Kólik mınıstrliginiń keńeıtilgen alqa otyrysy salanyń ótken jylǵy nátıjesin saralap qana qoımaı, aldaǵy kezeńdegi baǵyt-baǵdaryn aıqyndaǵan mańyzdy alańǵa aınaldy. Premer-mınıstrdiń birinshi orynbasary Roman Sklıar tóraǵalyq etken jıyn eldegi saıası jańǵyrý úderisimen sabaqtas kezeńde ótti. Onyń paıymynsha, jańa Konstıtýsııa jobasy qoǵamdyq belsendilik pen saıası mádenıetti arttyrýǵa jol ashatyn, memlekettiń damý sapasyn jańa deńgeıge kóteretin tujyrymdamalyq qujat sanalady.
О́tken jyl kólik ınfraqurylymyn jańǵyrtý turǵysynan mazmundy boldy. Temirjol salasynda Dostyq – Moıynty ýchaskesi men Almaty stansasynyń aınalma jelisi iske qosylyp, 1,5 myń shaqyrymnan astam jol jańartyldy. Júk tasymaly 320 mln tonna shamasynda qalyptasty. Avtojol baǵytynda 13 myń shaqyrymǵa jýyq aýmaqta qurylys pen jóndeý jumystary júrgizilip, Qyzylorda – Jezqazǵan, Qalbataý – Maıqapshaǵaı men Uzynaǵash – Otar jobalary aıaqtaldy. Azamattyq avıasııada halyqaralyq qaýipsizdik talaptaryna sáıkestik deńgeıi 95,7%-ǵa jetip, áýejaılar 30 mln-nan astam jolaýshyǵa qyzmet kórsetti.
Aldaǵy josparlar ınfraqurylymdyq serpindi jalǵastyrýǵa baǵyttalǵan. Temirjol salasynda «Darbaza – Maqtaaral», «Moıynty – Qyzyljar» jelileriniń qurylysy, «Altynkól – Jetigen» men «Beıneý – Mańǵystaý» baǵyttaryn jańǵyrtý kózdelgen. «Baqty – Aıagóz» jobasy jalǵasady. Vokzaldardy jańartý men vagon parkin tolyqtyrý da kún tártibinen túsken joq.
Avtojol júıesinde 11 myń shaqyrymnan astam jol jumystary júrgiziledi. Vıse-mınıstr Maqsat Qalıaqparovtyń baǵalaýynsha, respýblıkalyq mańyzy bar joldardyń 8,9 myń shaqyrymy jáne jergilikti jeliniń 2,3 myń shaqyrymy qamtylady. Jyl qorytyndysynda respýblıkalyq joldardyń 95%-y, jergilikti joldardyń 92%-y normatıvtik talaptarǵa saı deńgeıge jetedi degen mejelik maqsat bar. Onyń aıtýynsha, tranzıttik dálizderdi jańǵyrtý úsh jyldyq jospar aıasynda «kilt tapsyrý» qaǵıdatymen júzege asyrylady, bul merzim tártibin saqtaýǵa múmkindik beredi.
Jańa jobalar qatarynda Qyzylorda – Aqtóbe baǵytyn tórt jolaqty etý, Qaraǵandy – Jezqazǵan dálizin iske qosý, sondaı-aq uzyndyǵy 559 shaqyrym bolatyn Beıneý – Sekseýil joly erekshe mánge ıe. Sońǵysy tasymal qashyqtyǵyn 900 shaqyrymǵa qysqartyp, jol júrý ýaqytyn úsh táýlikke deıin azaıtý áleýetine ıe.
Temirjol kóligi tranzıttik áleýetti arttyrýdyń negizgi tirekteriniń biri bolyp qalyp otyr. Vıse-mınıstr Jánibek Taıjanovtyń dereginshe, bıyl jalpy tasymal kólemin 343,6 mln tonnaǵa jetkizý jospary bar. Qyzyljar – Moıynty jelisiniń qurylysy, Altynkól – Jetigen men Beıneý – Mańǵystaý ýchaskelerin jańǵyrtý jalǵasyp otyr. 2029 jylǵa deıin 11 myń shaqyrym temirjoldy jóndeý mejelengen.
Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵyty da nazardan tys qalǵan joq. Bıyl sý kóligimen tasymal kólemin 11,4 mln tonnaǵa deıin ulǵaıtý kózdelgen. Aqtaý men Quryq porttarynda túbin tereńdetý jumystary júrgizilip, jańa konteınerlik termınaldar salynyp jatyr. 2028 jylǵa deıin saýda floty 32 kemege deıin ulǵaıtylmaqshy.
Azamattyq avıasııa turaqty ósim kórsetip keledi. Áýejaılar ótken jyly 31,8 mln jolaýshyǵa qyzmet kórsetip, júk tasymaly 173,3 myń tonnaǵa jetti. Vıse-mınıstr Talǵat Lastaev qaýipsizdik talaptaryna sáıkestik álemdik ortasha deńgeıden joǵary ekenin alǵa tartyp, bul kórsetkish jahandyq reıtıngte alǵashqy jıyrmalyqqa enýge múmkindik beretinin jetkizdi. Buǵan qosa, avıasııalyq oqıǵalardy tergeý jónindegi mamandandyrylǵan ortalyq qurylyp, tergeý júıesin jetildirý mindeti qoıyldy.
Salany sıfrlandyrý baǵytynda bıometrııalyq sáıkestendirý, avtomattandyrylǵan pasporttyq baqylaý men e-Freight júıesi engizildi. Júk óńdeý ýaqyty bir táýlikten bir saǵatqa deıin qysqarǵan. Ushqyshsyz apparattar men eVTOL tehnologııalaryn paıdalanýǵa quqyqtyq negiz ázirlenip jatyr.
Toıota kólik qurastyrý úshin gýmanoıd robottardy qoldana bastady
Halyqaralyq áýe baǵyttary da keńeıý ústinde. Bıyl Azııa, Taıaý Shyǵys pen Eýropa baǵyttarynda jańa reıster ashylady. Almaty – Shanhaı, Astana – Gýanchjoý, Almaty – Larnaka, sondaı-aq Tokıo baǵytyn iske qosý múmkindigi qarastyrylyp otyr. Bul úrdis saýda, týrızm men mádenı baılanystardy nyǵaıtýǵa yqpal etedi.
Jalpy alǵanda, kólik júıesin jańǵyrtý ekonomıkalyq tıimdilikpen shektelmeıdi. Ol keńistikti baılanystyratyn ınfraqurylymnan geosaıası turaqtylyqtyń tiregine aınalyp keledi. Tranzıttik dálizder men mýltımodaldy baǵyttardyń damýy eldiń halyqaralyq logıstıkalyq tizbekterdegi ornyn aıqyndaı túsedi.
