Qoǵam • 17 Qyrkúıek, 2025

Etnosaralyq jýrnalıstıka máseleleri talqylandy

200 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

«Qazaq gazetteri» seriktestiginde Qazaqstan halqy assambleıasy akademııasynyń «Etnosaýattylyq jáne etnosaralyq qatynastardy BAQ-ta jarııalaý máseleleri» atty oqý modýliniń aıasynda jetekshi gazet tilshilerimen tájirıbe almasý jıyny ótti. Seriktestik dırektory Dıhan Qamzabekuly moderatorlyq etken basqosýǵa óńirlik QHA jýrnalıster klýbtarynyń tóraǵalary men músheleri, «Qoǵamdyq kelisim» mekemesiniń baspasóz hatshylary, depýtattar men QHA músheleri qatysty, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Etnosaralyq jýrnalıstıka máseleleri talqylandy

Foto: Erlan Omar

Dástúrli baspasóz – eldi birlikke shaqyryp, ultty uıystyratyn erekshe ınstıtýt. Bul týrasynda Dıhan Qamzabekuly Qasym-Jomart Toqaevtyń «Bárimiz bir ult bolyp, tabandy eńbek etýimiz kerek» degen sózin tııanaq qylyp, ult uǵymynyń termınologııalyq máni burynǵydan keńeıe túskenin jetkizdi.

«Qazir bul sóz memleket mánin ústeıdi. Sondyqtan Otanǵa qyzmet etý árbir ult ókiliniń basty paryzy. HH ǵasyr basynda ult zııalylary Reseıdiń memlekettik dýmasynda ózge halyq ókilderimen ıin tirese týǵan eliniń máselesin batyl kóterdi. Ol derekter gazet betterinde anyq bederlendi. Osydan-aq dástúrli baspasózdiń muraǵattyq qyzmetin aıryqsha ataýǵa boldy. Osy júkti abyroımen arqalap kele jatqan gazetterimiz memleketshildik múdde men tatýlyq taqyrybyn basty nazarǵa qoıady», dedi Dıhan Qamzabekuly.

«Kazahstanskaıa pravda» gazetiniń atynan seriktestik dırektorynyń birinshi orynbasary Vıktor Prıanıkov ta etnosaralyq tatýlyq týrasynda tatymdy sóıledi. Ult dástúrin, tilin saqtap, memleketke adal eńbek etip júrgen azamattardy nasıhattaıtyn gazettiń arnaýly betin tilge tıek etti.

Odan ári sóz alǵan QHA kafedralarynyń «Shańyraq» qaýymdastyǵynyń tóraǵasy Natalıa Kalashnıkova QHA jýrnalıster klýbynyń ókilderine arnalǵan tájirıbelik kýrstyń el birligin nyǵaıtýdaǵy mańyzyna toqtaldy.

«Etnosaralyq kelisim men tatýlyqty nasıhattaýda buqaralyq aqparat quraldarynyń jaýapkershiligi aıryqsha. Gazet pen Assambleıanyń áriptestigi – qoǵamdy ortaq maqsatqa jumyldyratyn pármendi qural. Dástúrli baspasóz memleketshildik múddeni, ulttyq birlikti jáne qoǵamdy toptastyrý ıdeıasyn turaqty túrde aldyńǵy orynǵa qoıady. Sol sebepti aqparat salasynyń ókilderi eldiń bereke-birligin nyǵaıtyp qana qoımaı, jańa urpaqtyń boıyna senim men azamattyq jaýapkershilikti qalyptastyrýǵa úles qosýy tıis», dedi ol.

Senat depýtaty Álisher Satybaldıev jıynǵa qatysýshylarǵa óz tájirıbesin bólisip, jýrnalıstıkadaǵy dástúr men jańa úrdisterdi sabaqtastyrýdyń mańyzyn atap ótti.

