Maıra Ilııasova: Dástúrli án – ult rýhynyń tiregi

– Halyq ártisi ataǵyn al­ǵan alǵashqylardyń birisiz, qut­tyqtaımyz! Bul – úlken már­tebe. Halyq sizdi burynnan jaq­sy kóredi, eńbegińizdi mo­ıyndaıdy, biraq resmı túrde moıyndalýdyń jóni bólek qoı. Osy ataqty alǵannan ke­ıingi kóńil kúıińiz, áserińiz qan­daı? Jalpy, ataqqa degen kóz­qarasyńyzdy bilgimiz keledi...

– Rahmet! Shynymdy aıtsam, ataq alǵannan keıin ómirimde aı­tarlyqtaı ózgeris bolǵan joq. Buryn qandaı bolsam, qazir de sol qalpymdamyn. Biraq, árıne, resmı túrde moıyndalý – erekshe sezim. Bul – men úshin úlken qurmet ári zor jaýapkershilik. Bir kezderi elimizde «Halyq ártisi» ataǵy múl­de berilmeı qalǵan kezeń boldy. Sonda biz, óner adamdary, bul sheshimge biraz qynjyldyq. Sebebi «Eńbek sińirgen qaıratker», «Eń­bek sińirgen mádenıet qyzmetkeri» sııaqty ataqtar kóbeıip ketkenimen, eń bıik ataq – «Halyq ártisi» joıylyp ketken edi. О́nerdegi jetistigimizdiń shyńy osy «Eńbek sińirgen ártispen» qalǵan shyǵar» dep oıladyq. «Halyq ártisi» atanýdan kúderimizdi úzgen edik. Týra on jyldan keıin Prezıdenti­miz Qasym-Jomart Toqaev­tyń Jarlyǵymen «Qazaqstan­nyń halyq ártisi» ataǵy qaıta engizildi. Bul jańalyq barsha óner qaýymyn erekshe qýantty. Mártebeli ataqty eń alǵash alǵan Dımash Qudaıbergen boldy. Bárimiz, áriptesteri men ustazdary, Dımashtyń jetistigine shyn júrekten qýandyq. Sebebi ol – bizdiń óner ordamyz Kúlásh Baıseıitova atyndaǵy Qazaq ulttyq óner ýnıversıtetiniń túlegi. Ekinshi kýrsta júrgende halyqaralyq baıqaýǵa qatysyp, elimizdiń atyn álemge tanytqan bolatyn. Dımashtyń jeńisi arqyly qazaq estradasy álemdik deńgeıge kóterildi desek, artyq emes. Kelesi jyly men de «Qazaqstannyń halyq ártisi» ataǵyn aldym. Sol jyly Maıra Muhamedqyzy, aktrısa Lıdııa Kádenova, kúıshi Seken Turysbekov te marapattaldy. Halyq ártisi ataǵy – úlken jaýapkershilik pen salmaqty ataq. Alý ǵana emes, ony laıyqty kóterip júrý de ońaı emes. О́ıtkeni halyqtyń aldynda júrgen ártistiń endigi mıssııasy burynǵydan da aýyr, endigi jerde ónerińmen ǵana emes, júris-turysyńmen, mádenıetińmen úlgi bolýyń qajet. Tósbelgini keýdeme taqqan sátte júregim erekshe tolqydy. Sebebi sóngen úmittiń qaıta janǵanyn seziný – baǵa jetpes qýanysh, al eńbegińniń elenýi – eń úlken baqyt. Aqyn Qadyr Myrza Áli: «Talantty baǵalańdar tirisinde», demep pe edi? О́kinishke qaraı, ta­laı daryndy tulǵalar joǵary ataq­qa der kezinde jete almaı ket­ti. Sol sebepti óner ıelerin ýaq­ty­ly baǵalaý qoǵamnyń mádenı ja­ýap­kershiligi dep oılaımyn.

– О́ner jolyńyzdyń bastalýy kóptegen áriptesterińizden ózgeshe ekeni belgili. Sol kezeń­der týraly aıtyp berińizshi...

