Daryndy oqýshylarymyz álemdegi eń bedeldi 7 olımpıadada 27 júldeni enshilegen. Olar 4 altyn, 13 kúmis, 10 qola medalǵa qol jetkizip, el abyroıyn asqaqtatty. Bul – ótken jylǵy nátıjelerge qaraǵanda áldeqaıda joǵary kórsetkish.
Oqý-aǵartý mınıstrligi Orta bilim komıtetiniń tóraǵasy Qanybek Jumashevtiń aıtýynsha, ulttyq qurama Halyqaralyq ǵylymı fızıka olımpıadasynda (ISPhO) – absolıýtti chempıon atansa, halyqaralyq geografııa olımpıadasynda (IGeO) komandalyq esepte 2-orynǵa shyqty. Oǵan qosa, Balqan matematıkalyq olımpıadasynda úzdik úshtikten kórinip, First Global Challenge álemdik robototehnıka chempıonatynda úsh márte jeńimpaz atandy.
«Halyqaralyq arenadaǵy oqýshylarymyzdyń jetistikteri de maqtan tutarlyq. Máselen, Astana qalasynyń 10-synyp oqýshysy Nurgúl Egenbergenova Azııa fızıka olımpıadasynda «Eń úzdik qatysýshy» atandy. Mańǵystaý oblysynyń 10-synyp oqýshysy Ramazan Býtantaev Azııa-Tynyq muhıty aımaǵynyń «Úzdik lıngvısi» dep tanyldy. Al Shyǵys Qazaqstan oblysynyń oqýshysy Aldııar Amangeldi Ortalyq Azııanyń «Úzdik ınformatıgi» ataǵyna ıe boldy. Osynyń bári oqýshylarymyzdyń álemdik arenadaǵy bıik zııatkerlik áleýetin kórsetedi», dedi ol.
Daryndy balalardy qoldaýǵa qatysty taǵy bir aıryqsha mańyzdy jańalyq – tamyz aıynda memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev halyqaralyq olımpıada jeńimpazdarymen Aqordada kezdesti. Prezıdent 7 bedeldi halyqaralyq saıysta oza shapqan 27 júırikti arnaıy shaqyryp, qabyldady. Prezıdent árbir jeńimpazdyń artynda turǵan ustazdar men ata-analardyń eńbegin erekshe atap ótti. Bul júzdesý jas talanttarǵa úlken shabyt syılaǵany ras.
«Memleket basshysynyń qoldaýymen 2022 jyldan bastap halyqaralyq olımpıada júldegerlerine qarjylaı syıaqy taǵaıyndalyp keledi. Atap aıtqanda, altyn medal ıegerlerine – 1500 AEK-ke deıin (5 898 000 tg); kúmis medal ıegerlerine – 1000 AEK-ke deıin (3 932 000 tg); qola medal ıegerlerine – 500 AEK-ke deıin (1 966 000 tg) syıaqy beriledi. 2025 jyly olımpıada jeńimpazdary men olardyń tálimgerlerine jalpy somasy 100 mıllıon teńgeden astam birjolǵy syıaqy berildi. Memlekettik qoldaý tek oqýshylarǵa ǵana emes, olardyń jetekshilerine de baǵyttalǵan. Elordada ótken «Bilim keleshegi: Adal azamat, kásibı maman» atty respýblıkalyq Tamyz konferensııasynda Prezıdent alǵash ret halyqaralyq jeńimpazdardy daıyndaǵan ustazdarǵa memlekettik nagradalar tabys etkenin de atap ótý qajet», dedi Qanybek Jumashev.
Jıyn barysynda komıtet tóraǵasy halyqaralyq zııatkerlik konkýrstarda baq synaıtyn oqýshylardy daıyndaýǵa zertteý jáne oqytýshylyq tájirıbesi bar ǵylym doktorlary men kandıdattary, PhD doktorlar shaqyrylatynyn atap ótti.
«Sondaı-aq, qazirgi býyndy daıarlaýda buryn respýblıkalyq jáne halyqaralyq olımpıadalarda kók baıraǵymyzdy jelbiretken jas daryndarymyzdyń eńbegi zor. Olar oqýshylarǵa oqý-jattyqtyrý jıyndaryn ótkizip, olımpıadalyq tapsyrmalardy sheshýdi úıretedi, emosıonaldy ıntellekt, streske tózimdilik boıynsha psıhologııalyq trenıngter ótkizedi. Memleket basshysy jastarǵa jaǵdaı jasaý memlekettiń basty mindetteriniń biri ekenin atap ótip, halyqaralyq olımpıada jeńimpazdaryn «Bolashaq» baǵdarlamasy boıynsha oqýǵa jiberý týraly sheshim qabyldady. Osylaısha, daryndy da talapty jastarǵa qoldaý arta tústi», dedi Orta bilim komıtetiniń tóraǵasy Qanybek Jumashev.
