Munda tek jolaýshy tasymalyna arnalǵan lokomotıvter emes, júk tasymaldaıtyn, qosalqy jumystarǵa arnalǵan lokomotıvter de shyǵarylady. Jolaýshylar lokomotıviniń jyldamdyǵy 160 shaqyrym bolsa, manevrli lokomotıvter saǵatyna 80 shaqyrym jyldamdyqpen júıtkıdi.
Zaýyt basshysy Aıbek Talǵatbekulynyń aıtýynsha, lokomotıvter paıdalanýǵa berilmes buryn birneshe synaqtan ótedi.
«Tehnıkalyq talaptarǵa tolyq saı keledi. Iаǵnı bizdiń aımaqtyń klımatyna, QTJ poıyzdaryn tasýǵa beıimdelgen. Byltyr «Wabtec» kompanııasy men QTJ iri óndiristiń elimizde uzaq jyldan beri jumys istep kele jatqanyn eskerip, jergilikti mamandardyń biliktiligin arttyrýǵa qatysty suraqty kún tártibine qoıdy. Nátıjesinde, «Injenerlik ortalyq» ashyldy. Mundaǵy túpki maqsatymyz – jańa lokomotıvterdi jobalaýǵa ózimizdiń mamandardy qatystyrý», deıdi ol.
Zaýytta 7 seh bar. Temirdi qabyldap, alǵashqy óńdeýden ótkizetin sehtardyń jumysyn baǵdarlaǵan soń, lokomotıvtiń arbashyǵyn (tómengi bóligi) qurastyratyn sehqa bardyq. Dóńgelekten bastap barlyq bólshek atalǵan zaýytta jınalady. Lokomotıvtiń shanaǵyn, kabınasyn jasaý, metaldy kesý, óńdeý, syrlaý, tehnıkalyq synaqtan ótkizip, sapasyn tekserý bári-bári jumys barysynda qamtylǵan. О́ziniń áleýetin jaqsy biletin kompanııa basshylyǵy byltyrdan beri kelisimshart negizinde Úndistanǵa arbashyq jasap jibere bastapty. Bul da «Wabtec» korporasııasynyń iri jobalarynyń biri. Qaramaǵynda júzdegen zaýyty bar korporasııa tek bizdiń elde ǵana arbashyqty tolyq qurastyrady.
«Bizge metaldar №7 sehtan daıyn kúıinde keledi. Odan ári lokomotıvtiń arbashyqtaryn dánekerlep, qurastyramyz. Arbashyq – kóliktiń tómengi bóligi ekenin eskersek, onyń berik bolǵany asa mańyzdy. Tózimdiligi zerthanada synalady. Sondyqtan jylyna bir márte biliktiligimizdi rastap, emtıhan tapsyramyz. Aýysym tańǵy 9-dan keshki 9-ǵa deıin jalǵasady. Eki kún jumys istep, eki kún demalamyz. Jalaqymyz jaqsy. Jas mamandar birden óndiriske jiberilmeıdi, oqýdan, synaqtan ótedi. Talap joǵary. Jalaqyǵa qyzyǵyp jumysqa ornalasqanmen kóbi turaqtap qalmaıdy. Jumysqa kelgen jas mamandarǵa bilgenimizdi úıretip, súıemeldeýden qashpaımyz. Eńbegimiz eskerilip, 2014 jyly bir bólmeli úı berildi. Otbasylymyn, 5 bala tárbıelep otyrmyz», deıdi sehta 13 jyldan beri dánekerleýshi bolyp jumys isteıtin Baqytjan Naýryzbaev.
Seh basshysy Asanáli Hamıtulynyń aıtýynsha, osy bir ǵana sehta 85 adam jumys isteıdi. 11 mamandyq ıesi bar. Olar – mehanıkalyq óńdeýmen aınalysatyndar, temirdi tazartatyn slesar, temirdi jınaıtyn slesar, peshte metall óńdeıtin «termıst» mamandar, taǵysyn-taǵy. Jumysshylar túski, keshki aspen jáne jumysqa aparyp-ákeletin kólikpen qamtylǵan. О́zge óńirden keletinderge qyzmettik jataqhana qarastyrylǵan. Onda oryn bolmasa jaldaǵan páterdiń 50 paıyz qunyn zaýyt tólep beredi.
