24 Maýsym, 2015

Taǵy bir ań fototuzaqqa ilindi

341 ret
kórsetildi
1 mın
oqý úshin
M2E90L244-243R375B324Altaıdyń máńgi qar bas­qan quzar shyńdarynda sabanshy mekendeıdi. Taıaýda Katonqaraǵaı memlekettik ulttyq tabıǵı parkiniń aýma­ǵynda ornalasqan foto­tuzaqtardy tekserý barysynda óte sırek kezdesetin sabanshynyń fototuzaqqa ilingeni belgili boldy. Dúnıe­júziniń jáne elimizdiń Qyzyl kitabyna engen sabanshyny «manýl mysyǵy» dep te ataıdy. Ulttyq tabıǵı parktiń janýarlardy qorǵaý jáne óndirý bóliminiń bastyǵy Erik Qasymovtyń aıtýynsha, Altaıda sabanshynyń mekendeıtinin fototuzaq arqyly anyqtaý – elimizdegi aıtýly ǵylymı jańalyq bolyp otyr. Sebebi, osy ýaqytqa deıin atalǵan ań eshqandaı fototuzaqqa ilinbegen eken. Altaı ormanynyń Sarbet ýchaskesine qoıylǵan qurylǵyǵa sabanshynyń dene bitimi anyq túsirilgen. Bıologııalyq anyqtamasyna keler bolsaq, jyrtqyshtar otrıadynyń mysyq tuqymdastaryna jatatyn ań latynsha – Otocolobus manul, mońǵolsha manýýl dep atalady. Qulaq qalqandary kishkentaı, samaıynda saqaly bar. Inin jartas arasyna, keıde iri bos apandarǵa salatyn manýl aqpan-naýryz aılarynda maýyǵyp, sáýir-mamyr aılarynda kúshikteıdi. Jemin ymyrtta, túnde aýlaıdy. Sabanshy dalaly jazyqta, jotaly, jartasty jerlerde, sondaı-aq, teńiz deńgeıinen 1000 metr bıiktikterde kezdesýi múmkin. Ústirt, Muǵaljar jotalarynda, Qarataý, Jońǵar Alataýy, Tarbaǵataı, Ońtústik Altaıda taraǵan. Reseıdiń Altaı, Tyva, Krasnodar ólkelerinde mekendeıdi. Ańshylyq pen apandaryn búldirý, órt apattarynan sany azaıyp ketken ań óte sırek kezdesedi. Dýman ANASh, «Egemen Qazaqstan». Shyǵys Qazaqstan oblysy, Katonqaraǵaı aýdany.