Foto: primeminister.kz
Jıyn barysynda kólik vıse-mınıstri Maqsat Qalıaqparov, «QazJolǴZI» AQ prezıdenti Arman Álibaeva baıandama jasady.
Kólik mınıstrliginiń málimetinshe, elimizdegi avtokólik joldarynyń jalpy uzyndyǵy 185 myń shaqyrymdy quraıdy, onyń ishinde respýblıkalyq mańyzy bar joldar 25 myń shaqyrym, jergilikti deńgeıde 70 myń shaqyrym jol jáne eldi mekenderdiń 90 myń shaqyrym kósheleri bar.
Maqsat Qalıaqparov avtojoldardyń sapasyn arttyrý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalar týraly baıandady. 2025 jyly 13 myń shaqyrym jol qamtylmaq. Onyń ishinde respýblıkalyq 2 myń shaqyrymnan astam jol rekonstrýksııalanyp, oblys ortalyqtary arasyndaǵy 6,6 myń shaqyrym jol jóndelmek, al jergilikti jerlerde 4,1 myń shaqyrym jol jańartýǵa jatady. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha respýblıkalyq mańyzy bar joldardyń normatıvtik jaı-kúıin 94%-ǵa, jergilikti joldardyń normatıvtik jaı-kúıin 91%-ǵa deıin jetkizý josparlanyp otyr.
Zańnamalyq deńgeıde birqatar túzetý qabyldandy. Sonyń negizinde sapa ortalyǵynyń eskertýlerin joımaı nysandardy paıdalanýǵa qabyldaýǵa tyıym salyndy, al 2023 jyldan bastap barlyq ortasha jóndeý jobalary jobalyq sheshimderdiń jáne olardyń qunynyń durys qoldanylýyna qatysty vedomstvolyq saraptamadan ótýge mindetti.
Júrgizilip jatqan jumystar sheńberinde 2025 jyldyń 7 aıyndaǵy qorytyndy boıynsha sapasyz jol-qurylys materıaldary men aqaýlar sanynyń 2%-ǵa tómendegeni, jergilikti joldardy qıyrshyq tastan asfaltbeton tósemine aýystyrý 14%-ǵa óskeni baıqaldy. Sonymen qatar jobalyq sheshimderdi ońtaılandyrý 1 mlrd teńgeden astam qarjy únemdeýge múmkindik berdi, al jergilikti joldardy dıagnostıkamen qamtý 50%-ǵa jetti.
Jol-qurylys úderisine qatysýshylar jaýapkershiligin arttyrý maqsatynda jumystyń barlyq kezeńinde saraptamany avtomattandyrýdyń sıfrlyq júıeleri men tetikteri engizildi, 384 asfaltbeton zaýytyna keshendi tekserý júrgizildi, sondaı-aq «QazJolǴZI» AQ ınstıtýtymen «kiltti tapsyrǵanǵa deıingi» kelisimsharttar jasalyp jáne jobalaý qujattamasyna saraptama júrgizý engizildi.
«QazJolǴZI» AQ prezıdenti Arman Álibaeva jol salasyna sıfrlyq tehnologııalardy engizý týraly habardar etti. Sońǵy 5 jylda ınstıtýt avtojoldardy salý jáne jóndeý tehnologııalaryn jetildirýge baǵyttalǵan 20-dan astam ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizgen. Búginde elimizde birneshe sıfrlyq jobalar júzege asyrylyp jatyr. Jobalaý sapasyn arttyrý maqsatynda jol-qurylys materıaldarynyń biryńǵaı bazasy men naqty klımattyq jaǵdaılarǵa jáne qozǵalys qarqyndylyǵyna materıaldardy dál tańdaý esebinen berik jáne senimdi jol tósemderin paıdalanýǵa baǵyttalǵan Superpave tehnologııasy engizildi.