– Iá, men ónerge sál keshteý, jıyrma toǵyz jasymda keldim. Al meniń qurbylarym – Roza da, Maqpal da on segiz jasynda sahnaǵa shyqqan. Mysaly, Roza Rymbaeva Semeıde alǵash jarq etip, keıin Almatyǵa «Araı» ansambline ánshi bolyp keldi. Keıin áıgili «Altyn Orfeı» festıvaline qatysyp, on segiz jasynda-aq tanyldy. Maqpal Júnisova Ahmet Jubanov atyndaǵy mýzykalyq mektepte oqydy. Ol da boıjetken shaǵynan ónerge erte aralasty. Al meniń jolym múlde bólek. О́kinishke qa­raı, úsh jasymda anamnan aıy­ryldym. Ol kezde úlken ápkem ne­bári on tórt jasta edi. Sheshem Qazyna biraz qursaq kóteripti, solardyń ishinde kózge kóringeni –tórteýmiz. Menen úlken Qaınısa, Sánııa, Ásııa syndy ápkelerim bar. Ákem Álimǵazy da jetin­shi synypta oqyp júrgenimde ba­qıǵa ozdy. Sóıtip, ápkemizdiń qamqorlyǵynda qaldyq. Balalyq shaǵymyzda birde bar, birde joq ómir súrdik. Keıin ákemniń inisi men jeńgemizdiń qolyna óttik. Olardyń da jeti-segiz balasy bar edi. Soǵan qaramastan, bárimiz birge óstik, adam boldyq. Qudaıǵa shúkir, sol qıyndyqtyń bári artta qaldy. Ata-babalarymyzdyń ata qonysy týǵan jerim – qasıetti Semeı oblysy (qazirgi Abaı oblysy) Aqsýat selosy. Ápkemdi oqýǵa jiberip, ózim aýylda qalyp, jumys iste­dim. Úsh jyldan keıin Almatyǵa keldim, biraq alǵashqy jyly oqýǵa túse almadym. Bir qyzyǵy, bala kezimde ózimdi eshqashan ánshi bolam dep oılaǵan emespin. Esesine, ákem menen úlken úmit kútti me eken, «Osy qyzym áıgili ánshi bolady, kórersińder áli», – deıtin. Ánge áýestigim bolǵanymen, bolashaǵymdy ekonomıkamen baılanystyrǵan edim. Ol kezde «NarHoz» – bárimiz armandaıtyn joǵary oqý orny. Men de sol ýnıversıtettiń ekonomıka fakýltetine túsemin dep daıyndalyp júrgenmin. Sabaqty da óte jaqsy oqydym. Biraq taǵ­dyrdyń buıryǵy basqa eken...

– Án meni ózi izdep tapty deısiz ǵoı...

– Solaı dese de bolady. Alma­tyǵa kelgende naǵashy aǵamnyń úıinde turdym. Jazýshy kisi edi. Ol kezde jetpisten asqan, baısaldy adam bolatyn. Men úı sha­­rýasymen aınalysyp júrip án salady ekenmin. Al aǵam eski jazý máshińkesimen birdeńe te­rip otyrady. Bir kúni maǵan qarap: «Seniń daýsyń jaqsy eken. Án aıtqandy unatasyń ba?», dedi. ­Men uıalyp, jymııa tómen qara­dym. «Daýysyńdy bir kisige tyńda­­typ kóreıik», dep, mýzyka zertteý­shisi Jarqyn Shákárimge aıtypty. Ol kezde Jarqyn aǵamyz Ámire Qashaýbaevtyń daýysyn Parıjden taýyp, elge úlken jańalyq ákelgen edi. Sóıtip, aǵam maǵan: «Úıdegi dombyrany al da, myna mekenjaıǵa bar. Daýysyńdy tyńdatyp kór», dedi. Ol ýaqytta úlkenderdiń aıtqanyn buljytpaı oryndaıtyn edik. Ne úshin, nege baratynymyzdy suramaımyz da. «Bar» dedi me, baramyz. Kúnniń ystyǵyna qaramaı, dombyramdy alyp, aıtqan jerge jettim. Mine, sol kúnnen bastap óner jolym bastaldy.

