Foto: akzhol.kz
Memlekettiń aralasýyn azaıtýǵa basymdyq berý kerek
Onyń aıtýynsha, shaǵyn jáne orta bıznesti (ShOB) qoldaý sharalary, ásirese jergilikti deńgeıde, áli de jetkilikti tıimdi emes. Depýtat memlekettik qoldaý baǵdarlamalaryn tek bılik partııasymen ǵana emes, búkil kóppartııaly parlamenttiń qatysýymen ázirleýge shaqyrdy.
«Memlekettik qoldaý baǵyttaryn eleýli túrde qaıta baptaý qajet. Onyń ishinde rásimder men baǵyttardy qysqartý, bıýrokratııa men sybaılas jemqorlyq táýekelderin joıý mańyzdy. Bizdiń oıymyzsha, barlyq kásipkerlerge birdeı aqsha úlestirgennen góri, tıimdi ShOB qalyptastyrýǵa, ádil jaǵdaı jasaýǵa jáne memlekettiń aralasýyn azaıtýǵa basymdyq berý kerek. Keıde tym kóp ári tıimsiz taratyp otyrǵannan góri, óz tabysyn ózi tapqan jáne ony sheneýnikterden jaqsyraq basqara alatyn adamdarǵa kóbirek qaldyrǵan durys», dedi depýtat.
100-den astam memlekettik qoldaý sharalaryn ázirlegenderdiń ózderi shatasýy múmkin
Depýtattyń aıtýynsha, búginde elde 100-den astam memlekettik qoldaý sharasy bar, olardyń ishinde «tipti ony ázirlegenderdiń ózi shatasýy múmkin».
«Sońǵy 10 jylda ShOB sýbektileriniń sany jyl saıyn formaldy túrde 2 mıllıonǵa deıin óskenimen, 205 myń kásiporyn jabyldy. Úkimettiń bıznesti bólshekteýmen jáne basqa da «elestermen» kúresi sheńberinde jańa Salyq kodeksi qabyldansa, kelesi jyly taǵy birneshe myń kásiporyn jabylady dep kútýge bolady. Al memlekettik qoldaýdyń taǵy bir maqsaty – bıznesti shaǵynnan orta deńgeıge, odan ári ósirý bolýy tıis. Bul tabystyń kúrt artýyn, ınvestısııalardyń keńeıýin jáne jańa jumys oryndarynyń ashylýyn bildirer edi. Alaıda sońǵy on jylda orta bıznestiń úlesi 0,2% deńgeıinde qalyp otyr, al onyń ekonomıkaǵa qosqan úlesi shamamen 7%. Iаǵnı, tıimdiligi áldeqaıda joǵary», dedi A.Perýashev.
Onyń aıtýynsha, ulttyq josparda qoıylǵan orta bıznesti damytý mindeti is júzinde oryndalmaǵan.
Shyǵyndardy Úkimet jarııalaǵan jańa qoldaý baǵdarlamasy qanshalyqty óteı alady?
«Aýdıtorlyq esep te óńdeýshi ónerkásip te, saýdada jáne aýyl sharýashylyǵynda ShOB-tyń jalpy ónim shyǵarýdaǵy úlesiniń azaıǵanyn kórsetip otyr. Bul ekonomıkany ártaraptandyrý qarqynynyń baıaýlaǵanyn jáne atalǵan salalarda memlekettik qoldaýdyń áseri jetkiliksiz ekenin bildiredi. Ras, 2015 jyldan beri ShOB-ta jumyspen qamtylǵandar sany shamamen 40%-ǵa ósip, 4,4 mln adamǵa jetti, ıaǵnı ekonomıkalyq belsendi halyqtyń 48%-yn quraıdy. Bul qýantady. Biraq jańa Salyq kodeksindegi arnaıy rejım boıynsha shaǵyn bıznestiń mámilelerin shekteý sharalary jumyspen qamtýǵa qalaı áser etetini jáne bul shyǵyndardy Úkimet jarııalaǵan jańa qoldaý baǵdarlamasy qanshalyqty óteı alatyny ázirge belgisiz», dedi A.Perýashev.
Bızneske qatysty ádiletsiz básekelestik týyndap otyr
Ol qarjylyq emes memlekettik qoldaý sharalarynyń operatory «Atameken» UKP ekenin, alaıda qyzmetterdiń quny bıýdjet baǵdarlamalarynyń ákimshisi tarapynan tıisti baǵalaýsyz, palatanyń óz tarapynan belgilenetinin aıtty.
«Bul qyzmetterdiń bir bóligi – quqyqtyq, qarjylyq konsaltıng jáne basqa da qyzmetter – básekeli naryqta keńinen usynylǵan. Iаǵnı qoldaýdyń ornyna bızneske qatysty ádiletsiz básekelestik týyndap otyr. Sonymen qatar Joǵary aýdıtorlyq palata kóptegen qyzmetterdiń bir adamdarǵa, keıde týystyq baılanystary bar tulǵalarǵa kórsetiletinin atap ótedi. Mundaı konsýltasııalardyń áseri bıznestiń sapasyn arttyrýda emes, qarjyny ıgerýde bolyp otyr», dedi depýtat.
Memlekettik organdar, tipti memleket bólgen aqshany da kásiporyndarǵa jetkizgisi kelmeıdi
Onyń sózinshe, memlekettik organdarda da jaǵdaı kóńil kónshitpeıdi.
«О́nerkásip jáne qurylys mınıstrligi 2023 jyly óńdeýshi ónerkásipti qarjylandyrýǵa «Qazyna Kapıtal Menedjmentke» bólingen 35 mlrd teńgeniń qalaı paıdalanylǵanyn qadaǵalamaǵan. Al 2023 jyly otandyq ónimdi ishki naryqta ilgeriletýge bıýdjetten shamamen 2 mlrd teńge bólinip, onyń nebári 3%-y ǵana ıgerilgen. Qalǵan 1,9 mlrd teńge QazIndustry-diń bank shotynda jatyr. Sheneýnikter otandyq óndirýshilerdi osylaı «qoldap» otyr. Tipti memleket bólgen aqshany da kásiporyndarǵa jetkizgisi kelmeıdi. Árıne, ózderine syıaqy jazyp alatyn shyǵar», dep narazylyq bildirdi depýtat.
Birneshe iri kompanııany qoldaý ónerkásipti yntalandyrýdyń búkil kólemin «jutyp almaýy» tıis?
Ol iri metallýrgııalyq kompanııalardaǵy aksıonerlerdiń aýysýy talqylanyp jatqan jaǵdaıda kredıtterge suranys kúrt ósip, ınvestısııalyq belsendilik artatynyn, bul ondaǵan trıllıon teńgege deıin jetetin qomaqty qarajat tartýdy talap etýi múmkin ekenin qosty.
«Biz strategııalyq salalarǵa ulttyq ınvestorlardyń kelýin qoldaımyz, sebebi jer men jer qoınaýy Qazaqstan halqyna tıesili. Alaıda birneshe iri kompanııany qoldaý ónerkásipti yntalandyrýdyń búkil kólemin «jutyp almaýy» tıis. Memlekettiń negizgi mindeti – ekonomıkany ártaraptandyrý jáne shıkizatqa táýeldilikten arylý. Sondyqtan bul saladaǵy saıasat naryqtyq, ıaǵnı ashyq jáne básekeli qaǵıdattarǵa negizdelýi qajet», dep túıindedi májilismen.
Buǵan deıin jańa ekonomıkalyq reformany ázirleýshilerdi Májilis depýtaty Irına Smırnova tıimsiz jumysy úshin synǵa alǵan.
