«Qazaqstandaǵy temirjol baılanysyn transformasııalaý (Orta dálizdi damytý)» jobasy eldiń temirjol jelisiniń tıimdiligi men ornyqtylyǵyn arttyrýǵa, sondaı-aq ulttyq temirjol operatory – «Qazaqstan temir joly» ulttyq kompanııasy» aksıonerlik qoǵamynyń qarjylyq turaqtylyǵy men kommersııalyq ómirsheńdigin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan.
Joba Qazaqstannyń Eýrazııadaǵy negizgi tranzıttik-logıstıkalyq hab retindegi rólin kúsheıtip, ekonomıkalyq ósimge, óńirlik yqpaldastyqqa jáne klımattyq turaqtylyqty arttyrýǵa yqpal etedi.
Dúnıejúzilik banktiń Qazaqstan men Túrikmenstandaǵy turaqty ókili Andreı Mıhnevtiń aıtýynsha, joba strategııalyq ınfraqurylymǵa ınvestısııa salýmen qatar, «Qazaqstan temir joly» kompanııasynyń qarjylyq turaqtylyǵy men uzaq merzimdi básekege qabilettiligin kúsheıtetin mańyzdy reformalardy qoldaıdy. Kezeń-kezeńimen júzege asyrylatyn ınvestısııalar, ınstıtýsıonaldyq ózgerister jáne jeke kapıtaldy tartý zamanaýı temirjol júıesin qalyptastyrýǵa jol ashady.
Joba eki negizgi quramdas bólikten turady: temirjol ınfraqurylymyna ınvestısııa salý jáne ınstıtýsıonaldyq qoldaý kórsetý.
Birinshi baǵyt Moıynty men Qyzyljar arasyndaǵy uzyndyǵy 322,3 shaqyrym jańa temirjol jelisiniń qurylysyn qarjylandyrýdy kózdeıdi. Bul mańyzdy ýchaske jelidegi aınalma baǵytty joıyp, dálizdiń uzyndyǵyn 149 shaqyrymǵa qysqartady, júktemesi joǵary bólikterdegi qysymdy azaıtady jáne eki qabatty konteınerlik poıyzdardy paıdalanýǵa múmkindik beredi. Jańa temirjol jelisi zamanaýı sıgnal berý jáne telekommýnıkasııa júıelerimen jabdyqtalyp, bolashaqta keńeıtýge beıimdeledi.
Ekinshi baǵyt «Qazaqstan temir joly» kompanııasyna tehnıkalyq qoldaý kórsetýdi jáne ınstıtýsıonaldyq nyǵaıtýdy qamtıdy. Atap aıtqanda, tarıftik reformalardy júzege asyrýǵa qoldaý kórsetý, balamaly qarjylandyrý tetikterin zerdeleý, qarjylyq jáne ekologııalyq basqarý júıesin jetildirý, sondaı-aq bolashaqta aksııalardy bastapqy jarııa ornalastyrýǵa daıyndyq júrgizý qarastyrylǵan.
Joba 2030 jylǵa qaraı Orta dáliz arqyly júk tasymaly kólemin úsh esege arttyrýǵa jáne tranzıttik jetkizý ýaqytyn eki esege qysqartýǵa eleýli úles qosady dep kútiledi. Júkterdi avtomobıl kóliginen temirjolǵa kóshirý tasymalǵa baılanysty zııandy shyǵaryndylardy azaıtyp, Qazaqstannyń klımattyq mindettemelerin oryndaýyna jáne turaqty damý maqsattaryna qol jetkizýine yqpal etedi.
Sonymen qatar zamanaýı, klımattyq ózgeristerge tózimdi ınfraqurylymǵa salynǵan ınvestısııalar naryqtarǵa qoljetimdilikti arttyryp, saýda shyǵyndaryn tómendetedi, jańa jumys oryndaryn ashýǵa jáne jańa temirjol jelisi boıyndaǵy eldi mekenderdiń jergilikti ekonomıkasyn damytýǵa serpin beredi.
Joba kezeń-kezeńimen iske asyrylatyn kópfazaly baǵdarlamalyq tásil aıasynda júzege asyrylady. Bul tásil tájirıbe jınaqtaýǵa jáne ýaqyt óte kele memlekettik kepildikterge táýeldilikti birtindep azaıtýǵa múmkindik beredi. Joba Orta dálizdi damytý jónindegi birlesken jospardyń bir bóligi bolyp tabylady. Atalǵan jospar Halyqaralyq qaıta qurý jáne damý banki, Halyqaralyq qarjy korporasııasy jáne Investısııalarǵa kepildik berý jónindegi kópjaqty agenttiktiń saraptamalyq bilimi men qarjylyq quraldaryn biriktiredi.
Qazaqstan men Dúnıejúzilik bank 2031 jylǵa deıingi yntymaqtastyq strategııasyn talqylady
Joba aıasynda 1,41 mıllıard AQSh dollary kóleminde jeke qarjylandyrý jumyldyryldy. Onyń ishinde 846 mıllıon dollar – Halyqaralyq qaıta qurý jáne damý bankiniń kepildigi, al 564 mıllıon dollar – Azııa ınfraqurylymdyq ınvestısııalar bankiniń birlesken kepildigi arqyly qamtamasyz etiledi.
Dúnıejúzilik banktiń SPI-2024 reıtınginde Qazaqstan neshinshi orynda tur?