AQ TILEK

Shyn júrekten shyqqan sóz Asa qurmetti Prezıdentimiz Nur­­sultan Ábishulynyń taǵdy­ryna múlde jańa qoǵam qurý, óte bir qıyn, óliara shaqta el tizgi­nin ustaý buıyrypty. Bul san qyrly, kóp qatparly, óte qıyn sharýa. Ár­­bir túp-tuqııany men keleshe­gine deıin muqııat oılas­tyryp júr­gizetin is. Biz Elbasy saıasa­ty­nyń kózge kóriner, kóp­shilik tutynar bóligin ǵana aıta alamyz. Ol ki­siniń alyp júregi, qazaq dala­syn­daı keń peıili men jan dúnıesi, qaısar qazaqy rý­hy, darııadaı tereń bilimi el úshin ólsheýsiz qa­zyna ekenin túsi­nip, onyń ar ja­ǵynda uıqy­syz túnder, mazasyz oı­lar, ty­nym­syz eńbek turǵanyn, pen­­deshilik jasamaı, baǵalaıyqshy. Nursultan Ábishulynyń bol­mysynda jaryqqa, jańalyqqa qushtarlyq bar. Bolǵan memle­ket­terindegi jaqsy dúnıelerdi bizge ákelýdi maqsat etedi. Son­dyqtan da saıyn sahara tósinde, ashyq aspan astynda Astanadaı murajaı qalany ómirge ákeldi. “Murajaı qala” degenimizdiń syry – Astana qalasyn kórgen árbir jan tań­da­nyp, tańdaı qaǵady. Beıne qoldan soǵylǵan emes, nebir ǵajaıyp ǵı­marattar ádemi ertegilerden túsip, ornaı qalǵandaı. Bul, sóz joq, Elbasynyń uly týyndysy. Elorda erkindikke kenelgen eldiń ulttyq qudiret kúshin álemge pash etti. Astananyń eń basty tá­limi – ultynyń tórden, ula­ny­nyń órden kórinetin áleýetine sendirdi. Elorda – ultymyzdyń qany men janynda, rýhy men tekti­liginde bar baýyrmashyldyǵyn tanytyp, álemge qazaqty tabys­tyrdy, tanystyrdy. Elorda osy jyldary sátti júzege asyrylǵan arhıtektýralyq sheshimder arqy­ly Batyspen baýyrlasyp, Shy­ǵys­pen tamyrlasyp úlgerdi. Qazaq Eliniń Eýropa órkenıetin talǵammen ta­nı alatynyn, Shy­ǵystyń shuǵy­laly shyńynan kórine alatynyn jáne olardy baıyrǵy túrki má­de­nıetine tán syrbazdyqpen baıyta alatynyn dáleldep, sol arqyly jahandy jarasymdyqqa shaqyr­ǵan sım­vol sıpatyna ıe boldy. Prezıdenttiń “Astana aza­mat­tarymen asqaqtaıdy” degen sózi Ábý Nasyr ál-Farabı baba­myzdyń: “Mártebesi, rýhy bıik shahar – adamdary bir-birine jaqsylyq jasaýǵa qushtar, ózde­riniń tamasha qadir-qasıetterin baǵalap qabyldaýǵa ózge de jurt­tardy yntyzar etetin qala” degenimen úndesip tur. Nursultan Ábishuly asqan kó­­­regendikpen ótpeli kezeńniń qıyn kúnderinde jastardy oqytýdy mem­lekettiń basymdy shara­la­ry­nyń biri dep túsindi. Eshkimniń oıynda joq kezde egemendikke qol jetisimen bir jyldan soń “Bo­lashaq” baǵdar­la­masy bastaldy. Ekonomıka­lyq baılanystar úzilip, kásip­oryndar toqtap turǵan kezde, el aılap jalaqy ala almaı júr­gende, árqaısysyna qyrýar qar­jy tólep, damyǵan elderdiń ozyq tehnologııasyn meńgerip, el­ge ákelsin degen maqsatpen 250 adam­­dy dúnıedegi belgili ýnı­ver­sıtetterge jiberdi. 