– Kezdeısoq kezdesý ómirińizdi túbegeıli ózgertken eken ǵoı…

– Iá, dál solaı. Án álemine qalaı kelgenimdi ózim de bilmeı qaldym. Keıde ómirde kishkentaı sátter úlken taǵdyrdyń bastamasy bolady. Eger sol kúni aǵamnyń sózin elemesem, bálkim, óner jolyna múldem túspes te edim. Sondyqtan da ómirimdi taǵdyrdyń ózi jazǵan ssenarııi der edim. Sóıtip, Jarqyn aǵa: «Aınalaıyn, maǵan bir-eki án aıtyp bershi», dedi. Oılanbastan dombyrany alyp, eki-úsh án shyrqap jiberdim. Sonda aǵa: «Oıbaı, bul qyzdyń daýsy qandaı keremet! Saǵan ánshi bolý kerek», dep meni bir úıge ertip ákeldi. Úı dep otyrǵanym – sol kezdegi Almaty estradalyq sırk stýdııasy, qazirgi Júsipbek Elebekov atyndaǵy estrada-sırk kolledji bolatyn. Ǵımarattyń ishi ý-shý: biri fortepıanoda oınap jatyr, ekinshisi dombyra tartyp, taǵy bireýi án salyp álek. Ekinshi qabatqa kóterilsek, appaq kóılek kıgen, qııaq qara murtty, symbatty aǵa otyr eken. Qasynda alty ul, bir qyz bar. Sóıtsem, ol ataqty ánshi Qaırat Baıbosynov bolyp shyqty. Qaırat aǵa jyly jymıyp: «Atyń kim, aınalaıy­n?», dedi. «Maıra!» dedim ımene. «Endeshe, bir-eki án aıtyp bershi», dedi. Dombyrany alyp, Nurǵısa Tilendıevtiń «Araldaǵy jeńeshe-aı» ánin oryndadym. Daýsym da­ıyn emes edi, biraq barymdy saldym. Ándi aıtyp bolǵan soń, bári únsiz qaldy. Sálden keıin betime qarap: «Jáke, sizge rahmet, maǵan ánshi keldi!» dedi de: «Dokýmentińdi ótkiz, eki týrdan da múdirmeı ót­tiń», dedi. Sol kezde men tipti ne­ge qujat ótkizýim kerektigin tú­sin­beımin. Biraq tapsyrdym. Osy­laısha, bes-alty kúnniń ishinde múl­de basqa álemge endim. Qaırat aǵanyń ár sabaǵyna qulaq túrip, árbir ándi jattap, úırendim. Árbir sabaq, árbir áýen meni baýrap áketti. Qasymda Semeıden kelgen Bısara Mákenova degen qyz boldy. О́te salmaqty, baısaldy, jaq­sy qyz edi. Ekeýmiz tez aralasyp kettik. Ke­ıin aýdı­torııa­da otyrǵan je­teýdiń qasyna se­gizinshi bolyp qosylyp, alty ul, eki qyz bolyp oqýǵa tústik. Sol eki jyl eń ǵajaıyp kezeń boldy. Qazir artqa qarasam, bári bir sáttik sheshim­nen bas­talypty. Sonda aǵam: «Daýysyńdy tyńdatyp kórshi» demegende, bálkim, men múlde basqa salada júrer me edim? Jalpy, ma­ǵan ustazym Qaırat aǵanyń eńbegi eren. Ol kisi tek ustaz emes, jol kórsetýshi de boldy. Alǵashqy qadamdaryma úmit artyp, qoldaý kórsetti. Dombyraǵa úıretip, ónerge baýlydy. Birinshi kýrsta qysqy sessııadan keıin Dinmuhammed Qonaevtyń aldynda án shyrqadym. Ol da ustazymnyń arqasy dep bilemin. Meni Máskeýge dombyramen alyp bardy, sol kezde úlken sahnadaǵy alǵashqy qadamdarymdy jasadym. Qaırat aǵa óte salmaqty, talapshyl adam ǵoı, biraq árqashan maǵan qamqor bolyp, úmit artty. «Halyq ártisi» atanǵanda qýanyp, eń birinshi súıinshi suraǵan adamym da osy ustazym boldy. Kózi tirisinde Qaırat Baıbosynov atyndaǵy dás­túrli ánshiler baıqaýyn ótkizsem deımin. Qazirgi armanym sol.

