Aıta ketý kerek, shaharda halyqqa tasymaldaý qyzmetin kórsetetin kompanııa – «Bozjorga Bus» JShS. Ol Shymkenttiń jolaýshy tasymaldaý naryǵynda jumys isteı bastaǵan jańa kompanııa. Mamandar bul salada birneshe jańa operatordyń paıda bolýy básekelestikti kúsheıtetinin, qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartatynyn aıtady. Eń aldymen, ol qala turǵyndarynyń jaılylyǵy men qaýipsizdigine oń áserin tıgizip otyr.
Tekserý barysynda qala ákimi kólikterdiń tehnıkalyq jaǵdaıyn bile kele, basqarmaǵa avtobýstarda Abaıdyń qara sózderi men qazaqsha kúıler qoıý kerektigin tapsyrdy. Sondaı-aq aıaldamalar men jolaqysyn tóleý týraly habarlandyrýlar aıtylýy qajettigin eskertti. Bul jolaýshylarǵa jaıly ári mádenı-tárbıelik orta qalyptastyrýǵa múmkindik beredi, dedi shahar basshysy.
Qalalyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobıl joldary basqarmasy mamandarynyń aıtýynsha, búginde shaharda qoǵamdyq kólik júıesin jetildirý, jolaýshylarǵa qolaıly jaǵdaı jasaý maqsatynda, sondaı-aq kólik parkin jańartý baǵytynda birqatar jumys qolǵa alynyp jatyr. Qazirde megapolıste 82 turaqty marshrýtta 984 avtobýs jolaýshy tasymaldaıdy. Onyń ishinde 79 marshrýt áleýmettik mańyzy bar baǵyttar retinde aıqyndalǵan. Olarǵa 11 kólik kompanııasy qyzmet kórsetedi. Shymkentte jalpy sany 1 173 avtobýs bar. Qyzmet kórsetý merzimine kelsek, 118 avtobýsqa áli 3 jyl tolmaǵan. 1 039 jolaýshy tasymaldaýshy kólikterdiń satyp alynǵanyna 7 jyl bolyp qaldy. Qalǵan 16 avtobýstyń merzimi 10 jyldan asyp ketken. Qoldanystaǵy avtobýstardyń 615-i otyn retinde syǵymdalǵan gaz-metanmen júredi. 558 jolaýshy tasymaldaý kóligi dızel otynyn paıdalanady. 2025 jyldyń 7 aıynyń qorytyndysy boıynsha shaharda qoǵamdyq kólikter 50 mln-ǵa jýyq jolaýshy tasymaldaǵan. Bul jerde túsinikti myna jaıtty aıta ketý kerek, jolaýshy sanyn eseptegende adamnyń ózi emes, tranzaksııasy, ıaǵnı tólengen jolaqysy esepke alynady. Bul rette bir jolaýshy kúnine 3–4 márte avtobýsqa minýi múmkin. Mine, osy tusta onyń tólegen árbir tólemaqysy eseptelip, statıstıkaǵa jazylyp otyrady.
Shymkent qalasynyń Bas josparyna bul kúnde tıisti ózgerister engizildi. Shahar aýmaǵynda jyl ótken saıyn jol ınfraqurylymy men jańa turǵyn úı keshenderiniń qurylysy qarqyndy damyp keledi. Sondaı-aq iri óndiristik aımaqtar kóptep ashylyp jatyr. Osy jaǵdaılarǵa oraı bıyl jańa keshendi shema men marshrýttyq jelini ázirleý basqarma tarapynan qolǵa alynady. Memlekettik satyp alý konkýrsynyń nátıjesinde «Innoforce solutions» JShS merdiger retinde anyqtalyp, tıisti kelisimsharttar túzildi. Onyń talaptary men tehnıkalyq sıpattamasyna sáıkes marshrýttyq jeli, shema daıyndaý jumystary 9 aıda bitýge tıis, ol tórt kezeńde atqarylady.
Sondaı-aq túzilgen sharttardyń talaptary negizinde tasymaldaýshylar tarapynan qoǵamdyq kólikterdi jańartý jumystary jalǵasyp jatyr. Aıtalyq, bıyl 53 jańa avtobýs satyp alyndy. Onyń ishinde megapolıstiń shalǵaı eldi mekenderine qyzmet kórsetetin marshrýttarǵa 28 kishi klasty, syıymdylyǵy orta 25 jańa avtobýs shyǵaryldy.
Shymkentte joldardyń jalpy uzyndyǵy 4 myńǵa jýyq shaqyrymdy quraıdy. Onyń kóp bóligi asfalt, beton joldar. Degenmen shaǵal tas tóselgen kósheler de bar. Tipti topyraq jol da kezdesedi. Bul rette qala ákimdigi aldaǵy ýaqytta bıýdjet múmkindigine qaraı kezeń-kezeńimen joldardyń sapasyn jaqsartýǵa kóshedi. Jalpy jol – el ekonomıkasynyń aınasy. «Memlekettiń ahýalyn tanyǵyń kelse, jolyna qara» degen de támsil bar. Sol turǵyda jergilikti atqarýshy bılik megapolıstiń ınfraqurylymdyq damý josparynda mindetti túrde jol qurylysyna nazar aýdarady.
