Sýret: aikyn.kz
«Quattro S» materıaldardyń betin joǵary dáldikpen zertteýge múmkindik beredi. Ol úlginiń betki morfologııasyn kórsetedi, mıkro jáne nanoqurylymyn taldaıdy. Bólshekterdiń ólshemin, keýektiligin, sondaı-aq materıal ishindegi fazalardyń birtektiligin anyqtaı alady.
Mıkroskop energııa-dıspersııalyq rentgendik spektroskopııa (EDX) modýlimen jabdyqtalǵan. Bul modýl materıaldyń elementtik quramyn dál ólsheıdi. Atalǵan múmkindik ásirese fýnksıonaldy materıaldar – MXene jáne metall-organıkalyq qańqalar (MOF) úshin mańyzdy.
MXene qurylymdarynda Ti, C, O, F sııaqty elementterdiń araqatynasyn baqylaý qajet. О́ıtkeni osy quram elektrótkizgishtikke, katalıtıkalyq belsendilikke jáne sorbsııalyq qasıetterge tikeleı áser etedi. Al MOF materıaldarynda metall túıinderi men organıkalyq lıgandtardyń taralýyn anyqtaý mańyzdy. Bul keýek qurylymynyń turaqtylyǵyn, adsorbsııalyq syıymdylyǵyn jáne tańdaýly sińirý qabiletin baǵalaýǵa múmkindik beredi.
SEM–EDX kesheni arqyly túrli úlgi zerttelip jatyr. Olardyń qatarynda metallýrgııalyq shıkizat, ken mıneraldary, metall qorytpalary, kómirtekti jáne kremnıı negizdi sorbentter, sondaı-aq MXene/MOF negizindegi kompozısııalyq materıaldar bar. Bul zertteýler «qurylym – quram – qasıet» baılanysyn naqty túsindirýge kómektesedi. Nátıjeler ekologııa jáne energııa salasyna arnalǵan jańa tıimdi materıaldar ázirleýge jol ashady.
Nanoólshemdegi obektilerdiń qasıetin SEM quraldarynsyz anyqtaý qıyn. Dástúrli optıkalyq mıkroskop kóbine mıkron deńgeıindegi nysandardy ǵana kórsetedi. Al «Quattro S» nanoólshemdi materıaldardy tereń taldaýǵa arnalǵan.
«Quattro S» – qurylym men quramdy bir ýaqytta dál zertteıtin analıtıkalyq keshen. Ol nanomaterıaldardan bastap taý-ken jáne metallýrgııa salasyndaǵy úlgilerge deıin ártúrli materıalmen jumys isteýge beıimdelgen. Qurylǵy zertteýlerdiń sapasyn arttyrady. Alynǵan derekterdiń halyqaralyq ǵylymı standarttarǵa saı bolýyna yqpal etedi.
Jańa mıkroskoptyń iske qosylýy ýnıversıtettegi ǵylymı jumystyń qarqynyn kúsheıtedi. Magıstranttar men doktoranttardy daıarlaý sapasyn kóteredi. Sondaı-aq ónerkásipke baǵyttalǵan qoldanbaly zertteýlerdi damytýǵa jaǵdaı jasaıdy. Ǵylymı nátıjelerdi naqty óndiristik sheshimderge engizý múmkindigin keńeıtedi.
Jalpy, «Quattro S» skanerleýshi elektrondyq mıkroskopynyń qoldanysqa berilýi elimizdegi materıaltaný jáne nanotehnologııa áleýetin nyǵaıtatyn mańyzdy qadam. Bul ulttyq ǵylymnyń básekege qabilettiligin arttyrýǵa qyzmet etedi.
