– Buryn tarıhty adamdar jazatyn. Al endi tarıhtyń avtory – algorıtm degen túsinik qorqynyshty emes pe?
– Bul – jańa shyndyq. Ár dáýir óz shejireshisin týdyrady. Búginde algorıtm – sol shejireshiniń jańa túri. Alaıda algorıtm shyndyqty emes, tanymaldyqty ólsheıdi. Ol úshin eń basty ólshem – qaralym men reaksııa. Al máni bar, biraq az kórilgen dúnıeler kóleńkede qalyp jatady. Eń úlken qaýip – aqparattyń joǵalýy emes, mańyzdysynyń elenbeı qalýy.
– Sonda biz kún saıyn jasap jatqan aqparattyń kóbi umyt bolady degen sóz be?
– Dál solaı. MIT Center for Digital Humanities zertteýine sáıkes, 2030 jylǵa qaraı 2010-jyldary jasalǵan sıfrlyq kontenttiń shamamen 40 paıyzy izdeý júıelerinen joǵalýy múmkin. Ol óshirilmeıdi, biraq algorıtm ony endi kórsetpeıdi. Bul – jańa qubylys: aqparat bar, biraq oǵan jol jabyq. Iаǵnı, ol bizdiń ortaq esteligimizden birjola túsip qalady.
– Bul jaǵdaıda shyndyqty kim saqtaıdy dep oılaısyz?
– Shyndyqty saqtaý – adamnyń mindeti. Jasandy ıntellekt bizge kómektesedi, biraq ol sezim men maǵynany túsine almaıdy. Ol faktini este saqtaıdy, biraq onyń mánin sezbeıdi. Sondyqtan biz tehnologııany shynaıylyqtyń ornyna emes, maǵynany ashýǵa múmkindik beretin qural retinde qabyldaýymyz kerek.
– Siz óz eńbekterińizde «sıfrly esteliktiń etıkasy» uǵymyn jıi qoldanasyz. Bul neni bildiredi?
– Bul – jańa mádenı jaýapkershilik. Biz sıfrly keńistikte tek aqparat saqtap qana qoımaı, onyń maǵynasyn da saqtaýǵa tıispiz. Bolashaqta «sıfrly estelik kýratory» degen jańa mamandyq paıda bolýy múmkin. Bul – derekterdiń qaýipsizdigine emes, olardyń rýhanı jáne mádenı mánine jaýap beretin maman.
– Al bolashaqta adam men jasandy ıntellekt arasyndaǵy tepe-teńdik saqtala ma?
– Eger adam ortalyqta qalsa – saqtalady. Jasandy ıntellekt este saqtaýǵa kómektesedi, biraq ne este qalýy kerek ekenin adam sheshedi. Adamsyz estelik – jaı ǵana málimet. Maǵyna men jaýapkershilik tek adamǵa tán.
– Sońǵy suraq. Sizdiń oıyńyzsha, bolashaq tarıhynyń sapasy nemen ólshenedi?
– Sanymen emes, mánimen. Bolashaq tarıhy kim kóp jazdy, kim kóp bólisti degenmen emes, kim shyndyqty saqtaı aldy degenmen ólshenedi.
Sıfrly ǵasyrda da eń qundy estelik – adamnyń júregi men esinde qalǵan dúnıe.
Aıgúl AHMETOVA
sıfrlyq kommýnıkasııalar salasynyń zertteýshisi
