Tanym • 10 Qyrkúıek, 2025

Keshirim

81 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Qazaq «Aldyńa kelse, atańnyń qunyn kesh...», deıdi. Osy bir mátelden-aq ultymyzdyń keńdigin, márttigin kórýge bolar. Tereńine úńilseń, árqıly túsinikke, parasat-paıymǵa jeteleıtin bul naqyldyń negizgi ózeginde aldyńa kinásin moıyndap, basyn ıip keshirim suraı kelgenge bar múmkindiginshe, ózińe aýyr tıse de, júregiń qalamasa da keshirim berýge tyrys, keńdik jasa degen ısharat, talap, ótinish jatyr. Al munyń arǵy astarynda aýyzbirlikke, tatýlyqqa úndeý, birlikti bekemdeý, aǵaıyn arasyn alystatpaý syndy izgi maqsat, tilek menmundalaıdy. Qosh, solaı delik. Al kináli óz aıybyn bilmese, aıypker bola tura aldyńa kelmese she?..

Keshirim

Keshegi «Aldyńa kelse, atań­nyń qunyn kesh...» deıtin kesek minezdi qazaqtyń búgingi urpaq-jurnaǵy, biz qandaımyz?

Osyndaıda el ishinde bolǵan myna oqıǵa esimizge oralady. Aǵa­ıyndardyń aty-jónin aıtýdy jón kórmedik.

... О́zara renjisip júrgen aǵaıyndy eki jigit bir-birimen ýatsap arqyly sóılesip otyr.

Biri ózinen jasy kishi baýyry­­na keshirim berýdiń, keshirimdi bolý­dyń úlken saýapty is ekenin aıta kelip, «bul ómirde máńgi júrmeımiz, ýaqyty kelgende ketetin pendemiz. Bir-birine kiná artqan adamdar erteń biri o dúnıege attanǵanda «keshirdim, keshirdim» dep jylap-syqtap, meıirim tanytyp jatady. Biraq odan ne paıda?.. Bári kesh bolady. О́stip tiri júrgende bir-birimizge keshirimdi bolmasaq, ólgennen keıin bergen keshirim ádire qalsyn» degen jazbasyn, sondaı-aq oǵan qosymsha bir ımamnyń atalǵan taqyrypqa qatysty beıne ýaǵyzyn da joldaǵan.

Bul hat-jazbany oqyǵan baýyry munda ne meńzelip, ne ısharat turǵanyn sana sarabyna sala kelip, «ol meniń keshirim suraýymdy qalap, ne talap etip tur» dep oılady. Bul az-kem únsiz otyr­dy da óz pikirin bylaı dep tańba­lady: «Iá, bir-birimizdi ólgen soń ǵana keshirip jatamyz, bul eski ádet. Onyń ómirsheń bolýynyń sebebin uqpaı ke­lemiz. Ol ne sebep deısiz be? Aıtaıyn, óz kinámizdi túsinbeımiz, bilgenniń ózinde menmendikpen mo­ıyndamaımyz. Sodan kelip arada keshirim suralmaıdy. Al Táńir sana­lyǵa ómirden ozǵannan soń emes, tirshilikte, tiri júrgende keshirim suraýdy, keshirim berýdi buıyra­dy. Osynaý buıryqty oryndaýǵa óre jetpese, tákapparlyq jibermese, berilgen úlken múmkindikti kórmese, qaıtpekpiz? Árıne, aldyńda jazyqty bolǵan jan ólgen soń oǵan keshirimshil bola qalamyz... Keshirim berý úshin, aldymen keshirim suralý kerek qoı».

Taqyrypty birinshi bolyp qoz­ǵaǵan jigit baýyrynyń ózine jiber­gen hatynan «sen aldymen menen kelip keshirim sura, sen kinálisiń...» degen oıdy birden uqty. Yzasy keldi, shytynap ketti. Degenmen, ózdi-ózin basyp, sabyrǵa keldi. Oılanyp qaldy.

Ekeýi de ózara renishtiń neden bas­talǵanyn qaıta-qaıta oı elekterinen ót­kizdi. Sondaǵysy arzymaıtyn nárse, tipti, aıtýǵa uıat... Olar ózderine min taq­pady, esh kiná qoımady. Birin-biri ish­­teı kinálaýdan ózge oılaryna eshteńe kir­medi. Ekeýi de «men emes, ol kináli» deýmen boldy. Menmendik boı­dy bılep tur­ǵanda kishipeıil bolý­ǵa, keń­­dik jasaýǵa shama qaıdan kelsin?

Arada biraz ýaqyt ótti. Biri ómir­den ozdy. Tiri júrgeni baqıǵa ket­ken­di keshirdi. Qabir basynda «keshir» demedi, «keshirdim, keshirdim» dedi, ózin kinálaǵysy kelmeı, ony jazyqty sanaýyn qoımaı. Qystyǵa jylady. Áıteýir bir kezde «eger men kináli bolsam, keshir» dep aıtty-aý aqyry. Biraq bári kesh edi...