«Úzdik maman» baıqaýynyń jeńimpazdary anyqtaldy

О́zderiniń óńirlik óndiristik fılıaldarynda aldyn ala synaqtan ótip, úzdik nátıje kórsetken gaz tasymaldaý sala­­synyń negizgi jumysshy kásip­teriniń 94 mamany osy jarys­ta júldege talasty. Bıyl­ǵy baıqaýdyń bir ereksheligi, – negizgi úmitkerler qataryna ujymnyń áıelder qaýymynan quralǵan jańa komanda qosy­lyp, «Hımııalyq taldaý zerthanashysy» atalymy boıynsha jarysqa tústi.

Eki kún boıy úmitkerler ózderiniń teorııalyq bilimi men tájirıbelik daǵdylaryn baıqatty, sondaı-aq dárigerge deıingi shuǵyl kómek kórsetý qabiletin kórsetti.

«Memleket basshysy 2025 jyldy «Jumysshy mamandyq­tary jyly» dep jarııalady. Bul bastamanyń negizgi maqsaty – jumysshy mamandyqtarynyń bedelin arttyrý, qoǵamda eńbek­qorlyq pen kásipqoılyq ıdeıa­syn ilgeriletý. «Úzdik maman» baıqaýy – osy bastamany naqty iske asyrýdyń aıqyn kórinisi. Sonymen qatar baıqaý arqyly birneshe negizgi mindetter belgilendi. Ol  – jumysshy mamandyqtarynyń bedelin arttyrý, olardyń arasynda joǵary kásibı kadrlardy daıar­laý men qoldaý kórsetý jáne qarapaıym mamandardy nasıhattaý arqyly qoǵamda jaqsy pikir qalyptastyrý. Kompanııanyń basty baılyǵy – bizdiń jumys­kerlerimiz. Sondyqtan eńbek adamy árdaıym basty nazarymyz­da. Baıqaýdyń barlyq júldeger­leri – naǵyz kásibı maman ıeleri, elimizdiń gaz tasymaldaý sa­la­sy solardyń eńbeginiń arqa­syn­da jemisti qyzmetin atqaryp keledi»,   – dedi baıqaý komıssııasynyń tóraǵasy «Intergaz Ortalyq Azııa» AQ bas dırektorynyń orynbasary Abzal Kısmetov.

Onyń aıtýynsha, baıqaýǵa 10 óńirden úmitker qatysyp otyr jáne olar 14 atalym, ıaǵnı, 14 mamandyq boıyn­sha syn­ǵa tústi. Prezıdent jarııa­laǵan «Jumysshy maman­dyq­tary jylyna» oraı, kompanııa baıqaýda jeńiske jetken júldegerlerdiń aılyq jalaqysyna jyldaǵydaı qosymsha bir jyl ústemeaqy tóleýmen qatar, bıylǵy júlde alǵan barlyq jeńimpazdy qosymsha aqshalaı syılyqpen marapattamaq.

A.Kısmetov málimdegendeı, baıqaýdyń basty maqsaty – jumysshy mamandyqtarynyń dárejesin kóterý, halyq arasynda olardyń bedelin arttyrý. Al kompanııa úshin qarapaıym jumysshylar – qyzmettiń aýyr júgin arqalaýshy basty mamandar. Sondyqtan olardyń densaýlyǵy, amandyǵy bárinen de mańyzdy. Osy mindetti oryndaý úshin kompanııa birinshi kezekte tehnıka qaýipsizdigine basa kóńil bóledi. Sonyń ishinde qyzmetkerlerdiń nusqama boıynsha jumys istep, tehnıka qaýipsizdigin barynsha saqtaýy úshin kúsh salady. Al jumys barysynda qatelespeý, densaýlyqqa zııan ákelmeý eń aldymen qyzmetkerdiń kásibı sheberligine baılanysty. Tájirıbesi mol maman árqa­shan jumysyn minsiz atqarady. Qyzmetinde tehnıkalyq qaýip-qaterlerdi bilip turady. Sol úshin keleńsiz jaǵdaılarǵa jol bermeıdi. Bul rette baıqaý – bi­lim men tájirıbeni ushtasty­ryp, jańa deńgeıge kóterý­diń keremet múmkindigi. Baıqaý arqyly úmitkerler óziniń al­ǵan teorııalyq bilimin jáne ony jumys kezinde iske asyrǵan tájirıbelik qabiletin kórsetý­ge múmkindik alady. Saıystyń qarapaıym jumysshylarǵa berer bir paıdasy osy.

