Taǵy 11 eldi meken joǵary deńgeıdegi aýa lastanýy kategorııasyna kirdi: Almaty, Atyraý, Temirtaý, Petropavl, Talǵar, Pavlodar, Qostanaı, Abaı, Túrkistan qalalary, sondaı-aq Janbaı aýyly men Qyzylsaı kenti. Aýa sapasynyń nasharlyǵy joǵary eldi mekenge 19 qala men 4 kent, al tómen deńgeıge 16 qala, 8 kent jáne 6 aýyl kirdi.
«2021–2025 jyldar aralyǵynda turaqty túrde joǵary deńgeıdegi aýa lastanýy Almaty, Atyraý, Aqtóbe, Qaraǵandy, Temirtaý, Petropavl jáne Astana qalalarynda baıqaldy. Atyraý men Petropavlda negizgi lastaýshy zat tek sýtekti sýlfıd bolsa, Aqtóbede azot dıoksıdi jáne sýtekti sýlfıd, Temirtaýda kómirtek oksıdi, azot dıoksıdi, sýtekti sýlfıd jáne fenol. Almaty, Qaraǵandy jáne Astanada aýada ártúrli lastaýshy zattar - qalqymaly bólshekter (tozań, RM2.5 jáne RM10), kómirtek oksıdi, azot oksıdi men dıoksıdi, sýtekti sýlfıd bar; Almatyda qosymsha kúkirt dıoksıdi men fenol mólsheri de tirkelgen», deıdi analıtıkter.
EDGAR derekterine sáıkes, 2024 jyly jahandyq parnıktik gazdar shyǵaryndylary 53 mlrd tonnany CO2-ekvıvalentinde asyp tústi — bul ótken jylmen salystyrǵanda 1,3% kóp. Jahandyq shyǵaryndylardyń negizgi úlesteri Qytaıǵa (29%), AQSh-qa (11%) jáne Úndistanǵa (8%) tıesili.
Ortalyq Azııanyń bes eliniń jıyntyq úlesi jahandyq shyǵaryndylardyń tek 1,4%-yn qurady. Sonyń ishinde eń úlken úles Qazaqstan men О́zbekstanǵa tıesili: 0,6% jáne 0,4%. Odan keıin Túrikmenstan — 0,2%, Qyrǵyzstan men Tájikstan — 0,04%-dan ǵana.
