Sýretterdi túsirgen – Jumabaı Musabek
Bıyl qosymsha 10 shtat bólinip, aýdan jáne qala deńgeılerinde teolog mamandar taǵaıyndalǵan. Buǵan deıin Panfılov aýdanynda 3 shtattyq birlikpen arnaıy bólim ashylyp, dinı saladaǵy jaýapkershilik pen jumystyń aýqymy arta túsken edi. Osylaısha, basqarmaǵa qarasty «Din salasyndaǵy máselelerdi zertteý jáne ońaltý ortalyǵy» kommýnaldyq mekemesiniń qurylymy keńeıip, búginde 6 bólim, 42 shtattyq birlikke jetti.
«Qazir oblys aýmaǵynda 11 konfessııany qamtıtyn 269 dinı birlestik pen fılıal resmı tirkelgen. Onda 342 dinı qyzmetker eńbek etedi, onyń ishinde 265-i – ımam, 77-si – hrıstıandyq jáne ózge de dinı baǵyttaǵy qyzmetshi. Mıssıonerlik qyzmetke ruqsat alǵan 13 azamat bar. Jyl basynan beri olardyń qataryna taǵy 2 mıssıoner qosyldy. Búginde olardyń 11-i – shetel azamaty, al ekeýi – el azamaty. Qyzmet baǵyttary ártúrli: 1 – pravoslavıe, 8 – katolısızm, 4 – presvıterıandyq shirkeý. Aıta keterligi, mıssıonerler tarapynan zań buzý derekteri tirkelmedi», deıdi oblystyq din isteri basqarmasynyń basshysy Saǵynysh Jańabaı.
Kerisinshe, oblystyq til oqý-ádistemelik ortalyǵymen birlese otyryp, basqarmanyń bastamasymen mıssıonerler men protestanttyq baǵyttaǵy shirkeýlerdiń qyzmetkerlerine qazaq tilin úıretý, ulttyq mádenıetti dáripteý isi qolǵa alynǵan. Sonymen qatar bilikti mamandardy tartý maqsatynda 8 ımam óńir meshitterine qyzmetke ornalasqan. Odan bólek, ımamdar korpýsyn kásibı turǵyda jetildirý úshin 125 adamdy qamtyǵan arnaıy oqytý kýrstary uıymdastyrylǵan.
О́ńirde konfessııaaralyq kelisimdi saqtaý, ony odan ári nyǵaıtý maqsatynda Dinı birlestik jetekshileriniń klýby tabysty jumys istep keledi. Bul alań túrli din ókilderiniń bas qosyp, ózekti máselelerdi birlese talqylaýyna múmkindik berip otyr. Klýb aıasynda jyl saıyn júzdegen mazmundy is-shara uıymdastyrylady. Negizgi otyrystarmen qatar, tarıhı saparlar, sporttyq saıystar, «Taza Qazaqstan» aksııasy aıasyndaǵy qoǵamdyq jumys pen aǵash otyrǵyzý sııaqty ıgilikti bastamalarǵa din qyzmetkerleri belsendi atsalysyp jatyr.
Memleket basshysy atap ótkendeı, órkenıetter arasyndaǵy baılanystardy damytýda, qoǵam men adam arasyndaǵy senimdi nyǵaıtýda dinbasylardyń róli aıryqsha. Bul baǵytta jergilikti din jetekshileri de óz jamaǵattarymen el birligi jolynda aıanbaı eńbek etip keledi.
«Jaqynda «Zań jáne tártip: Qoǵamdaǵy turaqtylyq pen ádildik» atty jıyn ótti. Kezdesýde dinbasylar jamaǵat arasynda patrıottyq tárbıeni kúsheıtý máselesin talqylady. Buǵan qosa, Taldyqorǵan qalasyndaǵy ortalyq «Iman» meshitinde ótken Quran Kárimdi jatqa jáne mánerlep oqý boıynsha XIV respýblıkalyq baıqaý boldy. Eki kúnge sozylǵan saıysqa elimizdiń túkpir-túkpirinen 80 úmitker qatysyp, Qurannyń 10, 20 jáne 30 parasyn jatqa oqý jáne mánerlep oqý boıynsha baq synady. Baıqaýdyń saltanatty ashylýyna bas múftı Naýryzbaı qajy Taǵanuly arnaıy kelip, qatysýshylarǵa sáttilik tilep, úzdik shyqqan jeńimpazdardy marapattady», deıdi S.Jańabaı.
