Máskeýdegi Alash zııalylary osy baspanyń aınalasyna toptaldy. Sebebi 1922–1928 jyldary baspanyń tóraǵasy ári qazaq basqarmasynyń basshysy qyzmetin Názir Tórequlov atqarǵan edi. Baspanyń qazaq basqarmasynda Álıhan Bókeıhan – ádebı qyzmetker, Maǵjan Jumabaev aýdarmashy bolyp jumys istedi.
Zertteýshi Abaı Myrzanyń aıtýynsha, 1926 jylǵy qańtardan 1927 jylǵy shildege deıin jaryq kórgen 212 qazaqsha kitaptyń 81-i Máskeýdegi «Kúnshyǵys» baspasynan shyqqan eken. «Olardyń basym kópshiligi densaýlyq saqtaý, juqpaly aýrýlar men olardan saqtaný joldary, halyq sharýashylyǵyn kórkeıtý, t.b. taqyryptarǵa arnaldy. Eń azy – 2 myń, eń kóbi 36 myń taralymmen basylyp, Altaıdan Astrahanǵa deıingi qazaq dalasyna taraldy» deıdi ol.
1926 jyly «Kúnshyǵys» baspasynan Názir Tórequlovtyń arab-parsy jáne Eýropadan engen sózderge arnalǵan «Jat sózder týraly» kitaby shyqty. Bul kitap – qazaq termıntaný ǵylymyna qosylǵan qundy eńbek. Názir kitabynda: «Biz bilgen tilderde jat sózderge qoıylǵan bóget emes sert, zańdaı qazaq ta óz tilinde bir belgili kóshe salyp qoıýy kerek. Qazaq tiline kiretin jat sóz bolsa, qazaqtyń tymaǵyn kıip, jalpaq qazaq sózi bolyp kirsin», – dep jazdy. Ǵalym Sherýbaı Qurmanbaıuly aıtqandaı, «bul eńbekte búgingi termınologııalyq jumystardy júrgizý barysynda, shet tilderinen termın qabyldaýda nazarǵa alatyn qundy pikirler az emes». Sonymen qatar osy jyly Názirdiń «Ult máselesi men mektep» jınaǵy jaryq kórdi. Bul onyń orys tilinde sóılegen sózi bolatyn. Jınaqty qazaq tiline Maǵjan Jumabaıuly aýdardy.
«Kúnshyǵys» baspasynan 1926 jyly Álıhan Bókeıhannyń «Densaýlyq saqtyqta», «Jamandat – topalań» kitaptary jaryq kórdi. Sonymen qatar Álıhan «1916–1926 jyl» kitabyn A.Shestakovtan, «Jerdiń qysqasha tarıhy» jınaǵyn T.Týtkovskııden, «Dúnıeniń qurylysy» kitabyn D.Krebeden aýdaryp, jınaq qylyp shyǵardy. Kitaptardyń bári de «Qyr balasy» búrkenshik atymen shyqty. «Álıhan Bókeıhan «Kúnshyǵys» baspasynan ult murasyna qatysty kóptegen kitap, jaratylystaný ǵylymdary boıynsha oqýlyqtar, ádebı salada aýdarmalar aýdaryp, qurastyryp basyp taratty. Basqarma atynan keıbir kitaptarǵa alǵysóz, syn jazdy. Sol kezeńde kitaptar men oqýlyqtarǵa eń kóp syn jazǵannyń biri – Álıhan Bókeıhan» deıdi zertteýshi Abaı Myrza. Álıhannyń «Densaýlyq – saqtyqta» jınaǵynda aıtylǵan eskertpeler áli kúnge mańyzyn joıǵan joq. Ol tazalyqtyń negizi kóbirek jýynýda ekenine oqyrman nazaryn aýdarady. «Tazalyqtyń irgesi – sý men sabyn» deı kelip, «Monshada jýynǵandy ádet qylmaı, bizdiń elden bıt joǵalmaıdy. Bıt turǵanda elden qaıtalama, teńbir súzek shyqpaıdy» dep jıi jýynǵan janǵa juqpaly kesel jolamaıtynyn atap ótedi.
«Kúnshyǵys» shyǵarǵan taǵy bir kitap – «23 joqtaý». Bul kitapty Álıhan Bókeıhan (Qyr balasy) Ahmet Baıtursynulymen birigip jınaqtady. Aty aıtyp turǵandaı, bul – joqtaýlar jınaǵy. Kitapqa Qaraúlek ananyń balasy Mamaı batyrdy, Qamqanyń ákesi Qazybek bıdi joqtaýynan bastap, Sháńgereı Bókeevtiń «Syrshy» degen joqtaý óleńi, Abaı Qunanbaıulynyń balasy Ábdirahmandy joqtaǵan óleńi sekildi 23 joqtaý úlgisi engen. Alashtanýshy ǵalym Dıhan Qamzabekuly jazǵandaı, «...alaqaılap «sosıalızm quramyz», «baı tuqymyn tap retinde joıamyz» dep jatqan kezeńde sultan men batyr, bı men qoja – jalpy burynǵynyń ıgi jaqsylary týraly joqtaýlar jınaǵyn shyǵarý – erekshe qadam» boldy. Ras, ádebı mura retinde daıyndalǵan 23 joqtaý Álıhan men Ahmettiń azattyqty ańsaǵan úni bolatyn.
«Kúnshyǵys» baspasynan 1926 jyly Maǵjan Jumabaıulynyń da kitaptary shyqty. Maǵjan eresekterdiń saýatty bolýyna qolqabys etetin «Saýatty bol!» degen jınaǵyn shyǵardy. Sonymen qatar «Jańbyr degenimiz ne?» jınaǵyn Maternnen, «Marks pen Lenın» kitabyn Gorovtan, «SSSR» jınaǵyn Vereshagınnen aýdardy. Sondaı-aq 1926 jyly osy baspadan Halel Dosmuhamedulynyń «Alaman» kitaby shyqty. Bul kitapqa qazaqtyń el ádebıetinen alynǵan sózderi endi.
