Keshe Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Qaraǵandy oblysyna jumys sapary bastaldy.
Eldiń damýy men órkendeýinde orny bólek Qaraǵandy aımaǵy kóshbasshylyq jolyna beriktikke ári bıikten kórinýge umtylysyn qashanda jarqyn isterimen aıǵaqtap kele jatqany málim. Negizinen óndiristiń alyptary shoǵyrlanǵan óńirdiń otandyq ekonomıkaǵa qosatyn úlesi óte zor bolsa, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵytty jedeldetýge bet túzeýi jańa belesterge qulash serpilte túsip otyr. Buǵan dálel jetip artylady. Atalǵan mereıli maqsatqa arnaıy jasalǵan baǵdarlama boıynsha respýblıkalyq mańyzy bar 18 joba belgilengen. Sonyń 10-y bıyl iske asyrylýǵa tıis. Al 4-i oryndaldy.

Elbasy oblysqa jumys sapary aldynda telekópir arqyly ınvestısııalyq jobalardyń tusaýkeserine qatysýy kezinde solardyń biriniń, atap aıtqanda, Botaqara kentinde bolat paneldi jylytý radıatorlary zaýytynyń ashylýyn kórgen edi. Aýyldyq jerde, munyń syrtynda turǵyn úı qurylysyna asa qajetti osynaý buıymnyń kóp mólsherde shyǵarylýynyń jolǵa qoıylýy eleýli oqıǵa. Buǵan deıin Jańaarqa, Shet aýdandarynda kómir jáne temir konsentratyn óndiretin kenishterdiń irge kóterýi aımaqtyń alys túkpirleri tynysyna tyń lep estirgen-di.
Keshe tústen keıin Prezıdent Nursultan Nazarbaevty osyndaı jan jadyratar jańalyqtarymen qarsy alǵan qaraǵandylyqtar júregine bul jolǵy kezdesýlerdiń bir ystyq sıpaty bar. Temirtaýda, Qaraǵandyda úlken eńbek mektebinen ótip, qaıratkerlikke qaıralǵan bolashaq Memleket basshysynyń qazaqstandyq tuńǵysh shoıyn alýshylar sapynda bolýy árdaıym maqtanysh tutylady. О́ńirdegi jańa óndiris oshaqtarymen tanysý ári sol aıtýly oqıǵaǵa 50 jyl tolýy qýanyshyn keshegi áriptes metallýrgtermen birge bólisýge nıettestikke, peıil-iltıpatqa jurtshylyq razylyǵy zor bul kúnde.
Búginde óndiristi ólkeniń atyna zaty saı bolyp keledi. Qaraǵandy óz basynda salynatyn, bastapqyda 50 myń avtokólik shyǵaratyn zaýyt qurylysyna qazyq qaǵylǵany keshe ǵana. Reseılik “Sollers” AAQ kompanııasy men “Saryarqa” áleýmettik-kásipkerlik korporasııasy birlesip qurǵan kásiporynda 2015 jyly – 187 myń, al 2020 jyly 254 myń jeńil kólik túrleri qazaqstandyq tutynýshylarǵa usynylatyn bolady. Halyqtyń ál-aýqaty jaqsara túsýine baılanysty, bir jaǵynan, bul qozǵalys quralyna suranymdy qanaǵattandyrýdyń joly tabylsa, ekinshi jaǵynan, biraz adamnyń eńbekke qamtylýyna múmkindik beredi. Mysaly, alǵashqy kezeginde 1,5 myń, sodan soń 3,5 myń adam jumysqa tartylady.
Burynnan maqsat ortaq, tilegi úndes kórshi memlekettermen ózara paıdaly ekonomıkalyq yntymaqtastyqty tereńdetýge baǵyttalǵan mundaı jobalardyń qataryna belarýstyq áıgili BelAZ-dardyń basty tetikteri men agregattary endi Qaraǵandyda da jasalýy jatady.