1996 jylǵy 24 mamyrda №3002 “Da­ryndy bala­lar­ǵa arnalǵan mek­tepterdi da­mytý jáne memleket­tik qoldaý kór­setý” týraly Qa­zaqstan Res­pýb­lıkasy Prezıden­tiniń О́kimi shyǵyp, al­ǵashqy ret daryndy balalar sleti ótti. So­dan beri ol jaqsy dástúrge aı­naldy. Al respýblıka Úkimetiniń 1998 jylǵy qaýlysymen “Da­ryn” respýblı­ka­lyq ǵylymı-prak­tı­kalyq orta­lyǵy quryldy. Bul sol kezde kór­shi elderdiń eshqaısy­synda bolǵan joq-tyn. Qazir bar­lyq oblys­tarda daryn­dy balalar mektep­teri, 5 ıntel­lektýaldy mektep bar, olardyń sany bıyl taǵy ósedi. Mine, búgin Astanadaı aı­júz­di sulý qalada halyqaralyq deń­geıge shyǵýǵa múmkinshiligi bar ja­ńa ýnıversıtet ashyldy. Ol ult­tyq brend retinde álem moıyn­daıtyn jańa mazmundy ýnı­ver­sıtet bolmaq. Ýnıver­sıtet – qaı halyqtyń da da­mýyna eleýli úles qosatyn már­te­beli bilim ordasy. Qazir aǵyl­shyn tiliniń halyq­ara­lyq til bolyp turǵanyna Oks­ford ýnıversıtetiniń, nemese osydan birneshe ǵasyr buryn-aq fran­sýz­dardyń klassıkalyq ádebıe­tiniń joǵary deńgeıde da­mýyna Sorbonna ýnıversıtetiniń áseri bolmady dep kim aıta alady. Ekonomıkany damytýdyń ın­novasııalyq baǵdarlama­la­rynyń júzege asýyna, órkenıet jetis­tik­terin elge ákelýge, bilim júıesinde básekege túse alatyn, eń bastysy, ult sapasyna qyz­met etetin biregeı oqý orny ashyl­dy dep bir-biri­miz­den súıin­shi surap, qutty bolsyn aı­typ, jaqsylyqqa qýana bileıik. “Qut qýana bilgenge, baq baǵalaı bilgenge qonady” eken ǵoı. Kezinde uly pedagog Yby­raı ata­myz: “Men mektep ashý­ǵa, bala­lardy oqytýǵa ash qas­qyrdaı ki­ristim”, – degen eken. Búgingi jas­tardyń Uly Ustazy Nursultan Ábish­ulynyń bilim salasyna asta-tók yqyla­synan halqynyń máń­giligin oılaý osyndaı-aq bolar deısiń. El Táýelsizdiginiń baǵy men baıanyn tereń oılanyp, qarııa­syn qadirlep, jastarǵa baǵyt nusqap, qanshama is atqardy. Ejelgi Bilge qaǵan babamyzdaı “Az halyqty kóp etý, ash halyq­ty toq etý, aqyl-parasatpen, bilimmen bas­ty­ny baǵyndyrý, tizelini búktirýdi”, maqsat etti. Men Elbasynyń tipti alyp el­derdiń basshylarymen ózin teń ustaýyn – halqynyń mereıin bıiktetýi dep túsinemin. Arab elin­de atyna kóshe berip, túrik aǵaı­yn­dar eskertkish qoıyp, Qazaq­stan álem nazarynda, álem aý­zyn­da bolýyn, Eýropa­da­ǵy qaýipsizdik jáne yntymaq­tastyq uıymyna tóraǵalyq etýin qazaqtyń jul­dyzdy sáti dep qabyldaımyn. Táýelsizdigin alǵanyna tarıh úshin qas-qaǵym ǵana ýaqyt bolǵan eldiń búgin osy bıikke shyǵýy – Elbasynyń qazaq elin ǵana emes, álem jurtyn bilim-biligimen, pa­ra­satymen, maqsat­qa berik, ári sheshendigimen, adal sút emgen aq­peıil nıetimen tánti ete alǵan­dyǵynyń belgisi. Álem jýrnal­ıs­teri “Sizdiń ar­ma­nyńyz ne?” dep surap jata­dy. El Kóseminiń ja­ýaby qa­shanda bireý ǵana: “Eli­miz­degi sút­teı uıyǵan tynyshtyq, ha­lyq­tyń yntymaq-birligi, beıbit ómir, sol arqyly Qazaqstandy damyǵan elder qataryna qosý”. Barlyq isiniń berekeli bola­tynyna eli senedi. Eli sen­gen El­basy, shyn máninde, ba­qytty jan. Men bizdiń ujym­nyń, Úlken kisiniń erekshe qam­qorlyǵynda júrgen myńdaǵan qyzdarymnyń atynan: “Asa qurmetti Nur-aǵa, Sizdi shyn jú­rekten, aq nıetpen súıikti Elor­damyzdyń kúnimen qut­tyq­taımyn! Qasıetti jeti sa­nymen kelgen mereıli merekeńiz qutty bolsyn! Allanyń shapaǵa­tyna bólenip, álem moıyndaǵan qadirli basyńyzdan baq ketpe­sin! Sizge Táńirden ishki qýa­tyńyz­dyń jyl saıynǵy kók­temde tabıǵat-dúnıedeı jańa­ryp, jańa órken, jańa kúshpen jasaı berýin tileı­min! El úshin jasaǵan jaqsy­lyq­ta­ryńyz ben izgi isterińizdiń qaı­tarymy mol bolsyn”, – deımin. Shámsha BERKIMBAEVA.