Astana qalasy «Skillset» IT-mektebiniń 11-synyp oqýshysy Marsel – Amerıkaǵa alyp barǵan «Tolqyn» ekologııalyq jobasynyń avtory. Joba sýqoımalaryn lastanýdan qorǵaýǵa arnalǵan avtonomdy stansa. Bul qurylǵy sý sapasyn úzdiksiz baqylap, sýdaǵy qyshqyldyq deńgeıin (pH), tuzdylyq pen bólshekter mólsherin (TDS), erigen ottegini (DO), sýdyń laılanýyn jáne deńgeıin ólshep otyrady. Normadan aýytqý anyqtalsa, ekologııalyq qyzmetterge birden «SMS» habarlama nemese «Telegram» arqyly eskertý jiberiledi. Osylaısha, lastaný der kezinde anyqtalyp, zardaptardyń aldyn alýǵa múmkindik beredi.
Stansanyń jumys isteý tetigi de erekshe. Ol tolqyn energııasynan qýat óndiretin generatorǵa negizdelgen. Keıin jobany jetildirý barysynda kún panelderi, jel dıirmenderi men akkýmýlıator qosylyp, gıbrıdti qýat júıesi jasalǵan. Sonyń arqasynda stansa táýlik boıy toqtaýsyz jumys istep, artyq energııany jınaqtap, qajet bolsa, qosymsha qýat kózine de aınala alady. Marseldiń aıtýynsha, bul joba aldyńǵy jumystardyń jalǵasy. Fızıka pániniń muǵalimi Álim Meıirmanovpen birge olar tolqynnan magnıttik ındýksııa arqyly qýat alatyn shaǵyn generator jasap kórgen. Sol tájirıbeniń nátıjesinde ekologııalyq máni zor, tolyqqandy stansa oılap tabýǵa múmkindik týǵan. «Tolqyn» maketin alǵash ret mektep mańyndaǵy ózende synap kórgende, qurylǵynyń qalqyp turýy, energııa óndirýi men sý sapasyn ólsheýi tekserilgen. Ázirge joba tolyq daıyn emes, sondyqtan synaq nusqasy jetildirilý ústinde. Qazirgi tańda korpýsyn jańalaý, fýnksııalaryn keńeıtý jumystary júrgizilip jatyr. «Meniń armanym – ózender men kólderdiń sýyn taza ustaý. Ekologııanyń qanshalyqty mańyzdy ekenin dáleldeý. Eger eńbegim elge az da bolsa paıda ákelse, sonyń ózi úlken qýanysh», deıdi ol.
Onyń aıtýynsha, sý aıdyndaryna tógiletin qaldyqtar jyl saıyn tabıǵatqa úlken qaýip tóndiredi. Ekologter lastanýdy keıde kesh anyqtap, kóp shyǵynǵa batady. «Tolqyn» mundaı qaýiptiń aldyn alýǵa arnalǵan, óıtkeni ol derekterdi naqty ýaqyt rejiminde tirkep, qoǵamdyq saıtqa shyǵara alady. Bul saıtty Marsel dosy Aslan Orazben birge jasaǵan. Qazir ol lokaldy rejimde synaqta tur, bolashaqta barsha jurt Astana sý aıdyndarynyń jaǵdaıyn baqylap otyratyn bolady.
Jobaǵa «Qazgıdromet» te qyzyǵýshylyq tanytyp, Esil ózeninde qanataqty synaq júrgizýge usynys bildirgen. Eger synaq sátti ótse, serııalyq óndiris pen keń aýqymdy engizý josparlanǵan. Tipti jeke sektorda – jaǵajaılarda, demalys aımaqtarynda, sýqoımalarynda qoldaný múmkindigi bar.
Marseldiń eńbegi tek «Fll» baıqaýymen shektelmeıdi. Ol buǵan deıin «Astana Smart City» baıqaýynda birinshi oryndy, «Daryn» respýblıkalyq konkýrsynda ekinshi oryndy ıelengen, sondaı-aq «Infomatrix» halyqaralyq jarysynda qoldanbaly ǵylym jobasy boıynsha altyn medal alǵan. Aldaǵy ýaqytta ol komandasymen birge «First Tech Challenge» atty joǵary deńgeıli ınjenerlik konkýrsyna daıyndalyp jatyr.
Jas ónertapqysh 2024 jyldyń sońynda «Sýdyń sapasyn baqylaýǵa arnalǵan avtonomdy stansa» degen avtorlyq quqyǵyn rastaıtyn resmı qujat alǵan. Bolashaqta ol sheteldik tehnıkalyq ýnıversıtetterge oqýǵa túsýdi maqsat etedi. «Bolashaqta ózimdi tek ıdeıa oılap tabýshy emes, ony júzege asyratyn IT-menedjer retinde kóremin. Bilim alyp, tájirıbe jınap, elge paıdamdy tıgizgim keledi», deıdi ol.