– Sizdiń tek ánshi ǵana emes, kásibı teatr ártisi ekenińizdi biri bilse, biri bilmeıdi...

– Iá, oqýdy bitirgen soń, meni fılarmonııaǵa qaldyrdy. Otyz shaqty ánshiniń ishinen jalǵyz qal­dym. Ol kezde dombyramen án aıtatyn sırek oryndaýshylar­dyń biri edim. Qaırat aǵa: «Bizde dombyramen án aıtatyndar az, ­sen qalasyń», dedi. Úkimettik kon­sertterden kórse kerek, ke­ıin Káýken Kenjetaev aǵamyz kelip: «Maıra, seni eki jyl ba­qylap júrmin. Bizde teatr jáne kórkemsýret ınstıtýtynyń janynan (qazirgi T.Júrgenov atyn­daǵy Qazaq ulttyq óner akademııasy) «Mýzykalyq komedııa» bólimi ashylyp jatyr, on tórt adam qabyldaımyz. Sonyń biri – Roza Rymbaeva, endi biri sen bolasyń», dedi. Men ákemniń armanyn oryndaǵym keldi. Ol kisi únemi: «Biz oqı almadyq, sender oqyńdar», deıtin. Sondyq­tan oqýǵa tústim. Roza Rymbaeva, Qudaıbergen Bekish, Gúlbaýshan Tileýbekova, Ásel Mámbetova bas­taǵan kileń «sen tur, men ata­ıyn» deıtin myqtylarmen birge Qazaqstannyń halyq ártisi, professor Káýken Kenjetaev pen Rahılıam Mashýrovanyń sheberhanasynda oqydyq. Keremet uıymshyl edik. Áli kúnge deıin sondaımyz. Jıi bas qosyp, syrlasyp turamyz. Akterlikke alǵash túsken jyly bárimiz qara jaıaý stýdentpiz, ishimizde eń tanymaly da, juldyzymyz da – Roza edi. «Altyn Orfeıdi» alǵan kezi. Uzyn kóılek, bıik ókshe tóplı kıip, qýyrshaqtaı bolyp júretin. Soǵan qaramastan óte qarapaıym edi. Bárimizdi úıine ertip apara­dy. Qansha jerden jumysbasty bolsa da, Rozanyń tońazytqy­shyn­da únemi ashytylǵan qamyr tu­ra­tyn. Kele sala aljapqyshyn baılap jiberip, ystyq baýyrsaq, shelpek, bálish pisirip, ashqursaq stýdentterdi bir qaryq qylatyn. ­Ol kúnderdi umytý múmkin emes. Sol qamqorlyq, bir-birimizge degen janashyrlyq kúni búginge deıin bizdi baýyr etip keledi. Kezdese qalsaq, týǵanymyzdy kórgendeı bir jasap, jasaryp qalamyz.

– Esimińizdiń Maıra bolýy ákeńizdiń sizdi Maıra Ýálı­qy­zyndaı ánshi bolady degen tile­gimen baılanysty ma? Bilgimiz kelgeni – Mahıra qalaı Maıra boldy?

– Ol ras. Meniń azan shaqy­ryp qoıǵan atym – Maıra emes, Mahıra. Biraq bala kúnimde «R» árpine tilim kelmedi. «Maıa» bolyp júrip, keıinnen Maıra boldym ǵoı (kúldi). Kishkentaıymnan óte alǵyr boldym. «Ápkemmen birge sabaqqa baramyn» dep jylap jatyp alyppyn. Sodan ákem: «Bir-eki kún baryp kórsin, áli kishkentaı ǵoı, qyzyǵy basyl­ǵan soń, ózi-aq jalyǵyp qoıar», deıdi. Biraq aıtqanynan qaıta qoıatyn Maıra baıqalmaıdy. Jal­ǵyz ǵana minim – «R» árpine shorqaqtyǵym. Sol úshin synyptastarym kúlgende ápkem qatty na­mystanyp, «Maıramen bir synypta oqymaımyn» dep úıge jylap keledi eken. Sodan taǵy da ákem aralasyp, muǵalimge aıtyp júrip, ekeýmizdi eki synypqa aýystyrdy. Qazir ápkeme: «Kezinde meni saqaý dep mensinbeýshi ediń, kórdiń be endi, seni ǵana emes, balalaryńdy da men oqyttym», dep ázildep kú­lip aıtyp otyramyn. «Ol kezde seniń mundaı ánshi bolatynyńdy qaıdan bileıin?» dep ápkem de jymıyp qoıady. Ápkem – óte ádemi, minezi jaıly adam. Tórt qyzdan qazir úsheýmiz ǵana amanbyz, al úlken ápkem ómirden erterek ótti.

