Is-sharany JSDP tóraǵasy, Májilis depýtaty Ashat Rahymjanov ashyp, jańa Konstıtýsııanyń qabyldanýyna baılanysty partııanyń baǵdarlamalyq málimdemesin jasady. Respýblıkalyq referendýmnyń resmı qorytyndylaryn (qatysý − 73,12%, qoldaý − 87,15%) baǵalaı otyryp, el azamattardyń senimi men saıası kúshterge buryn-sońdy bolmaǵan erekshe jaǵdaıdaǵy tarıhı jaýapkershilik júkteıtinin atap ótti.
Ortalyq referendým komıssııasy: Jańa Konstıtýsııa qabyldandy
«Referendým nátıjesi, márege jetý emes, bul endi barlyǵynyń bastaý núktesi bolyp otyr. Biz jańartylǵan Konstıtýsııanyń árbir árpi naqty jumys isteıtin zańǵa aınalýy tıis bolatyn kezeńge qadam basyp otyrmyz. Erekshe atap óterligi, Konstıtýsııadaǵy 8-bap endigi kezekte jer men jer qoınaýy halyqqa tıesili ekenin bir jola shegendedi. Bul bizdiń basty baǵdarymyz. Biz úshin, sosıal-demokrattar úshin, bul quqyqtyq qorǵan árbir otbasy úshin erekshe mańyzdy. JSDP fraksııasy shartty jer úlesteri máseleleri boıynsha zań jobasyna bastamashylardyń biri bolyp, Jer kodeksiniń 79 jáne 101-baptarynda jerdi kepilge qoıý kezinde JShS-lardyń óktemdigin shekteıtin túzetýler engizdi. Bul halyqtyń ulttyq baılyqqa degen Konstıtýsııalyq quqyǵyn tikeleı júzege asyrady», dedi Ashat Rahymjanov.
Daýys berý qorytyndysynyń saıası mańyzy men bul úderistegi óńirlerdiń rólin JSDP tóraǵasynyń orynbasary Tazabek Sámbetbaı atap ótti. Onyń aıtýynsha, referendým nátıjeleri partııanyń búkil el boıynsha ózgeristerge degen jalpyulttyq suranysyn rastady.
«Referendým qorytyndysy kórsetkendeı halyq sanaly túrde ózderiniń jańa quqyqtyq jaǵdaılaryn tańdaǵanyn kórsetti. Bul Konstıtýsııanyń 1-babynda naqty kórsetilgen. «Áleýmettik memleket» tujyrymdamasynyń mańyzdylyǵyn Almatydan bastap eń shalǵaı aýdandardaǵy azamattardyń sezinip, joǵary belsendilik kórsetkenin baıqadyq. Mundaı qatysý deńgeıi – halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan júıeli ózgeristerge berilgen qýatty mandat», dep atap ótti Tazabek Sámbetbaı.
Kezdesýdiń praktıkalyq bóliminde jer úlesterin bólý máselesiniń kópjyldyq problemasyna erekshe nazar aýdaryldy. Paı ıeleriniń quqyqtaryn qorǵaýǵa mamandanǵan JSDP Ortalyq apparatynyń jetekshisi Maqsut Nasıbýlov jańa quqyqtyq jaǵdaı eski jer daýlaryn sheshýge jańasha múmkindik beretinin aıtty.
«Ádiletti Qazaqstan tujyrymdamasy myńdaǵan aýyl turǵyndarynyń quqyqtaryn qalpyna keltirmeı júzege aspaıdy. Konstıtýsııanyń 29-babynyń jańa redaksııasy menshik quqyǵyn ımperatıvtik norma retinde bekitti, biz muny paı ıelerin qorǵaýda paıdalanamyz. «JShS týraly» zańǵa (46, 48-baptar) úlesti bólip berý máselesi boıynsha bolatyn jınalysty 1 aı ishinde shaqyrýdy mindetteıtin túzetýler engizildi. Bul Konstıtýsııa preambýlasynda kórsetilgen «Zań jáne tártip» qaǵıdatyn qamtamasyz etedi. Sonymen qatar, aýyl turǵyndarynyń salymdaryn ınflıasııadan qorǵaý úshin jarǵylyq kapıtaldy ár 3 jyl saıyn mindetti túrde qaıta baǵalaýdy usynamyz», dedi Maksut Nasıbýlov.
Azyq-túlik qaýipsizdigi jáne aýyl aýmaqtarynyń ómirsheńdigi máselelerin JSDP-nyń Astanalyq fılıalynyń tóraǵasy Talǵat Omarov kóterdi. Onyń pikirinshe, búgingi tańda áleýmettik turaqtylyqtyń negizi retinde jeke qosalqy sharýashylyqtar (JQSh) erekshe konstıtýsııalyq nazardy qajet etedi.
«JQSh aýyl sharýashylyǵy óniminiń 50%-yna deıin óndiredi, biraq áli kúnge deıin «kóleńkeli aımaqta» qalyp otyr. Biz bastamashylyq etip otyrǵan jeke qosalqy sharýashylyqtar (JQSh) týraly zań jobasy Konstıtýsııanyń jergilikti ózin-ózi basqarýǵa qatysty 88 jáne 91-baptarymen tolyq úılesedi. Biz jaıylymdar men shabyndyqtardy basqarý fýnksııalaryn tikeleı jergilikti qaýymdastyqtarǵa berýdi usynamyz. Bizdiń maqsatymyz – aýyl turǵyndarynyń resýrstarǵa tikeleı qol jetkizýin qamtamasyz etý. О́ıtkeni áleýmettik ádilettilik óz jerinde adal eńbek etip tabys tabý múmkindiginen bastalady», dep atap ótti Talǵat Omarov.
Talqylaý barysynda sarapshylar men agrarlyq sektor ókilderi parlamenttiń kásibı birpalataly júıesine kóshý jáne Halyq keńesin qurý aýyl turǵyndarynyń qajettilikteri boıynsha sheshim qabyldaý ortalyqtaryna tez ári tıimdi jetkizýge múmkindik beredi degen ortaq pikirge keldi. JSDP referendýmda naqtylanǵan, halyqtyń erkin iske asyrýdyń negizgi baqylaýshysy rólin óz moınyna alady.