Memleket basshysy qarapaıym halyq ekonomıkadan túsken tabystyń paıdasyn sezinýi kerek dedi. Prezıdent tapsyrmasyna saı elimizde kólik-logıstıkalyq ortalyqtardy jandandyrý áreketteri jasalyp jatyr. 2024 jyly jaqsy, qanaǵattanarlyq deńgeıdegi joldardyń úlesi 75%-dy qurasa, bıyl kórsetkishti 90%-ǵa jetkizý josparda bar. Sonymen qatar bıyl memleket qazynasynyń esebinen 706 shaqyrym jol aǵymdaǵy, kúrdeli jóndeýden ótkizilip jatyr.
Odan bólek, kólik ınfraqurylymyn keshendi damytý baǵytynda 45 shaqyrymnan asatyn joldarda 15 iri joba iske asyrylý ústinde. Atap aıtsaq, Qonaev dańǵyly qurylysynyń jalǵasy. Onyń uzyndyǵy 16,3 shaqyrymdy quraıdy. Ákimdik A-2 avtomobıl jolyn qaıta qurýǵa kiristi. Bul joldyń jalpy uzyndyǵy – 28,2 shaqyrym. Qurylysy segiz kezeńnen turady. Qazirde barlyq kezeń boıynsha jumystar atqarylyp jatyr. Qurylysshylar joldy bıyl paıdalanýǵa berýdi kózdep otyr.
Sonymen qatar kólik keptelisi men qoldanystaǵy joldarǵa balama retinde Altynsarın, Qazıev, Jandosov kósheleri uzartyldy. Qazirde Shubarkól kóshesiniń, Asar-Shymsıtı shaǵyn aýdandaryn qosatyn, Qyzylsaı shaǵyn aýdanynyna kireberis joldyń, Momynov pen Tilenshın kóshelerindegi temirjol ótkelderiniń qurylystary qarqyn aldy. Shaharda 1 kópirge, 6 kóshege kúrdeli jóndeý jumystary júrdi. Sonyń nátıjesinde Iýsýpov, Tamshybulaq, Jańa qonys, Izendi kósheleri paıdalanýǵa berildi. Buǵan qosa 201 shaqyrym bolatyn 323 kóshe ortasha jóndeý jumystarynan ótkiziledi. Bıyl, kelesi jyly shalǵaı eldi mekenderdiń, ishki oram kóshelerdiń 938 shaqyrymy asfalttalady. Bıylǵy jospar 442 shaqyrym jolǵa asfalt tóseý bolyp otyr. Basqarma bergen málimetke sáıkes, búginge deıin 142 jaıaý júrginshiler ótkeli jaryqtandyryldy. 1 594 kóshege jaryqshamdar ornatyldy. Turan men Shymkent sıtı shaǵyn aýdanyndaǵy magıstraldy kóshe qıylystaryna 42 baǵdarsham qoıyldy. О́tken jyly kólik keptelisin azaıtý maqsatynda 246 baǵdarsham ITS dep atalatyn ıntelektýaldy júıegi qosylsa, jergilikti ákimdik bıyl onyń sanyn taǵy 42-ge arttyrýdy kózdep otyr.
Jalpy, qalada keıingi jyldary avtomobıl joldary men jolaýshy tasymaldaý salasynda alǵa jyljý baıqalady. Jol qurylysy jobalarynyń ishinde eki iri jolaıyryq salyndy. Sol arqyly kólik keptelisin azaıtýǵa múmkindik týdy. Sondaı-aq Qonaev dańǵylyn Tashkent tas jolyna qosý jumystary qarqyndy júrip jatyr. Joba iske assa shaharda kólik keptelisteri birshama azaıatyn bolady. Burynǵy kezde jolaýshylar tasymaly qyzmetine turǵyndar tarapynan narazylyqtar bolyp jatatyn. Qala ákimdigi bul salada servısti myqtap qola alýdyń nátıjesinde avtobýstardyń keshigýi, keshqurym júrmeı qalýy sekildi olqylyqtar birjolata joıyldy. Keıingi bir-eki jylda shaharda kondýktor máselesi de óz sheshimin tapty. Oǵan deıin avtobýstarda jolaqyny kondýktorlar jınaıtyn. Sıfrlyq júıeniń enýi jolaýshy tasymaly salasyna da úlken ózgerister ákeldi. Sol arqyly kondýktorlardyń ornyn onlaın tólemder basty. Bul megapolıstiń jolaýshy tasymaly qyzmetindegi mádenıettilikti birshama deńgeıge kóterdi.
Shymkentti naǵyz megapolıske aınaldyrý baǵytynda úlken jumystar atqarylyp jatyr. Onyń ishinde jol-kólik ınfraqurylymyn damytýǵa qatysty iri jobalar bar. О́ıtkeni shahar aýmaǵynda jyldan-jylǵa kólik sany ósip keledi. Sonymen qatar halyq sany da jyl ótken saıyn ósip barady. Sondyqtan kólik keptelisin týdyrmaý, turǵyndardy sapaly jolaýshy tasymaly qyzmetimen qamtamasyz etý maqsatynda qala ákimdigi shahardy zamanaýı úlgide damytýdyń joldaryn aıqyndady. Búginde osy saladaǵy barlyq ıgi is sol jospardyń negizinde qolǵa alynyp, atqarylyp jatyr.