Memleket basshysy áýejaıdan birden Qazaqstan-Belarýs birlesken “QazBelAZ” JShS oryn tepken Qaraǵandy quıý-máshıne jasaý zaýytyna bet aldy. Kásiporyn sehtaryn aralap, jumysymen tanysý kezinde istiń aıaq alysyn baıan etýshiler munda aýyr salmaqty ataqty júk kóliginiń birinshi kezeńde kúrdeli jóndeýden ótkiziletindigin, qosalqy bólshekteri jasalatyndyǵyn, sodan soń qurastyrylýy bastalatyndyǵyn aıtty. Jalpy alǵanda tolyq kúsh-qýatyna enýi aldaǵy úsh-tórt jylda aıaqtalýǵa tıis. Sonda jylyna 90 tonnalyq 5 jáne 45 tonnalyq 10 BelAZ qazba oryndarynan ken tasymaldaýǵa jóneltilip turady. Odan arǵy ýaqytta shyǵarylý kólemi ulǵaıyp, atalǵan tehnıkamen qazaqstandyq tutynýshylar suranymyn qanaǵattandyrý máselesi sheshiledi. Bul jobany iske asyrýdyń salmaqty júgi júktelgen “Qazaqmys” korporasııasy úshin ol óte tıimdi bolmaq. “BelAZ”-dar keń qoldanystaǵy óndiris alyby, ony jergilikti orynda qurastyrý arqyly satyp alyný baǵasyn eki esege deıin tómendete alady.
Jańa kásiporynǵa 100-ge jýyq adam jumysqa qamtylǵan. Solardyń biri birinshi seh tehnology Jumaǵalı Aımyshev: “Ozyq tehnologııalyq qondyrǵylarmen, aspap-quraldarmen jabdyqtalǵan mundaı óndiriste eńbek etý bárimizge zor mártebe. Bir top áriptesimiz jaqynda Mınsk zaýytynda mamandyq jetildirip oraldy. Osyndaı tehnıkany ózimizde shyǵarýǵa qol jetkizý qandaı da kúrdeli mindetti atqarýǵa daıyn ekenimizdiń aıǵaǵy”, dep qýanyshyna ujym músheleri bári ortaqtyǵyn bildirdi.
Prezıdent N.Á.Nazarbaev jumysshylarmen, mamandarmen, óndiris basshylarymen, isker top ókilderimen emen-jarqyn áńgimelesip, oı-pikirlerin ynta qoıa tyńdady. El ekonomıkasyn jańǵyrtý basty maqsat ekenin ataı kelip, ındýstrııalyq damýdyń negizgi baǵyttaryn jiktep, taldap kórsetti. “Keleshegi zor mundaı óndirister qatary kóbeıe túsýi maǵan úlken qýanysh. Byltyr Belarýs Respýblıkasyna jumys saparymda “BelAZ”-dy Qazaqstanda da qurastyratyn birlesken kásiporyn qurý jóninde usynys jasaǵan edim. Bizde metall, rezına jetkilikti. Ondaı jobany iske asyrýǵa jaǵdaıymyz bar. Minekı, oryndalýyna iz salyndy”, degen Elbasy ındýstrııalyq damý baǵdarlamasy arqyly 50 myń adamnyń jumysqa qamtylatyndyǵyn, turǵyndardyń ál-aýqatyn kóterý, halyq ıgiligine qyzmet etý jolynda is-sharalardyń atqaryla bermektigin atady.
Ujym múshelerimen jyly qoshtasqan Elbasyna degen zor qurmet, shynaıy súıispenshilik sezimi olardyń jarqyn júzderinen ańǵarylyp, “Jasasyn Qazaqstan”, “Jasasyn Nursultan”, “Rahmet Sizge” degen jan-jaqtan jaýǵan alǵys sózderinen jańǵyryp turdy.
Memleket basshysy búgin Temirtaýda ótetin qazaqstandyq tuńǵysh shoıyn qorytylýynyń 50 jyldyǵy qurmetine merekelik shoıyn alý rásimine, metallýrgterdiń saltanatty jınalysyna qatysyp, qalada jańadan boı kótergen nysandarmen tanysady.
Aıqyn NESIPBAI.
QARAǴANDY.