Foto: Vıdeodan alynǵan kadr
«Konstıtýsııa – memlekettiń quqyq júıesiniń irgetasy. Onyń negizinde qabyldanatyn zańdar árqaısymyzdyń jáne ár balanyń ómiri, bolashaǵy men ál-aýqatyna tikeleı baılanysty. Konstıtýsııa jobasy mazmundyq turǵydan úsh mańyzdy tirekke negizdeledi: bostandyqtar, quqyqtar jáne mindetter. Olardyń birligi – Konstıtýsııanyń máni men tutastyǵyn qalyptastyrady. Bostandyq pen quqyqqa memleket tarapynan kepildik beriledi, al olardyń júzege asyrylýy ózgelerdiń quqyqtaryn buzýǵa jol bermeıtin, konstıtýsııalyq tártipke nuqsan keltirmeıtin jaýapty minez-qulyq jáne mindetterdi saqtaýmen qamtamasyz etiledi», dedi Dınara Zákıeva.
Bul rette ýákil birqatar konstıtýsııalyq ózgeristerge nazar aýdaryp, negizgi Zańnyń basymdyǵyn belgilep berdi.
«Birinshiden, ekinshi bólimniń ataýy ózgeredi. Qazirgi «Adam jáne azamat» ataýynyń ornyna «Negizgi quqyqtar, bostandyqtar men mindetter» degen ataý usynylady. Bul ózgeris adam men azamattyń quqyqtary men bostandyqtarynyń, sondaı-aq mindetteriniń basym mańyzǵa ıe ekenin aıqyn kórsetedi», dep sanaıdy Bala quqyqtary jónindegi ýákil.
Bul bólim qurylymdyq turǵydan 29 túrli quqyqty, bostandyqty jáne mindetti qamtıdy. Konstıtýsııa jobasynda bekitiletin barlyq quqyqtar men bostandyqtar olardy iske asyrý sharttarymen qatar belgilenedi.
Jańa Konstıtýsııada qazaq tiliniń mártebesi qalaı bekitilmek?
Taǵy bir mańyzdysy – Konstıtýsııanyń jobasynda adamnyń barlyq jeke quqyqtarynyń qol suǵylmaýshylyǵy tikeleı bekitilgen.
«Jańa redaksııada quqyqtar men bostandyqtardy júzege asyrý basqa adamdardyń quqyqtaryn buzbaýǵa jáne bostandyqtaryn shektemeýge tıis, konstıtýsııalyq qurylymnyń negizderine, qoǵamdyq tártipke, azamattardyń densaýlyǵyna jáne qoǵamnyń adamgershilik bolmysyna nuqsan keltirmeýi tıis ekeni naqty aıqyndalady. Osy turǵydan alǵanda, Konstıtýsııada adamnyń ar-namysy men qadir-qasıetiniń qol suǵylmaýshylyǵy jáne olardyń zańmen qorǵalatyny týraly Erejeniń erekshe mańyzy bar. Bul adam abyroıyn qorǵaýdy jańa deńgeıge kótermek», dedi ol.
Marat Bashımov: Jeke derekterdi qorǵaý Konstıtýsııada bekitilýi tıis
Komıssııa otyrysynda atap ótilgendeı, Konstıtýsııadaǵy hat almasý, habarlamalar men jeke ómir qupııasynyń qol suǵylmaýshylyǵy týraly norma bul quqyqtardyń da qorǵalatynyn aıqyn kórsetedi.
«Konstıtýsııa jobasy qazirgi zamanǵy úrdisterdi eskere otyryp, bul qaǵıdalardyń tehnologııalyq serpin jaǵdaıynda da tolyq qoldanylatynyn naqty aıqyndaıdy. Ar-ojdan bostandyǵy, eńbek etý quqyǵy, júrip-turý erkindigi, turǵyn úıge, menshikke, densaýlyq saqtaýǵa qatysty quqyqtar ózgerissiz qalyp otyr», dep qorytyndylady Dınara Zákıeva.