Abzal Kısmetovtiń baıan­daýyn­sha, baıqaýda júldege ilik­ken barlyq jeńimpaz rezervke qoıylyp, keıin olar ınjener, basqa da kásibı maman retinde qaıta daıarlanady. Gaz taratý salasy qyzmetinde qarapaıym jumysshylar sanattar boıynsha emtıhan tapsyrady. Sonyń nátıjesine qaraı sanattary ósip otyrady. О́z kezeginde bul baıqaý jumysshylardyń joǵary bilikti maman atanýǵa degen yqylasyn kúsheıtip, qarym-qabiletterin arttyrýǵa yntalandyrady. «Úzdik maman» baıqaýy jumysshylar arasyndaǵy olımpıadalyq jarys sekildi. Soǵan baılanys­ty árbir eńbek adamy qarapa­ıym­ jumysshy mamandyǵy­nyń shy­ńyn baǵyndyrýǵa tyrysady. Budan bólek jumysshylar árbir sanatqa tapsyrǵan kezde, olar­dyń baıqaýǵa qatysqa­ny, júlde alǵany mindetti túrde es­keriledi. A.Kısmetov aıtqan­daı, bul sa­­ıys – jumysshylar­dy alǵa qaraı umtyldyratyn naǵyz shabyttandyrar kúsh. Jas mamandardy qoldaý maqsatyn­da baıqaýǵa qatysýdyń tártibi de birshama jeńildedi. Máse­len, buryn baıqaýdyń úmitkeri ­ataný úshin osy qyzmet sala­synda eń kemi 3 jyl jumys isteý kerek edi. Jańa erejege sáıkes baıqaýda júldege talasý úshin jumysshylar óz salasynda bir jyl qyzmet atqarsa jetkilikti. Osy oraıda kompanııa ókili magıstraldyq gaz qubyrlaryn basqarý isinde keıingi jyldary úlken ózgeris oryn alǵanyn jetkizdi. Sonyń biri burynǵy kezden qalǵan kóptegen qondyrǵy­ men jabdyq jańartyldy. Qýattylyǵy joǵary 15-18 megavattyq jańa gaztýrbınalar paıda boldy. Olardyń maketteri «Intergaz Ortalyq Azııa» AQ-nyń Túrkistan oblysy Saıram aýdany Aqbulaq aýyldyq okrýginde ornalasqan oqý ortalyǵyna qoıyldy. Jas mamandar osy ortalyqqa kelip, zamanaýı qondyrǵylardyń úlgileri boıynsha teorııalyq jáne tájirıbelik bilimin arttyrý ústinde.

Is-sharanyń qadirli qonaǵy «Gazprom Qyrǵyzstan» kompanııasy bas dırektorynyń orynbasary Aleksandr Grebenıýk «Úzdik maman» baıqaýynan kóp paıdaly tustardy ańǵarǵanyn, Qazaqstannyń qarapaıym jumys­shy mamandary shyn máninde óz atyna laıyqty kásibı sheberler ekenine kóz jetkizgenin moıyndady.

«Baıqaý barysyn tamashalap, Qazaqstannyń bilikti mamandaryna óte tánti boldym. Jumyskerdiń sheberligin shyń­­daý úshin mundaı baıqaý, ál­bet­te, kerek. Kompanııanyń oqý ortalyǵy da bizdi erekshe qyzyqtyrdy. Mundaǵy zamanaýı qural-jabdyqtardyń maketteri mamandardyń tájirıbesin art­tyrýǵa kómektesedi. Osyǵan oraı biz aldaǵy ýaqytta oqý or­taly­ǵy bazasyna jumys saparymen kelip, biraz tájirıbe almasýdy aldymyzǵa maqsat qoıyp otyr­myz. Jalpy, bul baıqaýda barlyq qatysýshy jeńimpaz bolyp sanalady. О́ıtkeni júlde almasa da, úmitkerler ózderine biraz aqyl-keńes pen qundy tájirıbe jınap qaıtady. Ol erteńgi kúni jumyskerdiń jaqsy maman bolyp qalyptasýyna berik negiz qalaıdy. Gaz salasynyń qyz­metkerleri jumysshy maman­dyq­tar ishinde óte úlken ról oınaıdy. О́ıtkeni Qazaqstannyń ener­getıkalyq qaýipsizdigi osy eńbek adamdary qyzmeti­niń arqasynda qamtamasyz etilip otyr», dedi A.Grebenıýk.

Ádil qazylar alqasy baıqaý­ǵa qatysýshynyń teorııalyq da­ıyndyq deńgeıin, óndiristik alańda oryndalǵan jumystyń sapasyn, eńbektiń utymdy jáne qaýipsiz tásilderin qoldanýdy, qatysýshynyń óndiristik derbes­tik dárejesin jáne tapsyrmany oryndaýǵa jumsalǵan naqty ýaqytty baǵalady.

