Ermurat Bapı reformanyń alǵashqy qadamdaryn eske aldy.
«30 jyl boıy qalyptasqan, siresken saıası rejımniń seńi 2022 jylǵy referendýmnyń barysynda sógile bastalǵanyna mán bermeı júrmiz. Sondaǵy alǵashqy reformanyń nátıjesinde birte-birte qalyptasqan qundylyqtardy baǵalaı almaı júrgen «sozylmaly qarsylyq dertimiz» ózimiz ańsap kelgen konstıtýsııalyq ózgeristerdi ógeı kórgenimiz tipten túsiniksiz jaǵdaı bop tur», dedi ol.
Depýtat qazirgi qoǵamdaǵy syńarjaq syndarǵa da toqtalyp, azamattyq ustanym men memlekettik múdde turǵysyndaǵy synnyń mańyzdy ekenin atap ótti.
«Árıne, azamattyq ustanymmen jáne memlekettik múdde turǵysynda aıtylatyn syndarly synǵa shekteý bolmaýy tıis. Biraq sondaı syn aıtýdyń múmkindigi qoǵamdyq qundylyq ekenin taǵy da baǵalaı bilýimiz kerek. Nazarbaevtyń zamanynda demokratııalyq demi ishinde tunshyǵyp, sýyrylyp shyǵa almaı júrgen qoǵamnyń tyǵyny sol qundylyqtardyń arqasynda aǵytylǵanyn moıyndaýymyz kerek!», dedi Ermurat Bapı.
Depýtattyń aıtýynsha, jańa Konstıtýsııanyń jobasyna qatysty aıtylyp jatqan biraz syndarly sózdiń tórkini tilge tirelip jatyr. Ulttyq namysy selt etip oıanǵan halyqtyń talaby teris dep, úzildi-kesildi kereǵar pikir aıtýdyń jóni joq. Bul taqyrypty jyly jaýyp qoıýǵa taǵy da bolmaıtyn edi.
«Biraq qazaqta «basqa pále – tilden» degen taǵy bir támsil bar. Daýyly dúleı qazirgi qatqyl halyqaralyq qatynastardyń qorshaýy men tártibi kún saıyn qyryq qubylǵan geosaıası álemde biz bul «páleniń» qaterinen saqtana bilýimiz kerek. Biz áperbaqan, áýmeser áldekimderge bilek kúshin bezeıtindeı el emespiz.
Bizde memleketimizdiń táýelsizdigi men jasampaz bolashaǵy úshin syrttaǵy soqtyqpaly-soqpaqty joldy dıplomatııanyń demeýimen jáne syrbaz saıasatpen júrip ótýden basqa alternatıva joq! Jalpyhalyqtyq talqylaýǵa usynylǵan jańa Konstıtýsııa jobasynyń jalpy saıası sıpatyn salaýatty saralaı bilgen adam onyń mazmuny men maqsaty memlekettilikti, qaýipsizdigimiz ben táýelsizdiktiń turaqtylyǵyn kúıtteıtin astarly ısharany túsinse kerek», dedi depýtat.
Ermurat Bapıdyń pikirinshe, úles salmaǵy 70 %-dan asqan halyq óziniń tilin ózgege óktemdikpen emes, sary maıǵa ystyq qasyq batyrǵandaı baıyppen tańa bilý – dál búgin áldeqaıda utymdy aıla bolar edi.
«Tildi teketires pen eregestiń qarýyna aınaldyrý bizge ábúıir ápermeıdi. О́ziniń tilin óktemdikpen tyqpalaǵan ımansyz ıdeıalar paıda bolǵan zamanda, esermen egesý – estiniń isi bolmaıdy. Osy oraıda Qyzylorda Quryltaıynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev aıtqan bir sóz sanaǵa orala beredi: «Qazaqstannyń patrıoty bolý – azamattyq jaýapkershilikti tereń túsiný degen sóz. Ult múddesin jeleý etip, bos aıqaıǵa basatyn, odan qaldy azamattarymyzdyń otanymyzǵa degen shynaıy súıispenshiligin saıası upaı jınaýǵa paıdalanǵysy keletin teris pıǵyldy adamdardyń bizge qajeti joq», degen edi Prezıdent», dedi Májilis depýtaty.
Áleýmettik jelilerde konstıtýsııalyq ózgerister týraly jalǵan aqparat taralýyna erekshe nazar aýdaryldy. Ermurat Bapı baıandamasynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Qazaqstannyń patrıoty bolý – azamattyq jaýapkershilikti tereń túsiný degen sóz. Ult múddesin jeleý etip, bos aıqaıǵa basatyn, odan qaldy azamattarymyzdyń otanymyzǵa degen shynaıy súıispenshiligin saıası upaı jınaýǵa paıdalanǵysy keletin teris pıǵyldy adamdardyń bizge qajeti joq», degen sózin mysalǵa keltirdi.
Maqsat Tolyqbaı: Jańa Ata zańnyń qazaq tilindegi nusqasy tolyqtaı qaıta jazyldy
Depýtat syrtqy qaýipterge de toqtaldy.
«Saýda soǵysy men álem kartasyn bólisterge sala bastaǵan qaterler qaýlaǵan zamanda, Qazaqstan men onyń syrtyndaǵy realdy baǵalaı, baǵamdaı almaǵan saıası kórsoqyrlyq bizdi orny tolmas ókinishterge tap qylýy múmkin», dedi Májilis depýtaty.
Ol jańa Konstıtýsııa jobasynyń negizgi maqsaty – memlekettilikti, qaýipsizdikti jáne táýelsizdikti saqtaý ekenin atap ótti.
Áleýmettik alańdarda eks-prezıdentke qatysty týyndaǵan kúmánderge de jaýap berildi. «Osy baptyń erejeleri Qazaqstan Respýblıkasynyń eks-prezıdentine de qoldanylady» degen tirkesten qoǵamda qate túsinik qalyptasqanymen, depýtat atap ótkendeı, «Prezıdenttiń otbasy músheleri men onyń jaqyn týystaryna memlekettik qyzmet atqarýǵa bolmaıdy» degen talap 2022 jylǵy konstıtýsııalyq zańmen bekitilgen.
N.Áýesbaev: Jańa Konstıtýsııada Prezıdent ókilettiligi bir ret qana 7 jyldyq merzimge bekitiledi
Ermurat Bapı eldiń tutastyǵyn, qaýipsizdigi men egemendigin qamtamasyz etý – árbir azamattyń mindeti bolýy kerek ekenin aıtty.
«Táýelsizdik degenimiz – eń aldymen, jalpyulttyq birlik pen kelisim. Biz el birligin saqtap, ósip-órkendegen, abyroı-bedeli joǵary ári qýatty memleket qurýdy basty mindetimiz dep sanaýymyz qajet. Osy maqsatqa strategııalyq turǵydan qarap, otandyq qoǵam bılikpen salaýatty jáne salıqaly mámile júrgizý deńgeıine jetkenin kórsetýi kerek», dedi depýtat.
Erbolat Saýryqov: Ata Zań zııatkerlik menshik quqyqtaryn qorǵaýdy kúsheıtedi
