Foto: Kapital
Astanada 2025 jyly «Nursultan Nazarbaev» halyqaralyq áýejaıyn jańǵyrtý bastaldy. Onyń sheńberinde $1,1 mlrd. kóleminde ınvestısııalar tarta otyryp, ekinshi ushý-qoný jolaǵyn, sondaı-aq úshinshi jolaýshylar jáne júk termınalyn salý kózdelgen. Sondaı-aq, ındýstrııaldy-logıstıkalyq aımaǵy, bıznes-ortalyqtary, qonaq úıleri jáne saýda alańdary bar «Aerotropolıs» kópfýnksıonaldy kesheni qurylatyn bolady.
Almaty áýejaıy 2050 jylǵa deıingi damýdyń bas jospary boıynsha jańǵyrtylmaq. Búginde birinshi kezeń bastalyp ketken. Ol ishki reıster termınalynyń rekonstrýksııasyn, taksı jolyn salýdy, UQJ men otyn ınfraqurylymyn jańartýdy, zamanaýı júk perrondary men tehnıkalyq qyzmet kórsetý angaryn qurýdy qamtıdy. Sondaı-aq qonaq úı men kóp deńgeıli avtoturaq salý josparlanǵan. Qurylys kezeńinde 1,8 myńnan astam jumys orny ashylady, odan keıingi operasııalyq qyzmet barysynda 550 turaqty jumys orny qurylady.
Shymkentte 2024 jyldyń 25 jeltoqsanynda aýdany 40 myń sharshy metr bolatyn jańa jolaýshylar termınaly ashylyp, áýejaıdyń ótkizý qabileti jylyna 800 myńnan 6 mln jolaýshyǵa deıin artty. Aldaǵy jyldary uzyndyǵy 3,5 myń metr bolatyn jańa ushý-qoný jolaǵyn salý josparlanǵan. Sonymen birge áýejaıdy «Ońtústik» AEA aýmaǵymen baılanystyratyn mýltımodaldy hab qurý jumystary bastalǵan.
Aqtóbede bıyl aýdany 15 myń sharshy metr bolatyn kópfýnksıonaldy logıstıkalyq habtyń qurylysy bastaldy. Munda qazirgi zamanǵy qoımalar, sonyń ishinde qaýipti jáne tez buzylatyn júkter úshin tońazytqysh kameralar men baǵaly taýarlarǵa arnalǵan seksııalar qarastyrylǵan.
Sonymen qatar, janarmaı quıý keshenin jańǵyrtý jobasy júzege asyrylyp jatyr. Ol aıaqtalǵan soń otyndy saqtaý kólemi eki eseden kóp artpaq. Áýe aılaǵy JET-A1 markaly otyndy jetkizýshi alǵashqy aımaqtyq áýejaı bolady.
Sondaı-aq, ekinshi ushý-qoný jolaǵynyń qurylysy qarastyrylyp jatyr, bul qoldanystaǵy jolaqqa ushyrý-qondyrý prosesin toqtatpaı-aq kúrdeli jóndeýge múmkindik beredi.
Sonymen qatar Úkimet eldiń iri áýejaılarynyń aýmaǵynda arnaıy ekonomıkalyq aımaqtardyń shekaralaryn keńeıtý týraly sheshim qabyldady. Bul ınvestorlardy tartýǵa, ónerkásip pen logıstıkany damytýǵa, sondaı-aq Qazaqstannyń áýe toraptaryn Ulttyq ekonomıka úshin qýatty ósý núktelerine aınaldyrýǵa múmkindik beredi.
Memleket basshysy Katonqaraǵaı, Zaısan jáne Kendirli kýrorttyq aımaqtaryn damytý esebinen eldiń týrıstik áleýetin ashý qajettigin birneshe ret atap ótti. Bul joldaǵy basty qadam sapaly jol ınfraqurylymyn júrgize otyryp, zamanaýı áýejaılar salý boldy.
Búginde bolashaq áýe aılaqtaryn ornalastyrýǵa arnalǵan alańdar anyqtaldy. Zaısanda áýejaı Satpaı aýylynyń mańynda, qaladan 25 shaqyrym jerde jáne sol attas kóldiń janynda burynǵy áskerı áýeaılaq aýmaǵynda salynady. Katonqaraǵaı aýdanynda jańa áýe aılaǵy demalys aımaǵynan 27 shaqyrym jerde, Belqaraǵaı aýylynyń mańynda salynady. Kendirlide áýejaı kýrorttyq aımaqtyń janynda, Kaspıı jaǵalaýynan nebári 15 shaqyrym jerde ornalasady.
Saraptamalyq zertteýlerdiń qorytyndysy boıynsha bul ýchaskeler ońtaıly dep tanyldy: olar meteojaǵdaılar men jer bederiniń erekshelikterine sáıkes keledi, ushaqtardy eki baǵyttanda qabyldaýǵa jáne odan ári keńeıtýge múmkindik beredi.
Shyǵys Qazaqstan jáne Mańǵystaý oblystarynyń ákimdikteri jer telimderin berdi. Merdigerlik uıymdar daıyndyq jumystaryna kiristi: qurylys materıaldary ákelindi, 250-ge jýyq tehnıka men tehnıkalyq personal jumyldyryldy, ýaqytsha ınfraqurylym men beınebaqylaý júıeleri ornatyldy, qurylys alańyn daıyndaý jumystary júrgizilýde jáne ushý-qoný jolaqtarynyń negizderi ornatylyp jatyr.
Bul jobalardy júzege asyrý kólik qatynasyna qoljetimdilikti edáýir arttyrady jáne Qazaqstannyń kýrorttyq aımaqtaryn týrıster men ınvestorlar úshin tartymdy etedi. Jańa áýejaılar zamanaýı týrıstik ınfraqurylymdy damytýdyń irgetasy jáne óńirlerdiń ekonomıkalyq ósýine mańyzdy úles bolady.
Sonymen qatar Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha Arqalyqta áýejaıdy qalpyna keltirý jumystary bastaldy. Jańa aerovokzal kesheni men UQJ-ny rekonstrýksııalaý qalaǵa áýe qatynasyn qaıtarady.
Arqalyq áýejaıy 1992 jyldan beri jumys istemegen. Zertteý kórsetkendeı, ushý-qoný jolaǵy kúrdeli jóndeýdi, al eski termınal ǵımaraty men ınjenerlik jeliler tolyq qalpyna keltirýdi qajet etedi. Osyǵan baılanysty jańa zamanaýı jolaýshylar termınalyn salý jáne barlyq ınfraqurylymdy jańartý týraly sheshim qabyldandy.
Jospar boıynsha jańa UQJ men jolaýshylar termınaly saǵatyna 70 jolaýshyǵa qyzmet kórsete alady.
