Qazaqstanda 2023-2029 jyldarǵa arnalǵan joǵary bilim men ǵylymdy damytý tujyrymdamasyn iske asyrýdyń belsendi kezeńi jalǵasady. Strategııanyń basty maqsaty – ǵylymdy tek teorııalyq sala retinde emes, ulttyq mindetterdi sheshýdiń qýatty quralyna aınaldyrý. Bul baǵyttaǵy negizgi faktorlardyń biri – qarjylandyrý kóleminiń aıtarlyqtaı ósýi. Sońǵy bes jylda osy salaǵa salynǵan ınvestısııalar kólemi bes esege artty.
Ideıadan kommersııaǵa deıin: memlekettik saıasattyń jańa baǵyty
Ǵylym jáne tehnologııalar jónindegi ulttyq keńestiń otyrysynda Memleket basshysy búginde elde «Ýnıversıtet – zertteý – ınnovasııa – kommersııa» qaǵıdatyna negizdelgen naqty júıe qalyptasyp kele jatqanyn atap ótti.
«Zertteý ýnıversıtetteriniń sany artyp keledi, olardyń óndiris oryndarymen baılanysy nyǵaıýda. Qazirgi ýaqytta shamamen 300 kommersııalyq joba iske qosyldy», – dedi Prezıdent. Sonymen qatar ol jas ǵalymdarǵa qolaıly jaǵdaı jasaý memlekettik saıasattyń basym baǵyty bolyp qala beretinin atap ótti.
Granttyq qarjylandyrý: myńdaǵan ıdeıa jáne júzdegen engizilim
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi 2022-2024 jáne 2023-2025 jyldary júzege asyrylǵan jobalardyń nátıjelerin taldady. Statıstıka qazaqstandyq ǵylymnyń barǵan saıyn qoldanbaly sıpat alyp, básekege qabiletti bola túskenin kórsetedi.
Granttyq qarjylandyrý konkýrstaryna barlyǵy 7 659 ótinim berilip, olardyń ishinde 2 121 joba (27,7%) Ulttyq ǵylymı keńesterdiń irikteýinen ótti.
2022-2024 jyldardaǵy granttyq jobalardyń nátıjeleri (10 baǵyt):
- 5 879 ǵylymı jumys jarııalandy (onyń ishinde 2 644-i – bedeldi sheteldik basylymdarda);
- 267 qorǵaý qujaty alyndy;
- 406 ázirleme praktıkaǵa engizildi.
2023-2025 jyldardaǵy granttyq jobalardyń nátıjeleri (10 baǵyt):
- 3 573 ǵylymı jumys (onyń ishinde 1 787-si – sheteldik basylymdarda);
- 211 patent pen avtorlyq kýálik;
- 347 praktıkalyq engizilim.
Baǵdarlamalyq-nysanaly qarjylandyrý: strategııalyq mindetterdi sheshý
Qarjylandyrýdyń bul túri ekonomıka men áleýmettik salanyń naqty máselelerin sheshýge baǵyttalǵan. Barlyǵy 538 ótinimniń ishinen 174 baǵdarlama (32,3%) maquldandy.
2022-2024 jyldardaǵy baǵdarlamalardyń nátıjeleri (9 baǵyt):
- 1 300 jarııalanym (onyń ishinde 466-sy – halyqaralyq jýrnaldarda);
- 79 qorǵaý qujaty;
- 67 engizilim.
2023-2025 jyldardaǵy baǵdarlamalardyń nátıjeleri (11 baǵyt):
- 1 873 ǵylymı jumys (onyń ishinde 777-si – sheteldik basylymdarda);
- 217 patent;
- 67 ázirleme ekonomıkanyń naqty sektoryna engizildi.
Bolashaqqa degen berik negiz
Ǵylymı jarııalanymdardyń joǵary deńgeıi men alynǵan júzdegen patent qazaqstandyq ázirlemelerdiń tek el ishinde ǵana emes, halyqaralyq deńgeıde de suranysqa ıe ekenin kórsetedi. Sońǵy jyldardaǵy basty nátıje – ǵylymı zerthanalar men óndiris oryndarynyń arasyndaǵy turaqty baılanystyń qalyptasýy.
Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi aldaǵy ýaqytta da ǵylymı ınfraqurylymdy damytýǵa, jas zertteýshilerdi qoldaýǵa jáne tehnologııalardy kommersııalandyrýdy yntalandyrýǵa basymdyq beredi. Bul ǵylymdy eldiń ınnovasııalyq damýynyń negizgi qozǵaýshy kúshine aınaldyrýǵa baǵyttalǵan.
