Foto: Úkimet, telegram
Tereń óńdeý – eksportqa jol
Aýyl sharýashylyǵy ónimderin tereń óńdeý – ekonomıkany ártaraptandyrýdyń negizgi tetikteriniń biri. Osy baǵytta bıyl Jambyl oblysynda júgerini tereń óńdeýge arnalǵan iri ónerkásiptik park iske qosylmaq. Atalǵan joba Qazaqstanǵa treonın men glýtamat óndirý arqyly álemdik naryqqa shyǵýǵa múmkindik beredi.
Premer-mınıstrdiń aıtýynsha, jańa zaýyt jyl saıyn 3 mln tonna júgerige turaqty suranys qalyptastyrady. Qazirgi tańda el boıynsha óndiriletin júgeri kólemi shamamen 1 mln tonna ǵana.
«Bir ǵana iri zaýyttyń iske qosylýy naryq qurylymyn túbegeıli ózgertip, agroóndiristiń jekelegen baǵyttarynyń damýyna qýatty serpin beredi», dedi Oljas Bektenov.
Jańa kásiporyndar men memlekettik qoldaý
Úkimettiń dereginshe, 2025 jyly maıly daqyldardy, júndi, et pen sútti tereń óńdeýge, sondaı-aq qurama jem men shyryn óndirýge baǵyttalǵan 6 kásiporyn iske qosylǵan. Budan bólek, agroónerkásip kesheninde taǵy 10 zaýyttyń qurylysy júrip jatyr.
Tereń óńdeý jobalaryn yntalandyrý úshin memlekettik qoldaý tetikteri kúsheıtildi. Atap aıtqanda, astyqty óńdeýge arnalǵan ınvestısııalyq sýbsıdııalar 50 %-ǵa deıin ulǵaıtyldy. Sonymen qatar jabdyqty ımporttaýǵa jáne negizgi qyzmet túrleri boıynsha birqatar salyqtyq jeńildikter qarastyrylǵan.
Geologııalyq barlaý jumystaryna 500 mln dollar ınvestısııa salynady
Mal sharýashylyǵyndaǵy túıtkilder
Sonymen birge agroónerkásip kesheninde sheshimin kútken máseleler de bar. Investısııa men zamanaýı agrotehnologııalar eginshilikte ónimdilikti arttyrǵanymen, mal sharýashylyǵy bul turǵyda kenje qalyp otyr. Saladaǵy ósim 2-3 %-dan aspaıdy. Bul ishki naryqty tolyq qamtýǵa, óńdeýdi damytýǵa jáne eksportty ulǵaıtýǵa kedergi keltiredi. Veterınarııa, ǵylymı súıemeldeý men kadrlyq qamtamasyz etý baǵyttarynda da problemalar jetkilikti.
Taǵy bir ózekti másele – aýyldaǵy maýsymdyq jumys. Keıbir iri jer paıdalanýshylar tek naýqan kezinde ǵana eńbekke suranys týdyryp, qalǵan ýaqytta aýyl turǵyndary jumyssyz qalady. Osyǵan baılanysty 10 000 gektardan astam jerdi ıelengen kásipkerlerge mal sharýashylyǵyn mindetti túrde damytý talaby qoıyldy. Bul talap oryndalmaǵan jaǵdaıda, jerdi qaıtaryp alý tetikterin qosa alǵanda, tıisti sharalar qabyldanady.
Keshendi jospar jáne áleýmettik qoldaý
Úkimet ázirlegen Mal sharýashylyǵyn damytý jónindegi keshendi josparda asyl tuqymdy mal satyp alýǵa jeńildetilgen nesıe berý, malshylardyń balalaryna bilim granttaryn usyný, jasandy uryqtandyrýdyń zamanaýı tehnologııalaryn engizý jáne jaıylymdyq mal sharýashylyǵyn damytý sharalary qamtylǵan.
Atalǵan bastamalar agroónerkásip keshenindegi tereń óńdeýdi keńeıtip qana qoımaı, aýyldaǵy ómir sapasyn arttyrýǵa, turaqty jumyspen qamtýǵa jáne salanyń uzaqmerzimdi damýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
40 paıyzdyq meje: Úkimet halyqtyń naqty tabysyn qalaı ósirmek?
