Sýret JI kómegimen jasalǵan
Senimgerlik basqarýda qansha qarjy bar?
Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynyń málimetinshe, 2023 jylǵy 1 shildeden bastap salymshylar mindetti jáne mindetti kásiptik zeınetaqy jarnalary esebinen qalyptasqan jınaqtarynyń 50 paıyzyna deıin, al erikti zeınetaqy jarnalarynyń 100 paıyzyn ınvestısııalyq portfeldi basqarýshylarǵa bere alady.
Qordyń deregine sáıkes, búginde bul múmkindikti 134 myńnan astam salymshy paıdalanyp úlgergen.
Zeınetaqy júıesine ózgerister engiziledi: 5 maýsymnan bastap ne ózgeredi?
BJZQ málimetinshe, 2026 jylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdaı boıynsha ınvestısııalyq portfeldi basqarýshylardyń basqarýyndaǵy aktıvterdiń jalpy kólemi 105,88 mlrd teńgeni quraǵan. Onyń ishinde eń úlken úles 59,69 mlrd teńgemen Halyk Finance kompanııasyna tıesili.
Qor ókilderiniń aıtýynsha, salymshylardyń jınaqtaryn jeke basqarýshylarǵa aýdarýynyń basty sebebi – joǵary ınvestısııalyq tabysqa qol jetkizý múmkindigi.
«Salymshylardyń óz jınaqtaryn IPB-ǵa berýiniń basty sebepteriniń biri – qarjy sarapshylarynyń kásibı bilimi men tájirıbesin paıdalana otyryp, joǵary ınvestısııalyq kiristilikke qol jetkizý. Sonymen qatar aktıvterdi ártúrli qarjy quraldaryna bólý arqyly táýekelderdi azaıtýǵa bolady», dep habarlady BJZQ.
Halyqqa tańdaý erkindigi beriledi
Qordyń málimetinshe, sońǵy eki jylda bul mehanızmge qyzyǵýshylyq aıtarlyqtaı artqan. Máselen, 2024 jyly Ulttyq bankten jeke basqarýshylarǵa 26 498 aýdarym jasalsa, 2025 jyly bul kórsetkish 60 396-ǵa jetken.
Alaıda sarapshylar bul tetik barlyq azamatqa birdeı sáıkes kele bermeıtinin aıtady.
Ekonomıst Aıbar Oljaevtyń pikirinshe, senimgerlik basqarý eń aldymen azamattarǵa tańdaý erkindigin beredi.
«Bul tetik burynnan bar jáne qazaqstandyqtar úshin jaqsy múmkindik. Birinshiden, azamattarǵa tańdaý erkindigin usynady. Ekinshiden, zeınetaqy jınaqtarynyń ınvestısııalyq tabystylyǵyn standartty deńgeıden joǵary arttyrýǵa múmkindik beredi», deıdi sarapshy.
Onyń aıtýynsha, árbir basqarýshy kompanııanyń ınvestısııalyq nátıjesi ártúrli bolýy múmkin, óıtkeni olardyń ınvestısııalyq strategııalary da ózgeshe.
«Mysaly, bir kompanııa qarajattyń basym bóligin aksııalarǵa salýy múmkin. Eger naryq ósse, tabystylyq joǵary bolady. Al oblıgasııalarǵa kóbirek ınvestısııa salǵan kompanııalardyń nátıjesi basqa bolýy yqtımal. Sondyqtan tabys kólemi de ártúrli qalyptasady», deıdi Aıbar Oljaev.
Sarapshynyń sózinshe, mundaı sheshim qabyldamas buryn azamattar ınvestısııalyq deklarasııalarmen muqııat tanysýy qajet.
«Ár kompanııa óz ınvestısııalyq saıasatyn ashyq jarııalaıdy. Olar aktıvterdiń qansha bóligin aksııalarǵa, oblıgasııalarǵa nemese basqa qarjy quraldaryna salatynyn kórsetedi. Sondyqtan salymshy belgili bir deńgeıde qarjylyq saýatty bolýy kerek», deıdi ol.
Qaı kompanııa joǵary tabys kórsetip otyr?
BJZQ málimetine sáıkes, búginde zeınetaqy aktıvterin basqarýǵa lısenzııa alǵan alty kompanııa jumys isteıdi. Olar – BCC Invest, Alatau City Invest, Sentras Sekıýrıtız, Halyk Finance, Halyk Global Markets jáne Tansar Capital.
Qordyń málimetinshe, ınvestısııalyq portfeldi basqarýshylardyń qyzmeti qatań retteledi. Eger basqarýshy kompanııanyń nátıjesi belgilengen benchmark kórsetkishinen tómen bolsa, aıyrmashylyq kompanııanyń menshikti kapıtaly esebinen óteledi.