«Daryn» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy dırektory Ǵajdembek Tursynov óz baıandamasynda mınıstrliktiń bilim alýshylarǵa bastaýysh synyptan bastap jan-jaqty qoldaý kórsetip keletindigine toqtaldy.
«Aýyl oqýshylaryna arnalǵan respýblıkalyq olımpıadaǵa bıyl 125 myńnan astam bala tirkeldi, bul kórsetkish ótken jylmen salystyrǵanda 12 myńǵa artyq. Aýyldyq jerlerdegi daryndy oqýshylardyń respýblıkalyq olımpıadalar men baıqaýlarǵa qatysýy sońǵy úsh jylda on ese ósti. 2025-2026 oqý jylynda Prezıdent Joldaýyna sáıkes bilim berý júıesine jasandy ıntellektini engizý aıasynda AEROO Space AI Competition atty ınjenerlik jarys ótkiziledi. Bul joba jas urpaqtyń ǵylymı-shyǵarmashylyq áleýetin arttyrýǵa tyń serpin beredi. Habar agenttigimen birlese júzege asyrylǵan «XXI ǵasyr kóshbasshysy» ıntellektýaldyq oıyny oqýshylardyń erekshe qyzyǵýshylyǵyn týdyryp, bıyl óz jalǵasyn tabady. Osy saıystyń qorytyndysy boıynsha 2025 jyly úsh jeńimpaz joǵary oqý oryndarynyń bilim granttaryna ıe bolyp, aqshalaı syılyqtarmen marapattaldy. Sonymen qatar, 2025 jyldyń tyń bastamalarynyń biri - «Keleshek mektepteri» oqýshylary úshin robototehnıkadan olımpıada uıymdastyrý. Bul joba ınjenerlik bilimdi damytýǵa jáne oqýshylardyń zamanaýı tehnologııalarǵa qyzyǵýshylyǵyn arttyrýǵa yqpal etpek», dedi Ǵ.Tursynov.
Sonymen qatar brıfıngte «Úrker» bilim berý ortalyǵy týarly aıtyldy. Zamanaýı úlgidegi ortalyq Almaty qalasynda salynady. Munda oqýshylar halyqaralyq standarttarǵa sáıkes jańa bilim berý baǵdarlamalary arqyly ǵylymı-zertteý jáne shyǵarmashylyq qabiletterin shyńdaýǵa múmkindik alady. Ortalyqta matematıka, fızıka, hımııa, bıologııa, ınformatıka salalarynda ǵylymı mektepter men zerthanalar, startap-ınkýbatorlar qurylyp, robototehnıka, jasandy ıntellekt, bıotehnologııa sııaqty salalar boıynsha iri halyqaralyq kompanııalarmen seriktestik jobalar júzege asady. Odan bólek, mýzyka, beıneleý óneri, kıno, teatr jáne ulttyq ónerdi damytýǵa jaǵdaı jasalady.
«Oqý-aǵartý mınıstrligi daryndy oqýshylar men pedagogtardy qoldaýǵa baǵyttalǵan SMART Daryn ulttyq sıfrlyq platformasyn iske qosty. SMART Daryn biryńǵaı testileý júıesin qalyptastyryp, olımpıadalar men konkýrstardy tirkeýden bastap qorytyndy nátıjelerge deıingi barlyq prosesti avtomattandyrady. Jańa joba oqýshylardyń shyǵarmashylyq jáne zııatkerlik áleýetin damytýǵa, pedagogterdiń kásibı biliktiligin arttyrýǵa, sondaı-aq bilim berý prosesine zamanaýı sıfrlyq tehnologııalardy engizýge arnalǵan mańyzdy qadam. Platformanyń basty ereksheligi – proktorıng júıesin paıdalana otyryp olımpıadalar men konkýrstardy onlaın formatta uıymdastyrý. Bul ádis zııatkerlik saıystardyń ádil jáne ashyq ótýin qamtamasyz etedi. Sonymen qatar, SMART Daryn qatysýshylarǵa tájirıbeli trenerlerden keńes alý, onlaın-oqytý arqyly bilim men daǵdylardy jetildirý, ıntellektýaldyq jarystarǵa sapaly daıyndalý múmkindikterin usynady», dedi Orta bilim komıtetiniń tóraǵasy Qanybek Jumashev.
