Is-sharanyń ashylý saltanatyna qala ákiminiń orynbasary Sársen Quranbek qatysyp, barsha qatysýshyny ulyq merekemen quttyqtady.
«Barshańyzdy Respýblıka kúnimen quttyqtaımyn! Bul mereke – Egemendik deklarasııasynyń qabyldanǵan kúni. Osy qujatpen táýelsiz elimizdiń jańa tarıhy bastaldy. Aldyńǵy tolqyn aǵalar azat eldiń irgesin berik etý jolynda aıanbaı eńbek etti. Endigi úmit búgingi jastarda. Qazaqstannyń bolashaǵy da solardyń qolynda. «Bilikti birdi jyǵar, bilimdi myńdy jyǵar» demekshi, álemdik básekede memleketter bir-birinen tek bilimmen ǵana jarysqa túsip oza alady. Jastar bilimdi bolsa elimizdiń keleshegi jarqyn. Memleket basshysy Qazaqstandy damyǵan aldyńǵy elderdiń qataryna qosý úshin úlken mindet qoıyp otyr. Olardy oryndaý, bir jaǵynan jastarǵa da jaýapkershilik júkteıdi. Jastar belsendi, kózi ashyq, sanaly da tárbıeli bolsa, ondaı qoǵam izgilikke jol bastaıdy», dedi S.Quranbek.
Zııatkerlik dodanyń alǵashqy kúni elimizdiń 9 óńirinen – Astana, Almaty qalalary men Túrkistan, Qyzylorda, Aqtóbe, Qaraǵandy, Jambyl jáne Batys Qazaqstan oblystarynan kelgen 200-den astam pikirsaıysshy bas qosty. Týrnırge elimizdegi jetekshi joǵary oqý oryndarynyń stýdentteri men pikirsaıys qozǵalysynyń belsendi ókilderi óz bilimderi men sheshendik sheberlikterin ortaǵa saldy.
Al týrnırdiń tóreshilik quramynda Shymkent qalasyndaǵy úsh joǵary oqý ornynyń tájirıbeli pikirsaıysshylary men pikirsaıys qozǵalysynyń aǵa býyn ókilderi boldy. Barlyǵy 50-ge jýyq kásibı tóreshi pikirsaıysshylardyń ónerine qazylyq etti.
Pikirsaıys týrnırinde jastar qoǵamdaǵy ózekti taqyryptardy ortaǵa saldy. Onyń ishinde tehnologııa, demokratııa, quqyqtyq mádenıet, bilim jáne jastar saıasaty sekildi taqyryptar bar. Osy taqyryptar boıynsha qatysýshylar óz kózqarastaryn dáleldep, utymdy oılaryn ortaǵa salyp, sheshendik ónerimen jurtty súısindirdi.
Týrnırdiń ekinshi kúni fınaldyq kezeń jalǵasyn taýyp, «Tereń tarıhtan – jarqyn bolashaqqa!» atty respýblıkalyq pikirsaıys oıyndarynyń jeńimpazdary anyqtaldy. Aıta ketý kerek, eki kúnge sozylǵan ıntellektýaldy dodada elimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen 123 fraksııa APF jáne LD formatynda ózara baq synasty. Sońǵy synda Almaty qalasy men Túrkistan oblysynyń úzdik komandalary pikirsaıys alańynda jolyǵyp, nátıjesinde, Almaty komandasy baıqaýdyń bas júldesin ıelendi. О́z kezeginde Shymkent qalasy ishki saıasat jáne jastar isteri jónindegi basqarmasynyń mindetin ýaqytsha atqarýshysy Zańǵarbek Úsipahmetov pen «Jastar resýrstyq ortalyǵy» mekemesiniń basshysy Janserik Juman úzdik fraksııalar men spıkerlerdi qala ákiminiń dıplomymen, estelik syılyqtarmen marapattaldy.
M.Áýezov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan zertteý ýnıversıteti Jastar ortalyǵynyń dırektory Erasyl Anarhanulynyń aıtýynsha, zııatkerlik baıqaýǵa elimizdiń myqty pikirsaıysshylary jınaldy. Týrnırge 120 komanda qatysty.
«Pikirsaıysta jasandy ıntelleketiniń qoǵamǵa, sonyń ishinde jastarǵa áseri qalaı bolyp jatyr degen saýal tóńireginde saıysshylar oı talastyrdy. Zýmer býyny – ınternetke telmirgen, ǵalamtordan shyqpaıtyn býyn. Olardyń ornyn Alfa býyny almastyryp jatyr. Jańa jas urpaqqa jasandy ıntellektini erik qalaýynsha berip qoıǵan durys pa, álde shektegen jón be degen pikir aınalasynda saıyskerler bir-birimen sóz qaǵystyrdy. Sonymen birge jastar droper máselesine de jurt nazaryn aýdardy. Rasynda da ol qoǵamnyń búgingi tańdaǵy ózekti problemasy. Qarjylyq saýattylyq jóninde qanshama jıyn, trenıngter ótse de droperlikke baramyn dep ot basyp qalyp jatqan jastar kóp. Naǵyz qyzyqty oıyn fınalda jalǵasty. Saıyskerler bilim mıgrasııasy máselesin qozǵady. Ol ásirese Shymkent qalasynda ózekti bolyp tur. Oqýshylar grantqa oqýǵa túsken soń kóp jaǵdaıda bilim izdep basqa óńirge nemese shetelge ketip qalady. Bul megapolıste ıntellektýaldyq deńgeıi joǵary jastardyń azaıýyna ákelip soǵady. Osy oraıda qatysýshylar shymkenttik stýdentterdiń bilimin qalaı kóteremiz, «Bolashaq» baǵdarlamasymen oqyǵan jastardy qalaǵa qyzmetke qalaı tartamyz degen usynys-pikirlerin ortaǵa saldy. Saıysta túrkistandyq komanda músheleri bilim mıgrasııasyn retteý úshin aımaqta arnaıy hab quryp, oqyǵan jastardy soǵan jınaý kerektigin málimdedi. Almaty qalasynyń top músheleri kerisinshe jeke ýnıversıtetti kóbeıtip, olarǵa akademııalyq erkindik berý qajettigine toqtaldy. Naǵyz bilimdi stýdentter Almatyda oqıtynyn aıtyp, alyp shahardyń búgingi tańda elimizdi bilikti kadrlarmen qamtamasyz etýshi donor ekenin jetkizdi. Almatydan kelgen komanda osy týrnırde jeńimpaz atandy. Basqa oıynshylar da osal bolǵan joq», dedi Áýezov ýnıversıteti Jastar ortalyǵynyń basshysy.
Sonymen qatar Erasyl Anarhanuly pikirsaıys óneri tek adamnyń zeıinin ashpaı, sheshendik sóıleý qabiletin de kúsheıtetinin jetkizdi. Sharshy toptyń aldynda sóz bastaý qıyn demekshi, úlken aýdıtorııada sóılegende sózdiń maıyn tamyzyp, jurtty bir ıdeıaǵa ılandyrýdyń ózi úlken óner. Onda qanshama izdenis, eńbek, uıqysyz ótken túnder jatyr. Sondaı-aq pikirsaıysty damytý arqyly qoǵamda eline janashyr jastar paıda bolady. Stýdentter ómirde bolyp jatqan túrli máselelerge nazar aýdaryp, olardyń sheshý joldaryn izdeýmen Otanǵa degen súıispenshilik sezimderin oıatady. Eldiń bolashaǵyna qyzmet etý kerek ekenin erte
túsinedi.
ShYMKENT
