Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ótken jylǵy Joldaýynda JI ekojúıesin qalyptastyratyn ulttyq ortalyq qurýǵa tapsyrma bergen.
– «Alem.ai» halyqaralyq ortalyǵy jasandy ıntellekt qozǵalysynyń temirqazyǵyna jáne Qazaqstannyń sıfrlyq transformasııasynyń sımvolyna aınalýǵa tıis. Bul alań elimizdegi eń myqty mamandardyń basyn qosyp, álemniń túkpir-túkpirinen talanttardy jınaıdy. Munda ǵylymı jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq zerthanalar, baǵdarlamalaý mektebi jáne halyqaralyq tehnologııalyq kompanııalardyń keńseleri ornalasady. «Astana Hub» pen «Alem.ai» naǵyz ınnovasııalar fabrıkasyna aınalýǵa tıis. Ol úshin halyqaralyq seriktesterdi tartqan jón. Ǵylymı zertteýlerge qoldaý bildirip, ekonomıkanyń basty baǵyttaryna, bilim berý jáne áleýmettik salalarǵa arnalǵan sheshimder oılap tabý qajet, – degen edi Prezıdent.
Ulttyq jasandy ıntellekt ortalyǵynyń qurylysy bıyl qazan aıynda aıaqtaldy. Qazirgi kezde ishi qajetti jabdyqtarmen tolyqtyrylyp, jumysy birtindep bastalyp jatyr. Premer-mınıstrdiń orynbasary, Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıevtiń aıtýynsha, «Alem.ai» ortalyǵy – bir ǵımarattyń ishinde tolyqqandy JI ekojúıesin qalyptastyrǵan álemdegi alǵashqy jobalardyń biri bolmaq.
– Joba «Astana Hub»-tyń logıkalyq jalǵasy ispetti. Keıingi jyldary «Astana Hub» elimizdiń kóptegen óńirlerine ǵana emes, AQSh, Ulybrıtanııa, Saýd Arabııasy, Sıngapýr, Dýbaı sııaqty halyqaralyq alańdarǵa shyqty. Sol sekildi «Alem.ai» da halyqaralyq delegasııalar, memleket basshylary men iri kompanııalar kelip kóretin, Qazaqstannyń tehnologııalyq áleýetin aıqyn kórsetetin sımvoldyq keńistikke aınalýy múmkin. Al bolashaqta bul modeldiń basqa elderde de kóshirmeleri paıda bolyp, halyqaralyq deńgeıde masshtabtalýy josparlanyp otyr, – deıdi mınıstr.
Ortalyq 8-qabattan turady. Birinshi qabat – ashyq, kópshilikke arnalǵan keńistik. Munda qoǵamdyq is-sharalar, forýmdar men hakatondar ótedi, jasandy ıntellekt mýzeıi, JI kınoteatr sekildi ekonomıkanyń túrli salalarynda jasandy ıntellektiniń qoldanylýyn kórsetetin ınteraktıvti ekspozısııalar ornalastyrylady. Sondaı-aq balalarǵa arnalǵan «AI Kit Zone» qarastyrylǵan. Bul qabattyń basty maqsaty – kelýshilerdi shabyttandyrý, tehnologııany kúrdeli nárse emes, túsinikti ári qyzyqty dúnıe retinde kórsetý. Dál osy jerde adamdar jasandy ıntellekt uǵymymen tanysa alady.
Ekinshi jáne úshinshi qabattarda «TUMO Education» mektebi ornalasqan. Bul qabattarda IT jáne jasandy ıntellektige qatysty 11 baǵyt boıynsha bilim beriledi. Jylyna 5–6 myńǵa deıin bala oqytýǵa múmkindik bar. «TUMO» – tek tehnıkalyq daǵdylardy úıretetin oryn emes, tehnologııalyq oılaý men shyǵarmashylyq kózqarasty qalyptastyratyn orta bolmaq. Munda bolashaq ınjenerler men startaperlerdiń alǵashqy qadamy jasalady. Qazirgi kezde mektepke qabyldaý júrip jatyr.
Al tórtinshi jáne besinshi qabattarda «Tomorrow School» ornalasady. Bul – 18-24 aıǵa sozylatyn tereńdetilgen, praktıkalyq baǵdarlanǵan bilim berý jobasy. Jylyna shamamen 1 myńǵa jýyq adamdy qamtýǵa eseptelgen. «Tomorrow School» túlekteri teorııamen ǵana shektelmeı, ındýstrııa talaptaryna saı, eńbek naryǵyna daıyn maman retinde qalyptasady.
Altynshy qabat startaptarǵa arnalǵan. Munda jasandy ıntellekt baǵytyndaǵy startap-kampýs jáne akselerasııa baǵdarlamalary iske asyrylady. Búginde «Astana Hub» rezıdentteriniń biraz bóligi JI tehnologııalaryn qoldanatyn kompanııalar bolsa, bul ortalyq solardyń jumysyn jańa deńgeıge kóterýdi kózdeıdi. Arnaıy akselerasııa baǵdarlamasyna jyl saıyn 50-ge jýyq qatysýshy iriktelip, olarǵa esepteý qýattary, derekter jıyntyǵy, trenıngter men iri tildik modelder usynylady. Qatysýshylar toptasyp, ónimder ázirleıdi, al baǵdarlama sońynda daıyn startapshy bolyp shyǵady. Sonymen qatar «Google for Startups», «Draper University», «B2B» akseleratorlar, «Stanford-Hult Innovation Hub» sııaqty halyqaralyq baǵdarlamalar arqyly startaptar ınkýbasııalanyp, eksport naryǵyna shyǵýǵa múmkindik alady.
Jetinshi qabatta iri tehnologııalyq kompanııalardyń ǵylymı-zertteý ortalyqtary men JI zerthanalary ornalasady. «Google»-dyń ınjenerlik jáne oqytý ortalyǵy, «Apple Vision» laboratorııasy, «Telegram» men «TON» blokcheın zerthanasy, «Smart City» baǵytyndaǵy halyqaralyq zertteý ortalyqtary, sondaı-aq otandyq jáne sheteldik «BigTech» kompanııalar osy qabatta jumys isteıdi. Bul jerde stýdentter men jas mamandar óndiristik jumystarǵa tartylady, startaptar korporasııalarmen tikeleı jumys istep, óz jobalaryn damytýǵa nemese seriktestikke shyǵýǵa múmkindik alady.
Segizinshi, eń joǵarǵy qabatta, «AI-driven Government» dep atalatyn aımaq ornalasady. Bul – memleket, bıznes, ǵylym ókilderiniń birlesken alańy.
