Bilim • Búgin, 16:35

Jasandy ıntellekt muǵalimdi almastyra ma?

20 ret

kórsetildi

6 mın

oqý úshin

Bilim berý salasyna jasandy ıntellektini (JI) engizý – zamanaýı oqý prosesiniń ajyramas bóligine aınaldy. JI oqytýdy derbestendirý, ákimshilik mindetterdi avtomattandyrý jáne bilim berý qyzmetteriniń sapasyn jaqsartý úshin jańa kókjıekter ashady. Almatydaǵy Freedom Talk EdTech alańynda bilim berý jáne tehnologııa salasynyń sarapshylary jasandy ıntellektiniń oqytý júıesin qalaı ózgertetinin, qandaı mindetterdi sheshe alatynyn jáne tehnologııa men mekteptegi adamnyń róli arasyndaǵy shekara qaıda ótetinin talqylady, dep jazady Egemen.kz.

Gúlbarshyn AITJANBAIQYZY

Jasandy ıntellekt muǵalimdi almastyra ma?

Pikirtalasqa Bilim Group negizin qalaýshy jáne kompanııanyń baqylaý keńesiniń tóraǵasy Raýan Kenjehanuly, Freedom Holding bas tehnıkalyq dırektory Renat Túkanov pen Bilim Group bas dırektory jáne teń negizin qalaýshy Aleksandr Savchenko qatysty.

Raýan Kenjehanulynyń pikirinshe, búgingi bilim berý salasyndaǵy basty syn-qater – oqytýdyń klassıkalyq modeliniń zaman talabyna saı kelmeýi. Sarapshy bilim júıesiniń áli de ǵasyrlar boıy ózgermegen eski qaǵıdattarǵa súıenetinin atap ótti. Onyń aıtýynsha, júıe áli kúnge deıin ǵasyrlar boıy ózgermegen qaǵıdat boıynsha qurylǵan. Biraq tehnlogııanyń damýy muny ózgertýge múmkindik beredi. Dástúrli bilim berýdiń negizgi túıtkili – onyń 200 jyl burynǵy qalyptan shyǵa almaýynda. Synyptaǵy otyz oqýshy jáne árqaısysyna kóńil bólýge fızıkalyq turǵydan úlgermeıtin jalǵyz muǵalim – búginde úırenshikti, biraq tıimsiz kóriniske aınalǵan. Qazirgi tańda tehnologııanyń múmkindigin erkin meńgergen, tipti jasandy ıntellektini (JI) paıdalana alatyn oqýshylar ósip keledi. Alaıda muǵalimderde ár balaǵa arnalǵan jeke oqý traektorııasyn qurýǵa múmkindik pen ýaqyt tapshy.

Jasandy ıntellektini stýdentter qalaı qoldanyp júr?

Qoǵamda «jasandy ıntellekti muǵalimderdi almastyra alady» degen pikir qalyptasqan. Biraq muǵalimder munymen kelispeıdi. Jasandy ıntellekt muǵalimniń ornyn basýy úshin neırojeli kelesi kúrdeli daǵdylardy meńgerýi tıis:

Emosııany, ym-ıshara men mımıkany taný jáne olardyń mánin túsiný;
Oqýshynyń habarlamalaryn kóp deńgeıli tereń taldaýdan ótkizý;
Mátindik jáne daýystyq aqparatqa sáıkes reaksııa bildirý.

Tehnologııalar damýynyń qazirgi deńgeıine súıensek, JI-di mundaı «adamı» qasıetterge baýlý áli de múmkin emes. Eger jaqyn arada oqytýdyń múldem jańa ádistemesi paıda bolmasa, jasandy ıntellekt adam balasyna tán empatııa men sezimdi almastyra almaıdy.

Bilim Group bas dırektory Aleksandr Savchenko óz sózinde mektepte tehnologııalardy tájirıbede qoldanýǵa jáne pedagogtyń rólin ózgertýge basa nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, JI negizgi áseri – adamdy almastyrýda emes, bilim berý úderisi ishindegi fýnksııalardy qaıta bólýinde.

