı-teorııalyq konferensııasy aıasynda ótken is-sharaǵa qatysýshy sheteldik jáne otandyq ǵalymdar, zertteýshiler, jazýshylar ǵalymnyń kindik qany tamǵan Mańǵystaý aýdanyna arnaıy baryp, memorıaldyq mýzeıine at basyn tiredi. Týǵan jerinde avtordyń áıgili «Qazaq dalasy jáne german táńirleri» atty kitabynyń aǵylshyn tilindegi nusqasynyń — «The Kazakh Steppe and the Germanic Gods» aýdarmasynyń tusaýkeseri ótti.
Ǵylymı-kópshilik stılde jazylyp, german-skandınav mıfi men eposynyń arǵy tegi túrki dúnıesimen baılanysy keńinen zerttelgen eńbek 2000 jyly jaryq kórgen edi. Eńbekte ǵalym mıfterdi túrkilik kózqaraspen túsindirip, ózindik tyń tujyrymdar usynǵan. Ǵalymdar kitaptyń aǵylshyn tilindegi nusqasynyń jaryq kórýi «Serikbol Qondybaı murasynyń halyqaralyq deńgeıde nasıhattalýyna, álem ǵalymdarynyń nazaryn túrki dúnıesine aýdarýǵa úlken múmkindik berdi» dep atap ótti.
Qonaqtar mýzeı zaldaryn kórip, «Qaraman ata» kıeli ornyna bardy, ǵalymnyń rýhyna zııarat jasady. Aıraqty, Sherqala sekildi tabıǵı landshaftardy aralap, Otpan taý tarıhı-mádenı keshenin tamashalady.
Eki kúnge sozylǵan is-shara qorytyndysynda «Úrker» qysqametrajdy anımasııalyq fılmder festıvaliniń jeńimpazdary anyqtaldy. Mıfologııany úzdik beınelegeni úshin «Balaly úı bazar» týyndysymen qazaqstandyq M.Jubanysh, úzdik ulttyq anımasııalyq fılm «Jarqanat pen qurbaqa» týyndysymen tatarstandyq S.Kıatrov, úzdik stýdenttik fılm «Túrli tústi qanattar» týyndysymen ózbekstandyq D.Nasırova men D.Zabıhıddınov, úzdik qysqametrli fılm «Turan» týyndysymen qazaqstandyq J.Baıdarbek marapattaldy. Sondaı-aq qazylar alqasynyń arnaıy júldesi «Dárýish» týyndysymen Iа.Jumabaevaǵa, «Kórermen kózaıymy» M.Jubanyshqa, TÚRKSOI arnaıy júldesi «Narǵyz» týyndysy úshin Ázerbaıjannan kelgen Masýd Panahıǵa tabystaldy. Al festıvaldyń bas júldesi gran-prı «Altyn kól» týyndysy úshin otandasymyz G.Tazabekovaǵa buıyrdy.
Konferensııanyń ashylýynda aǵylshyn tilindegi «Arǵyqazaq mıfologııasy» kitabynyń tusaýkeseri ótti. Arada bir-eki kún ótkende Serikbol Qondybaıdyń memorıaldyq mýzeıi resmı túrde TÚRKSOI Mýzeıler odaǵynyń múshesi atandy. Bul ǵalymnyń týǵan jeri Shetpe aýylynda ornalasqan shaǵyn mýzeıdiń alys kókjıekke aralasyp, jańa tynys, jańa qadamdarǵa jol bastaýy bolmaq.
Mańǵystaý oblysy