Máselen, «Intergaz Ortalyq Azııa» AQ Magıstraldyq gaz qu­byrlaryn jáne kompressor­lyq stansalardy paıdalaný de­partamentiniń bas menedjeri Talǵat Kokıbasovtyń aıtýyn­sha, úmitkerler eń úzdik elektr­monter atalymynda qolmen jáne avtomatty isteıtin elektr jabdyǵynyń shemasyn jınaýdan jarysty. Munda eń basty úsh qaǵıda eskerildi. Onyń birinshisi – elektr symdaryn bir-birine durys jalǵaý, ekinshisi – tehnıka qaýipsizdigin saqtaý, úshinshisi – bergen tapsyrmany jyldam oryndaý. Osy úsh talapty qatesiz oryndaǵan úmitkerler arasynan komıssııa músheleri eń júırikti anyqtady. T. Kokıbasov gaz taratý salasynda elektr energııasy­nyń mańyzy erekshe ekenin aıtty. Sebebi barlyq qondyrǵy toq qýatymen jumys isteıdi. Son­dyqtan elektrmonterler óz mamandyǵyn óte jetik bilýge tıis.  

Aıta ketý kerek, kompanııa basshylyǵynyń bastamasymen bıylǵy baıqaýdy Túrkistan oblysy Saıram aýdanynyń №18 Ábdibaı Qurmantaev atyndaǵy mektebiniń oqýshylary da tamashalady. Shákirtter baıqaýda ártúrli atalym boıynsha jarysqan oryndardy aralap, ol jerdegi gaz qondyrǵysy men qurylǵylardyń maketterimen jaqynyraq tanysty. Bıyl toǵyzynshy synypqa aıaq bas­qan oqýshylar osy saparda gaz tasymaldaý salasyndaǵy maman­dyqtar týraly kóp jaıtqa qanyq boldy. Negizgi óndiristik úderisterdi óz kózderimen kórýge múmkindik aldy. О́z kezeginde salanyń bilikti mamandary oqý­shylar qyzyqtyrǵan suraqtarǵa tushymdy jaýaptar berdi.

Joǵaryda atalǵan mekteptiń tárbıe isine jaýapty mamany Málik Kerimovtiń aıtýynsha, bul baıqaý oqýshylarǵa bolashaq­ta tehnıkalyq mamandyqty tań­daýǵa zor serpin berip otyr. Jáne jasóspirimder boıynda jumysshy mamandyǵyna degen syı-qurmetti arttyra tústi.

«Búgin biz «Intergaz Ortalyq Azııa» AQ-nyń oqý ortalyǵyna ekskýrsııaǵa keldik. Bul is-shara bıylǵy «Jumysshy mamandyq­­tary jylyna» oraı uıymdasty­ryl­­­ǵan eken. Oqýshylarǵa gaz sala­sy­nyń mańyzy men osy baǵyt­­taǵy mamandyqtardy tanystyrý biz­diń basty maqsatymyz boldy. Iá, gaz – elimizdiń energetıka sala­sy­nyń negizgi tireginiń biri. Munda eńbek etetin mamandar­dyń jaýapkershiligi óte joǵary. Sebebi olardyń jumy­sy halyqqa – jylý, óndiriske qýat jetkizýmen tikeleı baılanysty. Oqýshylar osyndaı kásibı ortada bolyp, ınjener-tehnık mamandardyń jumysyn óz kózderimen kórdi. Bul olardyń bolashaq mamandyq tańdaýdaǵy yntasyn oıatady dep túsinemiz. Osyndaı keremet múmkindik syılaǵan «Intergaz Ortalyq Azııa» ujymyna sheksiz alǵys bildiremiz», dedi M. Kerimov.

Sonymen tartysty baıqaý nátıjesinde 14 atalym boıyn­sha júldege umtylǵan maman­dar arasynda «Shymkent» ma­gıstraldyq gaz qubyrlary bas­qarmasy birinshi oryndy je­ńip aldy. Jalpykomandalyq esep­­te birinshi orynǵa shyq­qan Shymkent fılıalynyń komandasyna jarystyń «Úzdik maman» aýyspaly kýbogi tapsyryldy. Sonymen qatar baıqaý jeńimpazdaryna arnaıy dıp­lomdar tabystaldy. Sondaı-aq joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, júldegerlerdiń kásibı sheber­likteri úshin jalaqyǵa jyldyq ústemeaqy belgilendi.

ShYMKENT