«Qyzmettik ótilimde jańadan bas redaktor bolyp taǵaıyndalǵannan keıin qolymdaǵy gazettiń mazmunyn ózgertip, jańa tehnologııalar men zamanaýı úrdisterdi engizý qajet boldy. Sol kezde tájirıbeli áriptesterim «Amerıkaǵa elikteýdiń qajeti joq, «Egemen Qazaqstannyń» stılin úlgi qylyńdar» degen keńes berdi. Sol kúnnen bastap biz úshin «Egemen Qazaqstan» men «Kazahstanskaıa pravda» temirqazǵymyz boldy», dedi.

Tatý elge – toqshylyq násip. Dál osy qazaq máteli – bir shańyraq astynda tonnyń ishki baýyndaı aralasyp qyzmet etip jatqan eki redaksııanyń basty qaǵıdasy. Berekeli ujymdardyń jemisti jetistigi týraly «Qazaq gazetteri» seriktestigi dırektorynyń orynbasary Qambar Ahmet jetkizdi. Munymen qatar etnosaralyq tatýlyqty saqtaý – memlekettiktiń basty kepili ekenin nazarda ustaý barlyq BAQ ókilderiniń baǵdary ekenin aıtty. Máseleniń baıybyna barmaı, etnos arasyn shıelenistirip, qoǵamdyq qoparylysqa aparatyn «jalt etpe» jańalyq jarııalaý – jýrnalıstik etıka men kisilik ádebine jatpaıtynyn eskertti.

Qambar aǵa

Al «Kazahstanskaıa pravda» gazetiniń bas redaktory Sábıt Maldybaev Assambleıa qyzmetiniń aıasynda ýaqyt qumsaǵatynda qumyǵyp qalǵan, alaıda elge erekshe qyzmet atqarǵan eleýli tulǵardy nasıhattaý kerektigin aıtty.

«Qazaq tulǵalarmen qatar, ózge ult ókilderi de týyp-ósken Otanyna ólsheýsiz eńbek etti. Orys, ózbek, tatar jáne basqa da ult ókilderinen shyqqan qaıratkerler qoǵam nazarynan tys qalyp qoıady.  Sondaı jarqyn azamattarǵa eskertkish taqta ornatyp, esimimen kóshelerdi atasaq, nur ústine nur bolar edi», dep usynys bildirdi gazet redaktory. 

Sábıt aǵa

Osy oraıda Astanalyq QHA jýrnalıster klýbynyń tóraǵasy Adelııa Týhbatova sóz alyp, Sábıt Maldybaev kótergen máseleniń birqatary júıeli iske asyp jatqanyn málimdedi.

«Elimizdiń biraz óńirinde Musa Jáleldiń esimimen kósheler atalyp, eskertkishter qoıyldy. Kókshetaýda, О́skemende jáne Semeıde onyń bıýsteri ashyldy. Sondaı-aq Qyzylorda oblysynda tatar ortalyǵynyń bastamasymen jálelshil Foat Saıfelmúlıýkovtiń qurmetine eskertkish taqta ornatyldy. Al О́skemende Halyq ártisteri aǵaıyndy Abdýllınder atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan óner ýchılıshesi boı kóterdi. Bul – Qazaqstan halqy Assambleıasynyń ár etnos ókiliniń eńbegin dáriptep, urpaq jadynda qaldyrýǵa baǵyttalǵan júıeli jumysynyń bir bóligi»,  dedi ol.

RedaksııaAl «Uıǵýr avazı» gazetiniń bas redaktory Ershat Asmatov  etno BAQ-tyń memleketshildik ıdeıany nasıhattaýdaǵy tájirıbesimen bólisti. Onyń aıtýynsha, etnıkalyq basylymdar óz oqyrmandary arasynda birlik pen yntymaq qundylyqtaryn dáriptep, qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtýǵa úles qosyp keledi.

Áriptester

Jıyn sońynda qatysýshylar Assambleıa men buqaralyq aqparat quraldarynyń ózara baılanysyn nyǵaıtý, qoǵamǵa senimdi ári shynaıy aqparat jetkizýdiń mańyzdy tetikterin talqylady. Sonymen qatar redaksııalardyń jumysymen tanysty.