– Bir suhbatyńyzda: «Aldym­da tańdaý turdy. Biraq men otbasyn emes, ónerdi tańdadym», degen ekensiz. Bul sheshimińizge ókinbeısiz be?

– О́mirimde tańdaý kóp boldy. Iá, sonyń biri otbasyma qatysty. Ońaı bolǵan joq. Qalaı desek te, burynǵy jubaıym, qyzymnyń ákesi Baqytjanmen jastaı tabysyp, birinshi kýrstan keıin úılendik qoı. Ekinshi kýrstyń aıaǵynda qyzymyz Toǵjan dú­nıege keldi. Kúıeýim óte jaqsy adam boldy. Ekeýmiz Almaty estra­dalyq sırk stýdııasynda bir­ge oqydyq. Men – vokal, ol sırk jáne akrobatıka salasynda bilim aldy. Sportqa jaqyn, óte kelisti jigit-tuǵyn. Al men ádettegishe ónermen ómir súrdim. Enem óte qatal kisi edi, jaryqtyq. Ol kisimen biraz jyl birge turdyq. Sol ýaqytta qas qylǵandaı gastrol de kóbe­ıip ketti. Sondaı sáttiń birinde Baqytjan: «Osy konsertteriń­di qoısań qaıtedi? Myna balaǵa kóńil bólinbeı qaldy ǵoı», dedi. Úndemedim. Biraq kóńilimde qalyp qoıdy. Bizdiń kezimizde gastrolge shyqsaq, aılap ketetinbiz. Birde óner saparymen 40 kúnge Máskeýge kettik. Qazirgideı jyldam habar alǵyzatyn uıaly telefon joq, múldem baılanyssyz qaldyq. Ushaqtan tússem, qyzym men ákesi áýejaıda kútip tur. Jaqtary ishine kirip, óte qatty júdep ketken. Sony kórip júregim aýyrdy. Bir sheshimge kelý kerek ekenin túsindim. Oılana kele: «Men ónerimmen qala bereıin, sen únemi janyńda bolatyn jaqsy jar jolyqtyryp, qa­­laýyńsha ómir súr. Men saǵan ul syılaı almadym. Al er adam­nyń urpaǵy jal­ǵasýy kerek. Esh­qan­daı ók­pe-reni­shim joq. Or­tada qy­zymyz bar, syı­las­tyq­ta qala be­remiz, baılanysymyz úzil­meıdi», dedim.

Árıne, ol eki jyldaı kónbe­di. О́zine bildirmeı sińlimniń qurbylarynyń ishinen jaqsy qyzdy kórip, kúıeýimmen tanystyrdym. Sózderi jarasyp, araǵa ýaqyt salyp bas qosty. О́zi ańsaǵandaı uldy boldy. Qazir baqytty ómir súrip jatyr. Eki bólek otbasy bolsaq ta, qarym-qatynasymyz jaqsy, jıi aralasamyz. Munyń bárin qyzymnyń bolashaǵy úshin jasadym. Toǵjanym ákesimen keremet qa­rym-qatynasta, ony qatty jaqsy kóredi. Osy tusta meni sógetinder de tabylar. Alaıda ónersiz ómir súre almaıtynymdy túsindim. Eger daýysy ortasha, qatardaǵy ánshi bolsam, múmkin úıde otyrar ma edim. Biraq óıte almadym, ol sheshimime ókinbeımin. О́ıtkeni ómirdegi árbir tańdaýym óz mánin tapty. Allanyń qalaýymen ata-anamnyń armanyn oryndadym, ustazdarymnyń senimin aqtadym, halyqtyń mahabbatyn sezindim. О́ner maǵan tek jumys emes – ómirdiń máni, júrekpen súıgen isim. Árıne, keıin de sezimin bildirgen azamattar boldy. Biraq Toǵjanymnyń kóńiline bola bárinen bas tarttym. Sebebi qyzym eshkimdi jaqtyrmaıtyn. Onyń ústine, únemi konsert, jumys degendeı, ish pysatyn da, ótkenge ókinetin de ýaqyt bolmapty. Qyzym otbasyly, jar, ana atanǵannan keıin: «Mama, meniki sol kezde durys bolmapty», dep aıtady. Biraq bul ómir ǵoı, árkimniń óz tańdaýy bar. Meniń endigi baqytym – nemerelerim.