Jalpy sany 2 myńnan astam paıdalanýshysy bar Jolshy jol salasy mamandarynyń bazasy taldamalyq aqparat alýǵa, kadrlyq ózgeristerdi baqylaýǵa jáne jol-qurylys jumystaryn oryndaýdyń sapasyn qamtamasyz etý úshin mamandardyń biliktilik deńgeıin qadaǵalaýǵa múmkindik beredi. Qazirgi ýaqytta «QazJolǴZI» apattardyń sebepterin júıeli baǵalaýǵa jáne jol qozǵalysy qaýipsizdigin arttyrýǵa baǵyttalǵan JKO taldaý portalyn ázirlep jatyr.
Premer-mınıstr Oljas Bektenov elimizdegi joldar jelisin odan ári damytý qajettigin atap ótti. 2030 jylǵa deıin 4 myń shaqyrymǵa jýyq avtojol qaıta jańǵyrtylady. Bıyl birqatar negizgi jobany aıaqtaý josparlanyp otyr, bul rette jobalyq qujattamanyń daıyndyǵy joǵary jańa jobalardy: «Aqtóbe – Ulǵaısyn», «Qaraǵandy – Jezqazǵan, Atyraý – Dossor joldary men Saryaǵash, Petropavl, Rýdnyı jáne Qyzylorda qalalaryn aınalyp ótý joldaryn, sondaı-aq 2,5 myń shaqyrym avtojoldy ortasha jóndeý mańyzdy.
Kólik, Qarjy mınıstrlikterine jáne QazAvtoJolǵa merdigerlerdi qarjylandyrý men aıqyndaýdy qamtamasyz etý, al О́nerkásip jáne qurylys, Kólik mınıstrlikterine «kiltti tapsyrǵanǵa deıingi» iri jobalardy jedel júzege asyrý úshin memlekettik saraptama men qurylys-montajdaý jumystarynyń qatar ótý tetigin ázirleý jáne bekitý tapsyryldy.
Oljas Bektenov shuǵyl sheshýdi qajet etetin máselelerge nazar aýdardy. Jetisý, Almaty oblystaryn qosa alǵanda, Ulttyq sapa ortalyǵy tarapynan eskertýlerge qaramastan nysandardy qabyldaý tájirıbesi jalǵasyp jatqan óńirler ataldy.
Merdigerlerdiń kepildikterin qadaǵalaý jáne sapasyz materıaldardy paıdalaný máseleleri atap ótildi. Mysal retinde, Pavlodar tas jolynyń beton tósemi kóterilip jatqany ataldy, Soltústik Qazaqstan oblysynda tekserilgen synamalardyń 43%-y sapa standarttaryna sáıkes kelmegen. Eldi mekenderdegi turǵyndar tarapynan jol sapasyna qatysty eń kóp syn Atyraý jáne Túrkistan oblystarynda tirkelgen. Premer-mınıstr kepildik merzimin ulǵaıtýdy jáne merdigerlerdiń kepildik mindettemelerin sapasyz oryndaǵany úshin merdigerlik uıymdar jaýapkershiligin kúsheıtýdi tapsyrdy.
Jergilikti joldar jelisin damytýǵa qarajat jumsaýdyń tıimdiligi men qarjylandyrý máselesine nazar aýdaryldy. Premer-mınıstr edáýir kólemde bıýdjet qarajaty bólingenine qaramastan, keıbir óńirlerde ony ıgerý baıaý júrip jatqanyn atap ótti. Máselen, Abaı oblysynda – 42%, Aqtóbede – 52%, Aqmolada – 56% ıgerilgen.
«Joǵaryda kórsetilgen zań buzýshylyqtardy eskere otyryp, Kólik mınıstrligine jáne Ulttyq sapa ortalyǵyna 1 qazanǵa deıin barlyq avtojol jobalarynyń júzege asyrylýyn tekserýdi tapsyramyn. Onyń qorytyndysynda anyqtalǵan kinálilerdi jazalaý boıynsha esep pen usynystar engizilsin. Kólik jáne Qarjy mınıstrlikteri Ulttyq sapa ortalyǵynyń qyzmetin kúsheıtý boıynsha sheshimder daıyndasyn», dep atap ótti Oljas Bektenov.