«Konverttegi jalaqy» zeınetaqy men járdemaqyǵa qalaı áser etedi?
2026 jyldyń 1 qańtarynan bastap ınvestısııalyq portfeldi basqarýshylardyń (IPB) qyzmetin baǵalaýdyń jańa júıesi engizilgen. Endi olardyń jumysy ınvestısııalyq portfel túrine qaraı arnaıy benchmark – Ki kompozıttik ındeksi arqyly baǵalanady.
«Qazirgi tańda IPB-lar úsh túrli ınvestısııalyq portfeldiń birin usyna alady. Onyń alǵashqysy – jasyna qaramastan barlyq salymshylarǵa arnalǵan Ki$ (12) portfeli. Bul baǵyt boıynsha nátıjeler sońǵy 12 aıdaǵy tabystylyq negizinde baǵalanady.
Ekinshi portfel – zeınetke shyǵýyna keminde úsh jyl qalǵan azamattarǵa arnalǵan Ki (36) portfeli. Munda ınvestısııalyq nátıjeler úsh jyldyq kezeń boıynsha saralanady.
Al zeınetkerlikke shyǵýyna 13 jyldan astam ýaqyt qalǵan salymshylar úshin Ki (60) portfeli qarastyrylǵan. Bul strategııanyń tıimdiligi bes jyldyq kezeńniń qorytyndysy boıynsha baǵalanady. Búginge deıin senimgerlik basqarýǵa berilgen qarajattyń shyǵyn ákelgen jaǵdaılary tirkelgen joq. Investısııalyq portfeldi basqarý oń nátıje kórsetip keledi», dep habarlady BJZQ.
2026 jylǵy 1 mamyrdaǵy derek boıynsha sońǵy 12 aıdaǵy eń joǵary tabystylyqty 17,60 paıyz kórsetkishpen «Sentras Sekıýrıtız» AQ kórsetken. Al Ulttyq banktiń basqarýyndaǵy zeınetaqy aktıvteriniń tabystylyǵy osy kezeńde 8,57 paıyz bolǵan.
Bul tetik nelikten áli keń taralmaı otyr?
Soǵan qaramastan Aıbar Oljaev salymshylardyń basym bóligi áli de memlekettik basqarýdy tańdaýǵa beıim ekenin aıtady.
«Qazirgi tańda Qazaqstandaǵy shamamen 25 trıllıon teńge kólemindegi zeınetaqy jınaqtarynyń nebári 0,35 paıyzy ǵana jeke basqarýshylardyń qaraýynda. Bul óte tómen kórsetkish. Sondyqtan basqarýshy kompanııalar halyqqa óz múmkindikterin kóbirek túsindirýi kerek», deıdi sarapshy.
Onyń pikirinshe, bul qural táýekelge daıyn jáne joǵary tabys izdeıtin azamattar úshin qyzyqty bolýy múmkin.
«Eger adam turaqtylyqty qalasa jáne táýekelge barǵysy kelmese, onda jınaqtaryn Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynda qaldyrǵany durys. Al ártúrli ınvestısııalyq strategııalardy paıdalanyp kórgisi keletin azamattar úshin jeke basqarýshy kompanııalardyń qyzmetin qarastyrýǵa bolady», deıdi Aıbar Oljaev.
Zeınetaqy qarjysynyń úı men emge alynatyn somasy azaıýy múmkin
BJZQ málimetinshe Qazaqstanda senimgerlik basqarý tetikteri belsendi túrde jetildirilip keledi.
«Joǵaryda aıtylǵan Ki kompozıttik ındeksteri negizinde baǵalaý júıesiniń engizilýimen qatar, jeke basqarýǵa beriletin MZJ mólsherin 100%-ǵa deıin ulǵaıtý boıynsha, sondaı-aq mýltıportfeldi tásildi engizýge qatysty talqylaýlar júrgizilip jatyr. О́zgeristerdiń basty maqsaty – salymshylardyń senimi men qatysýyn arttyrý, azamattarǵa ózderiniń zeınetkerlik bolashaǵyn qalyptastyrýǵa qatysý quraldaryn berý, sondaı-aq zeınetaqy aktıvteriniń kiristiligin ósirý», delingen qor habarlamasynda.
Túıin
Toqsan aýyz sózdiń tobyqtaı túıini senimgerlik basqarý tetigi qazaqstandyqtarǵa óz zeınetaqy aktıvterin basqarýǵa belsendirek qatysýǵa múmkindik beredi. Alaıda joǵary tabys múmkindigimen birge belgili bir táýekel de qatar júretindikten, sheshim qabyldamas buryn basqarýshy kompanııalardyń strategııasy men nátıjelerin muqııat zerdelegen jón.