– Al ánshiniń baqyty nede?

– О́nerde izdenis pen adaldyq asa mańyzdy. Ánshi óz daýysyna saı án tańdap, ony júregimen aıtýy kerek. Sonda ǵana halyq qabyldaıdy, sonda ǵana óner ómirsheń bolady. Menińshe, ataq maqsat emes, ol – eńbektiń nátıjesi. Dese de halyqtyń ánshisi ataný – ónerge adaldyqtyń eń bıik baǵasy. Sol adaldyqty ómir boıy saqtaı bilý – árbir ónerpazdyń paryzy. Ánshi tek ózi úshin emes, el úshin eńbek etýi kerek. Jalpy, ózimdi baqytty ánshimin dep sanaımyn. О́nerge adasyp júrip keldim, biraq ustazym Qaırat Baıbosynovtyń arqasynda damyp, án áleminen óz ornymdy taptym. Qazir qolymnan kelgenin jasap, halqyma eńbek etip júrmin, ónerge degen mahabbatymdy saqtap kelemin. Endigi armanym – qazaq ónerin tek qana ulttyq emes, halyqaralyq deńgeıde tanytý. Sol úshin jobalarymdy jasaımyn, shyǵarmashylyqpen aınalysamyn. Eń bastysy – ónerdi súıip, ony halyqqa jetkizý.

– Kópshilik sizdi jastardy únemi qoldaıtyn, ónerde ustazdyq joly qalyptasqan tulǵa retinde biledi. Qazirgi jas ánshilerge kózqarasyńyz qalaı?

– Jastardy óte jaqsy kóre­min. Olardyń jańashyl kózqarasy, zamanaýı úni, tyń izdenisteri meni qýantady. Biraq bir nárseni umytpaý kerek, ándi buzbaý, onyń rýhyn saqtaý – qasıetti mindet. Meniń «Saǵyndyrǵan ánder-aı» atty avtorlyq jobam bar. Bul baǵdarlamaǵa úlkender de, jastar da qatysady. On segiz jyldan beri úzdiksiz ótip keledi. Sol sahnada tájirıbeli ánshiler men jas oryndaýshylar birge óner kórsetedi. Bul – dástúr sabaqtastyǵynyń kóri­nisi. Jastar úlkenderdiń qasynda júrip sahna mádenıetin úıre­nip, oryndaýshylyq sheberligin shyńdaıdy. Áli esimde, osydan biraz jyl buryn syńǵyrlaǵan úni bar taldyrmash qyz habarlasyp: «Apa, Mańǵystaýdan kelip edim, sizdiń konsertke qatyssam bola ma?» dep syzylyp habarlasqan Tamara Asar búginde «Halyq ártisi» atanyp otyr. Men bul jańalyqqa erek­she qýandym. Tamara – naǵyz izdenim­paz, aqyldy, eńbekqor jan. О́mir­diń talaı synaǵyn bastan ótkerse de, moıymaı, óz jolyn jalǵasty­ryp keledi. Eńbegimen, talanty­men, ómirge degen súıispenshiligi­men elge úlgi boldy. Sonymen qatar Álisher Kárimovti de bul ataqqa laıyq dep bilemin. Ol – on beske jýyq tilde án oryndaı­tyn, shy­naıy eńbekqor, kásibı deń­geıi joǵary ánshi. Mundaı jastar – ónerimizdiń bolashaǵy. Desek te, óner áleminde elge eleýli eńbek sińirip, halyqqa qaltqysyz qyz­met etip kele jatqan ánshilerdiń ishin­de Baǵdat Sámedınovanyń «Halyq ártisi» atanatyn jóni de, joly da ábden laıyq dep oılaımyn. Aldaǵy ýaqytta Baǵdat Sámedınova «Halyq ártisi» atansa, eń ádil sheshim sol bolar edi.