Bas múftı Jetisýǵa sapary barysynda oblystyń ımamdar qaýymymen kezdesip, QMDB-nyń 35 jyldyq mereıtoıyna oraı din salasynda uzaq jyldar boıy abyroıly eńbek etken ımamdardy merekelik medaldermen marapattaǵan. Sondaı-aq óńirdiń áıgili bıleri men batyrlarynyń rýhyna Quran baǵyshtap, qasıetti oryndarǵa zııarat jasady.
Jaqynda Taldyqorǵanda el tarıhynda tuńǵysh ret «Rýhanı kelisim joly: Sezd ıdeıalaryn júzege asyrý» taqyrybynda dintanýshylar men dinı birlestikter jetekshileriniń respýblıkalyq forýmy ótti. Bul jıyn – álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń VIII sezinde kóterilgen ıdeıalardy el ishinde nasıhattaýǵa arnalǵan mańyzdy basqosý boldy. Onda elimizdegi dinı kelisim men turaqtylyqty odan ári nyǵaıtý, dinı saıasattaǵy ǵylymı-praktıkalyq tájirıbeni jetildirý máseleleri talqylandy.
«Jyl basynda oblystyq aqparattyq-túsindirý tobynyń (ATT) quramy qaıta jasaqtalyp, jumys sapasyn arttyrý úshin músheler sany 67-den 55-ke deıin qysqartyldy. Bul ózgeris mamandar quramynyń kásibıligi men tıimdiligin arttyrýǵa baǵyttaldy. 2023–2025 jyldarǵa arnalǵan ekstremızm men terrorızmge qarsy is-qımyldyń keshendi jospary aıasynda oblys kóleminde 4 576 is-shara ótkizildi. Olarǵa shamamen 96 myńnan asa turǵyn qamtyldy, onyń ishinde 3 714 kezdesý táýekel toptar arasynda uıymdastyryldy», deıdi basqarma basshysy.
Búginde Din isteri basqarmasy janyndaǵy ortalyq bazasynda qurylǵan «JetisuLive» stýdııasy óz jumysyn jalǵastyryp jatyr. Jyl ishinde stýdııada túrli taqyryptardy qamtyǵan 42 podkast túsirilip, olar «YouTube» vıdeohostıngindegi «JetisuDin» arnasyna júkteldi. Buǵan qosa «Babalar izimen – izgilikke bastaý», «Qylyshsyz maıdan» baǵdarlamalary men «Abaı úni» aıdary ashylyp, júzden asa beınematerıal kórermenge jol tartty. «Qylyshsyz maıdan» telejobasy «Jetisý» telearnasymen birlesip ázirlenip, oblys halqynyń shamamen 70 paıyzyn qamtydy. Buqaralyq aqparat quraldary da dinı baǵyttaǵy aqparattyq jumystan tys qalǵan joq. Jyl ishinde 180 maqala jaryq kórdi.
Facebook, TikTok, Instagram jelilerindegi resmı paraqshalar men 87 myńnan asa jazylýshysy bar «JetisuDin» YouTube arnasynda turaqty túrde aqparattyq materıaldar jarııalanyp keledi. Onda 2 939 materıal júktelgen. Jyl basynan beri turǵyndarǵa 6 104 SMS habarlama jiberilip, 1 106 qońyraý shalyndy. Sonyń nátıjesinde 1 158 qoldanýshy kúmándi toptardan shyqqan.
Bir áttegen-aıy, óńirde jeke paraqshalarynda radıkaldy ıdeologııany ashyq nasıhattaǵan 7 azamat anyqtalǵan. Onyń ekeýine Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 453-baby, 2-tarmaǵy boıynsha aıyppul salynǵan. Úsh azamat óz erkimen paraqshalaryn joıyp, ekeýi ózge óńirlerge qonys aýdarǵan. Budan bólek, «Kıberqadaǵalaý» júıesine 3 065 paraqsha buǵattaýǵa joldanyp, onyń 573-i tolyq buǵattalǵan.
Jalpy, Jetisý topyraǵy – ejelden rýhanııattyń, tatýlyq pen tózimdiliktiń mekeni. Osyndaı ıgi sharalar men ózara túsinistikke negizdelgen júıeli jumystardyń nátıjesinde óńirde dinı turaqtylyq saqtalyp, rýhanı kelisimniń týy bıikten jelbirep keledi.
Jetisý oblysy
