02 Shilde, 2010

О́RKENDEÝ AIǴAǴY – JAŃA О́NDIRISTER

526 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin
Keshe Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Qaraǵandy oblysyna jumys sapary bastaldy. Eldiń damýy men órkendeýinde orny bólek Qaraǵandy aımaǵy kóshbasshylyq jolyna beriktikke ári bıikten kórinýge umtylysyn qashanda jarqyn isterimen aı­ǵaqtap kele jatqany málim. Ne­gizinen óndiristiń alyptary sho­ǵyrlanǵan óńirdiń otandyq eko­nomıkaǵa qosatyn úlesi óte zor bolsa, ındýstrııalyq-ınnova­sııa­lyq baǵytty jedeldetýge bet tú­zeýi jańa belesterge qulash ser­pilte túsip otyr. Buǵan dálel jetip artylady. Atalǵan mereıli maqsatqa arnaıy jasalǵan baǵdar­lama boıynsha respýblıkalyq mańyzy bar 18 joba belgilengen. Sonyń 10-y bıyl iske asyrylýǵa tıis. Al 4-i oryndaldy. Elbasy oblysqa jumys sapary aldynda telekópir arqyly ınves­tısııalyq jobalardyń tusaýkese­rine qatysýy kezinde solardyń biriniń, atap aıtqanda, Botaqara kentinde bolat paneldi jylytý ra­dıatorlary zaýytynyń ashy­lýyn kórgen edi. Aýyldyq jerde, munyń syrtynda turǵyn úı qury­lysyna asa qajetti osynaý buı­ymnyń kóp mólsherde shyǵary­lýy­nyń jolǵa qoıylýy eleýli oqıǵa. Buǵan deıin Jańaarqa, Shet aýdandarynda kómir jáne temir konsentratyn óndiretin kenish­terdiń irge kóterýi aımaqtyń alys túkpirleri tynysyna tyń lep estirgen-di. Keshe tústen keıin Prezıdent Nursultan Nazarbaevty osyndaı jan jadyratar jańalyqtarymen qarsy alǵan qaraǵandylyqtar júregine bul jolǵy kezdesýlerdiń bir ystyq sıpaty bar. Temirtaýda, Qaraǵandyda úlken eńbek mekte­binen ótip, qaıratkerlikke qaı­ral­ǵan bolashaq Memleket basshy­sy­nyń qazaqstandyq tuńǵysh shoıyn alýshylar sapynda bolýy árdaıym maqtanysh tutylady. О́ńirdegi jańa óndiris oshaqtarymen tanysý ári sol aıtýly oqıǵaǵa 50 jyl to­lýy qýanyshyn keshegi áriptes me­tallýrgtermen birge bólisýge nıet­testikke, peıil-iltıpatqa jurt­shylyq razylyǵy zor bul kúnde. Búginde óndiristi ólkeniń aty­na zaty saı bolyp keledi. Qara­ǵan­dy óz basynda salynatyn, bas­tap­qy­da 50 myń avtokólik shy­ǵaratyn zaý­yt qurylysyna qazyq qaǵyl­ǵany keshe ǵana. Reseılik “Sollers” AAQ kompa­nııasy men “Saryarqa” áleýmet­tik-kásip­kerlik korporasııasy birlesip qurǵan kásip­or­ynda 2015 jyly – 187 myń, al 2020 jyly 254 myń jeńil kólik túr­leri qa­zaq­standyq tuty­nýshy­larǵa usy­nylatyn bo­lady. Ha­lyqtyń ál-aýqaty jaq­sara túsýine baıla­nysty, bir ja­ǵynan, bul qozǵalys quralyna suranymdy qanaǵattan­dyrýdyń joly tabylsa, ekinshi jaǵynan, biraz adamnyń eńbekke qamty­lýyna múmkindik beredi. Mysaly, alǵashqy keze­ginde 1,5 myń, sodan soń 3,5 myń adam jumysqa tartylady. Burynnan maqsat ortaq, tilegi úndes kórshi memlekettermen ózara paıdaly ekonomıkalyq yn­ty­maqtastyqty tereńdetýge baǵyt­talǵan mundaı jobalardyń qata­ryna belarýstyq áıgili BelAZ-dar­dyń basty tetikteri men agre­gat­t­ary endi