– О́zińiz aıtpaqshy, «Saǵyn­dyrǵan ánder-aı» konserti ha­lyqtyń súıikti jobasyna aınaldy ǵoı. Qupııasy nede dep oılaısyz?

– Qupııasy – halyqtyń júre­gine jaqyn ánderde. Biz ár konsertimizde halyq ánderi men qazaq kompozıtorlarynyń týyndylaryn oryndaımyz. Qazirdiń ózinde bılet tez satylyp ketedi, kórermen zaldy toltyryp keledi. Bul – ónerge degen halyqtyń úlken súıispenshiligi.

– «Saǵyndyrǵan ánder-aı» ­degennen shyǵady. Siz tek qana án­shi emes, ustaz, úlken jobalar­dyń uıym­dastyrýshysy, pro­dıý­sersiz. Osyndaı aýqymdy jaýap­kershilikti arqalaı jú­rip áıeldik ádemi qalpyńyz ben názik­tigińizdi, ártiske tán zııa­ly­lyǵyńyzdy saqtap qalýy­ńyzdyń syry nede?

– О́ner adamdaryna baǵa bere­tin – halyq. Halqymnyń kóńi­linen shyǵyp jatsam – men úshin eń úlken baqyt. О́mirimde tek án salyp qana qoımaı, túrli uıymdastyrýshylyq istermen de aınalysyp kelemin. Bir jaǵynan sahnada óner kórsetip, ekinshi jaǵynan úlken jobalardy qolǵa alyp, bárine úlgerýge tyrysamyn. Keıde jurt sen sııaqty: «Maıra apaı, segiz qyrly, bir syrly bolmysyńyzdyń qupııasy nede?» dep suraıdy. Menińshe, bul – tektiliktiń kórinisi. Qazaq «Kórip alsań, kóriktini al, kórmeı alsań, tektini al» deıdi ǵoı. Tektilik – áke-sheshemnen daryǵan qasıet. Atam Ybyraı seri adam bolǵan eken. El aralap, dýman quryp, án salǵan. Sol serilerdi halyq qýana qarsy alyp, ónerge qurmet kórsetken. Atam bir aılyq sapardan úıge birneshe jylqy, sıyr, qoı aıdap qaıtatyn kórinedi. Barlyǵyn aýyl adamdaryna, ónerli jastarǵa taratyp jiberedi eken. Sol serilik pen ánge adaldyq bizge qanmen berilgen dep oılaımyn. Ákem seri, anamnyń da úni erekshe názik edi, sol qasıet­ter boıyma sińdi. Keıingi jylda­ry jastardyń ónerge kózqarasy men dástúrli ánderdiń buzylyp aıtylýy meni alańdatady. Sol sebepti «Saǵyndyrǵan ánder-aı» jobasyn bastadym. Onda jas ónerpazdar elimizge belgili ánshilermen bir sahnada jandy daýysta halyq ánderin oryndaıdy. Sonyń arqasynda talaı án halyqqa jetti, jastardyń kóńil túkpirinde jattaldy. Keıin «Juldyz bolǵyń kelse» atty jas talanttarǵa ar­nalǵan respýblıkalyq festıval uıym­dastyrdyq. Sonymen qatar «Babalar úni», «Altyn dombyra» sııaqty dástúrli án jobalaryna da uıytqy boldym. «Maıra» óner mektebiniń jumysy da negizi­nen osy maqsatpen toqaılasady. Sebebi dástúrli án – qazaq rýhy­nyń tiregi. О́nerge adal bolyp, jastarǵa jol kórsetý – meniń paryzym. Ánshi tek ózi úshin emes, eli úshin eńbek etýi kerek. Men ár konsertime osy oımen shyǵamyn.

– Áńgimeńizge rahmet.

Áńgimelesken –

Nazerke JUMABAI,

«Egemen Qazaqstan»