Sýretterdi túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
Kitaptyń tanystyrylymynda Parlament Senatynyń depýtaty Nurtóre Júsip, Májilis depýtaty Jandarbek Áshimjan, Jazýshylar odaǵynyń Astana qalalyq fılıalynyń dırektory Baýyrjan Babajanuly, jazýshy Qanat Ábilqaıyr, «Beles» qurylys kompanııasynyń basshysy, osy shyǵarmanyń jazylýyna muryndyq bolǵan Mahat Tóráli pikir bildirip, týyndy týraly jyly lebizderin jetkizdi.
«Ár qazaǵymnyń shańyraǵynda tursa, árbir qazaq balasy oqyp ósse, sol arqyly jas órenderimiz Bekzattaı bekzada bolmysty ul bolyp, ultynyń týyn asqaqtatsa eken degen izgi nıetpen osy kitapty jaryqqa shyǵaryp otyrmyz. Bul týyndyny jıyrma jasynda halqyn taýsylmas qýanyshqa keneltip, máńgi óshpes jaryq juldyzǵa aınalǵan Bekzat batyrdyń rýhyna arnaımyz. Men Bekzatty stýdent kúnimnen-aq úlgi tuttym. Ol bizden eki kýrs joǵary oqydy. Onyń árbir jekpe-jegin kórgen sátte júregimiz dúrsildep, namysymyz qaıralatyn. Ol bizge jeńistiń qandaı bolatynyn ǵana emes, naǵyz adamdyqtyń da ólshemin kórsetip ketti», dedi Mahat Tóráli.
Sodan soń «Beles» qurylys kompanııasynyń basshysy osy jıynǵa arnaıy kelgen Bekzattyń anasyna alǵys bildirip, páter kiltin tabystady. Syrlykúl Sattarhanova ulynyń esimin ulyqtap, rýhyn ardaqtaǵan týyndy avtory men demeýshisine, jınalǵan jurtqa rızashylyǵyn jetkizdi.
«Jas bala týǵanda anasy jórgekke oraıdy. Ol ósip, azamat bolsa, elin súıse, jurtyna adal qyzmet etse, halyq ondaı uldy júregine oraıdy. Biz Bekzatty sondaı, halqynyń júregine oranǵan ul dep bilemiz. Al Beıbitti buryn myqty satırık retinde tanıtynbyz. Endi sport taqyrybynda kórkem dúnıe jazǵanyn kórip, qýanyp otyrmyz. Avtorǵa shyǵarmashylyq tabys tileımin», dedi Senat depýtaty Nurtóre Júsip.
Jıyn barysynda Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń doktoranty Baıan Hasanova atalǵan kitap tóńireginde baıandama jasady.
«Bekzat» romanynyń sıýjettik jelisi qazaq halyq aýyz ádebıetindegi batyrlar mıfimen saryndas. Ejelgi ertegiler men jyrlarda batyrdyń tylsymǵa toly týý tarıhy, kóz ilespes jyldamdyqpen ósýi – (bul romanda da avtordyń ýaqyty óte jyldam ótedi, jyldar tez syrǵıdy) jáne er adamnyń psıhologııasyna tán ózine keńistik izdep, jer-álemdi baǵyndyrýǵa umtylýy (shyǵarmada Bekzattyń chempıon bolýǵa umtylýy arqyly kórinis tabady), erlikke bastaıtyn sapary, sol saparynda aldynan shyqqan kedergiler men ony eńserý, mahabbat oqıǵasy men onyń mashaqaty – bári kórkem mıfter men ertegilerde kezdesetin tanys motıv. Bir ǵana «Er Tóstik» ertegisindegi Tóstiktiń ómirge kelý hıkaıasyn alaıyq. Halyqtyń qııalynda ol uzaq jyl bala kótere almaǵan anasynyń «tóstik» jeýimen tikeleı baılanysty bolsa, «Bekzat» romanynda bas keıipkerdiń dúnıe esigin ashýyn avtor Syrlykúldiń bala kóterý densaýlyǵyna qaýipti ekenin bile tura, túsindegi aıanǵa senim artyp, sheshim qabyldaýymen baılanystyrady. Asqaq arman jolyndaǵy jas sportshynyń Olımp shyńyn baǵyndyrǵansha janynda bolyp, talanty men bolashaǵyna senim artyp, aqyl-keńes berip, úkilep baptaǵan barlyq jan, onyń ishinde – ákesi Seıilhan, qos aǵasy, jattyqtyrýshylary Qadyr, Nurlan, Anatolıı Vızırıakın, boksshy Ermahan, dosy Arman t.b. ómirinde aldynan shyqqan árbir izgilik taratýshy, tipti keı tusta Bekzattyń ózi de «danagóı» arhetıpiniń júgin arqalaǵan», dedi ol.
Al kitap avtory Beıbit Sarybaıdyń aıtýynsha, biz biletin Bekzattyń boksshylyǵy – onyń nebári bir qyry ǵana.
«Bilesizder me, Bekzat shyn máninde aqyn bolǵan. Iá, ol tek sportshy ǵana emes, san-salaly, ámbebap tulǵa eken. Buǵan Túrkistanǵa baryp, Syrlykúl apamyzdyń shańyraǵynda jata-jastana áńgimeleskende anyq kózimiz jetti. Chempıonnyń aǵalary men jeńgelerinen de, dostarynan da kóp nárseni suradyq. Sonda qazirgi jastarǵa qarym-qabiletimen qatar adamı bolmysymen de úlgi bolarlyq ádebı keıipker Bekzat ekenin ishteı sezdim. О́ıtkeni ol – bilimdi, aqyldy, meıirimdi, sheber, jankeshti. Jalpy, shyǵarmany jazar aldynda biraz derek jınadym, túrli kitaptardy da oqyp shyqtym. Buǵan deıin Bekzat tulǵasy týraly eki kitap jaryq kórgen eken. Olardy óte jaqsy jazylǵan dep aıtýǵa bolady. Alaıda ol dúnıeler negizinen aqparattyq derekterge qurylypty. Men Bekzattyń ómirin jaı ǵana baıandap qoımaı, oǵan sezim qosyp, jan bitirgim keldi. Shyǵarmany jazyp aıaqtaǵan soń, kitaptyń alǵashqy nusqasyn Syrlykúl apamyzǵa jetkizdim. Ol kisi romandy oqyp, rızashylyǵyn bildirgen soń, osy týyndyny kópshilik nazaryna usynyp otyrmyz», dedi avtor Beıbit Sarybaı.