Qaraǵandyda da jasalýy jatady. Memleket basshysy áýejaıdan birden Qazaqstan-Belarýs birles­ken “QazBelAZ” JShS oryn tep­ken Qaraǵandy quıý-máshıne jasaý zaýytyna bet aldy. Kásip­oryn seh­taryn aralap, jumysy­men ta­ny­sý kezinde istiń aıaq alysyn baıan etýshiler munda aýyr sal­maqty ataqty júk kóliginiń bi­rinshi kezeńde kúrdeli jóndeýden ótkiziletindigin, qosalqy ból­shek­teri jasalatyndyǵyn, sodan soń qurastyrylýy bastalatyndyǵyn aıtty. Jalpy alǵanda tolyq kúsh-qýatyna enýi aldaǵy úsh-tórt jyl­da aıaqtalýǵa tıis. Sonda jylyna 90 tonnalyq 5 jáne 45 tonnalyq 10 BelAZ qazba oryndarynan ken tasymaldaýǵa jóneltilip turady. Odan arǵy ýaqytta shyǵarylý kó­lemi ulǵaıyp, atalǵan tehnıkamen qazaqstandyq tutynýshylar sura­nymyn qanaǵattandyrý máselesi she­shiledi. Bul jobany iske asy­rýdyń salmaqty júgi júktelgen “Qazaqmys” korporasııasy úshin ol óte tıimdi bolmaq. “BelAZ”-dar keń qoldanystaǵy óndiris alyby, ony jergilikti orynda qurastyrý arqyly satyp alyný baǵasyn eki esege deıin tómendete alady. Jańa kásiporynǵa 100-ge jýyq adam jumysqa qamtylǵan. So­lardyń biri birinshi seh tehnology Jumaǵalı Aımyshev: “Ozyq teh­nologııalyq qondyrǵylarmen, as­pap-quraldarmen jabdyqtalǵan mun­daı óndiriste eńbek etý bá­ri­mizge zor mártebe. Bir top árip­tesimiz jaqynda Mınsk zaýytynda mamandyq jetildirip oraldy. Os­yn­daı tehnıkany ózimizde shy­ǵa­rýǵa qol jetkizý qandaı da kúrdeli mindetti atqarýǵa daıyn ekeni­mizdiń aıǵaǵy”, dep qýanyshyna ujym músheleri bári ortaqtyǵyn bildirdi. Prezıdent N.Á.Nazarbaev ju­mysshylarmen, mamandarmen, ón­diris basshylarymen, isker top ókil­derimen emen-jarqyn áńgi­me­lesip, oı-pikirlerin ynta qoıa tyń­dady. El ekonomıkasyn jańǵyrtý basty maqsat ekenin ataı kelip, ındýstrııalyq damýdyń negizgi ba­ǵyttaryn jiktep, taldap kórsetti. “Keleshegi zor mundaı óndirister qatary kóbeıe túsýi maǵan úlken qýanysh. Byltyr Belarýs Respýb­lıkasyna jumys saparymda “BelAZ”-dy Qazaqstanda da qurastyratyn birlesken kásip­or­yn qurý jóninde usynys jasaǵan edim. Bizde metall, rezına jet­ki­likti. Ondaı jobany iske asyrýǵa jaǵdaıymyz bar. Minekı, oryn­da­lýyna iz salyndy”, degen Elbasy ındýstrııalyq damý baǵdarlamasy arqyly 50 myń adamnyń jumysqa qamtylatyndyǵyn, turǵyndardyń ál-aýqatyn kóterý, halyq ıgiligine qyzmet etý jolynda is-shara­lar­dyń atqaryla bermektigin atady. Ujym múshelerimen jyly qosh­tasqan Elbasyna degen zor qur­met, shynaıy súıispenshilik sezimi olardyń jarqyn júz­derinen ańǵarylyp, “Jasasyn Qazaqstan”, “Jasasyn Nur­sul­tan”, “Rahmet Sizge” degen jan-jaqtan jaýǵan alǵys sózderinen jańǵyryp turdy. Memleket basshysy búgin Te­mirtaýda ótetin qazaqstandyq tuń­ǵ­ysh shoıyn qorytylýynyń 50 jyl­dyǵy qurmetine merekelik shoı­yn alý rásimine, metal­lýrg­ter­diń saltanatty jınalysyna qa­tysyp, qalada jańadan boı kóter­gen nysandarmen tany­sady. Aıqyn NESIPBAI. QARAǴANDY.