Lokomotıvtiń shanaǵyn jasaıtyn sehta jumysshylar metaldy tazartyp, kesip, sehtarǵa jiberedi. Lokomotıv kabınasy, qańqasy jasalady. Qysqasy, kólik bólshekteri osylaı bir sehtan ekinshisine ótip, tolyǵady. Sońynda №7 sehqa syrlaýǵa kirgiziledi. Osydan keıin daıyn bolǵan lokomotıvter turatyn keń alańqaıǵa bettedik. Elimizdiń ár aımaǵyndaǵy lokomotıv mashınısteri dál osy mańnan kólikti qabyldap, óńirge alyp ketedi. Biz barǵanda Qyzylorda lokomotıv paıdalaný deposynan kelgen eki júrgizýshi ózderine tıesili lokomotıvterdi tekserip, qabyldap alýǵa qamdanyp jatty.
«Biz ózimizdiń depoǵa dep satyp alynǵan 5 teplovozdy qabyldaýǵa keldik. Temirjol kóliginiń jańa nusqasyn kórip, ózimiz tańbyz. Júrgizýshige barlyq jaǵdaı jasalǵan. Beınebaqylaý kamerasy, áınek jýatyny, salqyndatqysh kondısıoneri, as jylytatyn peshi, tońazytqyshy bar. Monıtordan baqylap, basqarýǵa bolady. Eski teplovozdardy kúnniń ystyǵynda júrgizgen qıynnyń-qıyny edi. Sý, maı tasyp quıyp áýre-sarsańǵa túsetinbiz. Endi ondaı áýreshilikten qutylamyz. О́zimiz Qyzylordadan Qazalyǵa, Shıelige júk tasımyz. Temirjolda 2007 jyldan beri jumys isteımin. Depomyz jańaryp, tolyǵyp jatqanyna óte qýanyshtymyn. Kelgenimizge 2 kún boldy. Úsh teplovozdy tekserip úlgerdik, endi ekeýin jiti qaraımyz. Sodan soń osy mańnan 5 teplovozdy bir-birine tirkep, shoıyn jolǵa shyǵa bersek bolady», deıdi Qyzylorda deposynan kelgen Muratjan Beketov.
Jaqynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń AQSh-qa jasaǵan sapary kezinde AQSh Saýda mınıstri Govard Latnıktiń qatysýymen amerıkalyq «Wabtec» kompanııasymen jalpy somasy 4,2 mlrd dollarǵa jýyq kelisimge qol qoıý rásimi ótti. Qujatta elimizde tehnıkalyq turǵydan jetildirilgen 300 lokomotıv shyǵarý, sondaı-aq oǵan servıstik qyzmet kórsetý qarastyrylǵan. Jalpy, bul kompanııa óndiriske 230 mln dollardan astam ınvestısııa quıǵan. «QTJ-Júk tasymaly» JShS bas dırektorynyń lokomotıv sharýashylyǵy jónindegi orynbasary Asan Úmbetov aıtqandaı, «Wabtec»-pen jasalǵan kelisimshart negizinde 2027 jyldan 2036 jylǵa deıin 300 júk tasıtyn lokomotıv shyǵarylyp, QTJ-ǵa beriledi.
«4,2 mlrd dollarǵa jasalǵan kelisimshart aıasynda kompanııa tek 300 lokomotıv jasaýmen shektelmeıdi. Elimizde burynnan qatynaıtyn 405 lokomotıvke servıstik kómek kórsetý boıynsha sharttar 2058 jylǵa deıin uzarady. Jańadan jasalatyn lokomotıvterge de 18 jylǵa deıin servıstik qyzmet kórsetiledi. Jyljymaly quramdy esepke alý, baqylaý, dıagnostıkalaý úshin «Kinetix» sıfrlyq júıesiniń 5 jıyntyǵy jetkiziledi. Búginde kompanııanyń 8 tehnıkalyq qyzmet kórsetetin ortalyǵy bar. Onda 150-ge jýyq adam jumyspen qamtylǵan. Jańa kelisimshart boıynsha taǵy 5 tehnıkalyq qyzmet kórsetý ortalyǵyn ashý josparda bar. Olar Beıneý, Qazaly, Jezqazǵan, Moıynty jáne Tobyl stansalarynda ornalasady», deıdi Asan Úmbetov.
10 jylda túgel paıdalanýǵa beriletin 300 lokomotıv jańarǵan, burynǵydan qýattyraq nusqada bolady. Qozǵaltqyshy, kompressorlary myqtyraq. Dızel otynyn azyraq tutynady. Jumysqa 95 paıyz daıyn turady. Bir jylda shamamen 18 kún ǵana jóndeýge túsip, tehnıkalyq qyzmet kórsetýden ótýi múmkin. Basqa kúnderdiń barlyǵynda toqtaýsyz jumys isteı beredi.