«Biz jasandy ıntellekt muǵalimdi almastyrady degen ssenarııdi kórip otyrǵan joqpyz. Alaıda ol kúndelikti atqarylatyn jumystardyń edáýir bóligin – oqý materıaldaryn daıyndaýdy, tapsyrmalardy tekserý men esep berýdi óz moınyna ala alady. Bul pedagogtyń eń mańyzdy mindeti – shákirtke tálimger bolý, oǵan qoldaý kórsetý jáne tikeleı qarym-qatynas ornatý úshin ýaqytyn bosatady», dedi sarapshy.

Sarapshy Savchenko oqytýdy derbestendirý tek tapsyrmany kúrdelendirý emes, balanyń jeke múddesi men ómirlik jaǵdaıyn eskerý ekenin atap ótti. Ol bilim berý platformalary jınaıtyn málimetterdiń mańyzy men olardy taldaý múmkindikterine jeke toqtaldy.

«Jasandy ıntellekt jańa ındýstrııaǵa – oqýshy týraly derekterdi taldaý men túsindirýge jol ashady. Biz tek aqparat jınap qana qoımaı, ony ata-analar men pedagogtar úshin uǵynyqty qorytyndyǵa aınaldyra alamyz», dep túsindirdi Savchenko.

Sarapshynyń paıymdaýynsha, kez kelgen bilim berý prosesi – bul eń aldymen kommýnıkasııa. Muǵalim tek bilim kózi ǵana emes, ol – balanyń minez-qulqy men oılaý júıesin qalyptastyratyn tulǵa, naǵyz róldik model. Tehnologııa ustazdyń júgin jeńildetip, ár oqýshyǵa kóńil bólýine ýaqyt taýyp berýi tıis, biraq ol adamdy eshqashan almastyra almaıdy.

Jasandy ıntellekt jańylsa, kim jaýapty?

Freedom Holding Corp kompanııasynyń bas tehnıkalyq dırektory Renat Tuqanovtyń aıtýynsha, qazirgi zamanǵy júıeler, adamdyq oılaý túrine ıe emes.

«Qazirgi zamanǵy jasandy ıntellekt júıesi óte naqty mindetterdi sheshedi. Eger tym jeńildetseńiz, olar kelesi áreketti nemese sózdi jaqsy boljaıdy, biraq adam sııaqty oılanbaıdy jáne alańdamaıdy. Olardyń tájirıbesi, emosııasy jáne fızıkalyq álemi joq», dep atap ótti ol.

Onyń aıtýynsha, tolyq avtomattandyrý týraly áńgimeler kóbinese asyra aıtylǵan. Tipti tehnologııalardy belsendi engizgen kezde de mindetterdiń edáýir bóligi adamda qalady.

«Zertteýshilerdiń baǵalaýynsha, ekonomıkadaǵy mindetterdiń tórtten bir bóligin avtomattandyrýǵa bolady jáne olardyń az ǵana bóligi ekonomıkalyq turǵydan aqtalady. Sondyqtan JI múmkindikterine baıyppen qaraý mańyzdy – bul kúshti qural, biraq adamdy ámbebap almastyrý emes», dep atap ótti Tuqanov.

Ol sondaı-aq Qazaqstan úshin jasandy ıntellektini damytýdyń ekonomıkalyq ósimniń mańyzdy baǵyty bolýy múmkin ekenin, biraq júıeli jobalar men uzaq merzimdi tásildi talap etetinin atap ótti.

Jasandy ıntellekt muǵalimniń jumysyn qalaı jeńildetedi?

Jalpy, pikirtalasqa qatysýshylar Qazaqstandaǵy EdTech-ındýstrııasy tájirıbe satysynan shyǵyp, bilim berý saıasatynyń júıelik elementine aınalyp otyr dep tujyrymdady. Tehnologııalar oqytýdyń qoljetimdiligi men sapasyn arttyrýǵa múmkindik beredi, alaıda sıfrlyq quraldar men adamı ózara is-qımyl arasyndaǵy teńgerim negizgi faktor bolyp qala beredi.

Freedom Talk EdTech alańyndaǵy pikirtalas búgingi kúnniń basty máselesi tehnologııanyń mektepke kelýi emes, bilim berýdiń jańa úlgisin qalyptastyrý ekenin aıqyndap berdi. Jasandy ıntellekt muǵalimniń ornyn baspaıdy, kerisinshe, onyń múmkindikterin eselep arttyratyn taptyrmas quralǵa aınalady.