Otyrysta Astana qalasynyń ákimi Jeńis Qasymbek halyq sanynyń turaqty ósimi qalalyq ınfraqurylymǵa jańa mindetter júktep, aldyn ala josparlaýdy qajet etetinin atap ótti.
1 qarashadaǵy kórsetkish boıynsha elorda halqy 1 622 245 adamǵa jetip, jyl basynan beri 93 542 turǵynǵa artqan. Onyń ishinde 17 265 adam tabıǵı ósim esebinen, al 76 277 adam kóshi-qon esebinen kóbeıgen. Halyq sanynyń ósim qarqyny 6,12%-dy qurap, jyl saıynǵy kóshi-qon legi shamamen 100 myń adam deńgeıinde bolǵandyqtan, bul densaýlyq saqtaý, bilim berý, jumyspen qamtý jáne áleýmettik qoldaý júıelerine túsetin júktemeni kúsheıtip otyr.
Keńeste densaýlyq saqtaý júıesin damytý máselesine de erekshe nazar aýdaryldy. Densaýlyq saqtaý birinshi vıse-mınıstri Tımýr Sultanǵazıevtiń málimetinshe, Astanada 277 medısınalyq uıym jumys isteıdi. Ǵımarattardyń tozý deńgeıi 14,7%, medısınalyq tehnıkamen jaraqtandyrý 82,4%-dy quraıdy. Degenmen kadr tapshylyǵy áli de saqtalyp otyr.
Demografııalyq ósim jaǵdaıynda bosaný úıleri men perınataldyq ortalyqtarǵa qosymsha kóńil bólý qajet. Keıingi 10 jylda elordada bosaný kórsetkishi 45%-ǵa artqan.
Talqylaýǵa pikir bildirgen Aıda Balaeva medısınalyq kómekti kórsetý barysynda baıypty ári nysanaly tásildiń mańyzyn atap ótti.
«Medısına baqylaýsyz qysym jaǵdaıynda jumys isteı almaıdy. Kórsetiletin kómek pen qyzmet naqty muqtaj adamǵa dál baǵyttalýy kerek. Bul – prınsıpti másele. Barlyq deńgeıdegi basqarýshylyq sheshimder júıeniń turaqtylyǵyn qamtamasyz etip, azamattar úshin qyzmet sapasynyń naqty jaqsarýyna alyp kelýi mańyzdy», dedi Premer-mınıstrdiń orynbasary.
Astananyń bilim salasy da turaqty demografııalyq ósim jaǵdaıynda damyp keledi. Oqý-aǵartý mınıstri Juldyz Súleımenovanyń aıtýynsha, elordada shamamen 200 orta bilim berý uıymy bar, onda 300 myńnan astam oqýshy bilim alady. Oqýshylar kontıngentiniń jyl saıynǵy ósimi 10-12 myń balany quraıdy.
Sonymen birge júıede sapaǵa qatysty birqatar másele saqtalyp otyr, onyń ishinde kadrmen qamtý jáne jekemenshik bilim berý uıymdarynyń ınfraqurylymy boıynsha túıtkilder bar. Bıyl jekemenshik mektepterdi qarjylandyrýǵa 272 mlrd teńge bólindi, bul bilim berý qyzmetiniń ashyqtyǵyn, standarttarǵa sáıkestigin jáne sapasyn odan ári arttyrý mindetin kún tártibine shyǵarady.
Oqý qarqynyn arttyrýdyń jáne áleýmettik turaqtylyqty qalyptastyrýdyń negizi retinde mektepke deıingi jáne bastaýysh bilimniń mańyzyna erekshe basymdyq berildi. Keńeske qatysýshylar muǵalimderdi daıarlaý sapasyn arttyrýmen qatar, pedagogterge túsetin shamadan tys ákimshilik júktemeni azaıtýdyń ózektiligin atap ótti.
«Infraqurylymdy salýǵa da, jabdyqtaýǵa da bolady, biraq mazmun men baıypty tásil bolmasa, nátıje shyqpaıdy. Búgingi balalar – erteńgi qoǵam. Sondyqtan Prezıdent aıtyp júrgen bastamalar naqty mánmen tolyǵyp, jaýapty ári belsendi azamatty qalyptastyrýǵa jumys isteýi mańyzdy», dedi Aıda Balaeva.
Sondaı-aq pedagogterdi qoldaýdyń jáne oqytý sapasyn arttyrýdyń quraly retinde bilim berý úderisine sıfrlandyrý men jasandy ıntellekt tehnologııalaryn engizý qajettigi aıtyldy.
Joǵary bilim salasynda Astananyń iri akademııalyq ortalyq retindegi mártebesine qaramastan, kadr daıarlaýda teńgerimsizdik bar ekeni atap ótildi. Elordadaǵy 13 joǵary oqý ornynda 105 myńnan astam stýdent oqıdy, alaıda gýmanıtarlyq mamandyqtar boıynsha artyqshylyq bolǵanymen, ınjenerlik, IT, medısına jáne pedagogıka kadrlaryna suranys joǵary kúıinde qalyp otyr. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstri Saıasat Nurbektiń aıtýynsha, qabyldaý júıesin ekonomıkanyń qajettilikterimen tyǵyz baılanystyrý, dýaldy oqytýdy damytý jáne sıfrlandyrý men JI-di eskere otyryp, bilim berý baǵdarlamalaryn jańartý qajet.
Halyq sanynyń ósýi eńbek naryǵy men áleýmettik qoldaý júıesine de áser etip otyr. Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstri Svetlana Jaqypovanyń málimetinshe, elordanyń ekonomıkalyq belsendi halqy 750 myń adamnan asty.
2024–2025 jyldary qalaǵa 90 myńnan astam adam keldi, áleýmettik qoldaý alýshylar sany 120 myńnan asty. 2025 jyly 42 myńnan astam adam jumyspen qamtylǵan.
Budan bólek, sport jáne týrızm ınfraqurylymyn damytý máselesi talqylandy. Astanada 800-den astam sport nysany bar, olardyń shamamen 60%-y jekemenshik ıelikte. Infraqurylymmen qamtylý deńgeıi 55-60%-dy quraıdy, turǵyndardyń shamamen 41%-y sportpen júıeli túrde aınalysady. Jańa turǵyn alaptarda qadamdyq qoljetimdilik formatyndaǵy nysandardy odan ári damytý mańyzdy ekeni atap ótildi.
Keńes qorytyndysyn shyǵara otyryp, Premer-mınıstrdiń orynbasary elordanyń áleýmettik damýy demografııalyq jáne kóshi-qon úderisterin obektıvti baǵalaýǵa negizdelgen keshendi sheshimderdi talap etetinin atap ótti.
Ákimdikke jáne salalyq memlekettik organdarǵa áleýmettik qyzmetterdi nysanaly josparlaý men qarjylandyrý boıynsha jumysty jalǵastyrý, kadr saıasatyn ekonomıkanyń suranystarymen úılestirýdi kúsheıtý, jańa aýdandarda áleýmettik ınfraqurylymnyń qoljetimdiligin keńeıtý, bıýdjettik shyǵystardyń ashyqtyǵyn arttyrý jáne elordanyń Qoǵamdyq keńesimen ózara is-qımyldy damytý tapsyryldy.
Sondaı-aq Astananyń qarqyndy ósimi jaǵdaıynda ornyqty damýdyń negizgi faktory – basqarý sapasy men qabyldanatyn sheshimderdiń júıeliligi ekeni aıryqsha atap ótildi.
