Sýret: primeminister.kz
Jıynǵa amerıkalyq taraptan AQSh Saýda palatasynyń Taıaý Shyǵys, Túrkııa men Ortalyq Azııa isteri jónindegi aǵa vıse-prezıdenti Kýsh Choksı, «Chevron», «Brownstein», «Bectel», «ExxonMobil», «Citi», «Mastercard», «Boeing», «lanzaJet» jáne basqa da jetekshi korporasııalardyń top-menedjerleri qatysty.
Serik Jumanǵarın kezdesýge qatysýshylarǵa alǵysyn bildirip, Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy ekonomıkalyq qarym-qatynastar joǵary deńgeıin saqtap otyrǵanyn aıtty. Elimizde amerıkalyq kapıtaldyń qatysýymen 600-den asa kásiporyn jumys isteıdi. Olardyń ishinde «Chevron», «ExxonMobil», «General Electric», «Pfizer», «Honeywell», «Coca-Cola», «PepsiCo», «John Deere» jáne basqa da kásiporyndar bar. Amerıkalyq bıznes qarjy men energetıkadan bastap mashına jasaý, farmasevtıka men logıstıkaǵa deıingi barlyq negizgi salany qamtıdy.
«Qazaqstan – amerıkalyq bıznes úshin tartymdy el. Bıyl elimizdegi IJО́ 330 mlrd dollardan asady, bul – Ortalyq Azııa ekonomıkasynyń shamamen
60%-y. Byltyrǵy qorytyndy boıynsha jan basyna shaqqandaǵy IJО́ 14 myń dollardan, al satyp alý qabiletiniń parıteti boıynsha 44 myń dollardan asty. Ortamerzimdi maqsat – 2029 jylǵa qaraı IJО́ kólemin 450 mlrd dollarǵa jetkizý», dedi S.Jumanǵarın.
Memlekettik qarjynyń joǵary turaqtylyǵyna aıryqsha nazar aýdaryldy. Elimizdiń memlekettik boryshy konservatıvti deńgeıde jáne IJО́-niń 22,2%-yn nemese 61 mlrd dollardy quraıdy. Álem elderiniń 78%-ynda memlekettik boryshtyń IJО́-ge qatynasy bul kórsetkishten asyp ketedi. Keıingi 20 jylda elimizge 400 mlrd dollardan astam tikeleı sheteldik ınvestısııa tartyldy. Bul jyl saıyn orta eseppen 20 mlrd dollardan asady.
Investısııa túrli sektorǵa baǵyttalǵan. Bul ınvestısııanyń úshten birinen azy taý-ken ónerkásibine tıesili. Qalǵany – óńdeý ónerkásibi, qarjy men saqtandyrý qyzmeti, qurylys jáne kólik salalarynda. Elimizdiń ekonomıkasy úshinshi jyl qatarynan 5%-dan joǵary turaqty ósimdi kórsetip otyr. 2023 jyly – 5,1%, 2024 jyly – 5%, osy jylǵy 9 aıda – 6,3%, bul – álemdegi eń joǵary kórsetkishtiń biri.
Elimizdiń nesıe qabilettiligin jetekshi reıtıngtik agenttikter rastady. Qazaqstannyń S&P, Fitch pen Moody’s ınvestısııalyq reıtıngteri bar, bul rette jaqynda S&P boljamyn «ońǵa», al Moody’s ótken jyly «Baa1» deńgeıine deıin kóterdi.
Vıse-premer jylyna 5-6% deńgeıinde turaqty damý qarqynyn qamtamasyz etýge arnalǵan jańa belsendi ekonomıkalyq ósý saıasatynyń negizgi baǵyttaryn usyndy. Bul ósimdi AО́K shıkizaty men ónimin tereń jáne ortasha óńdeýde ónimdiligi joǵary eksporttyq jobalardy keńinen qarjylandyrýǵa qabiletti qarjylyq damý ınstıtýttary arqyly qol jetkizý josparlanyp otyr.
Atalǵan baǵyttardyń jıyntyq ınvestısııalyq áleýeti 100 mlrd dollardan asady dep baǵalanýda. О́nerkásiptiń IJО́-ge qosqan úlesi qaıta óńdelgen taýar úlesin arttyrý men el ishinde eń joǵary qosylǵan qundy qurý arqyly ósedi dep kútilýde. О́sýdiń qosymsha baǵyttaryna temirjol mashınasy men avtomobıl jasaý, tyńaıtqysh óndirý, qatty turmystyq qaldyqtardy óńdeý, jańa ken ornyn ıgerý jáne jerde sırek kezdesetin metaldardy qosqanda, mıneraldyq-shıkizat bazasyn damytý kiredi.
Aldaǵy bes jylda quny shamamen 100 mlrd dollar bolatyn jobany júzege asyrý josparlanyp otyrǵan energetıka men kommýnaldyq ınfraqurylymǵa erekshe nazar aýdarylady.
«Iri jobalardy júzege asyrý úshin biz salalyq tájirıbesi bar halyqaralyq jetekshi kompanııalardy shaqyramyz. Olardyń qatysýy óndiris tıimdiligin arttyrýǵa ǵana emes, adamı kapıtaldy damytýǵa, jahandyq tizbektermen ıntegrasııalaýǵa jáne Qazaqstannyń senimdi áriptes retindegi bedelin nyǵaıtýǵa yqpal etpek», dep atap ótken Serik Jumanǵarın amerıkalyq kompanııalardy ózara tıimdi yntymaqtastyqqa shaqyrdy.
