Qoǵam • Búgin, 09:05

Qara sózdi kıe tutqan qalamger

30 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Jaqynda Ulttyq akademııalyq kitaphanada belgili aqyn, aýdarmashy Ábjan Ábiltaıdyń mereıtoıyna oraı «Sóz kıesi» atty jańa kitaby tanystyryldy.

Qara sózdi kıe tutqan qalamger

Ábjan Ábiltaı – qara sózdi kıe tutqan qalamger. Onyń sanaly ǵumyrynyń biraz bóligi týǵan eli Torǵaı jerinde ótti. Uzaq jyl aýdandyq, oblystyq basylymdarda qyzmet istep, jýrnalıs­tıkada qoltańbasyn qaldyrdy. Alaıda Ábjan aǵany el arqaly aqyn dep biledi. Buǵan deıin birneshe jyr jınaǵy jaryq kórgen. Aqyn poezııasynda órlik pen rýh erkindigi aıqyn kórinip turady. Sondaı-aq onyń shyǵarmashylyǵyna ádebıettegi aǵa býyn ókilderi men synshylar joǵary baǵa bergen.

Qalamgerdiń taǵy bir qyry – aýdar­ma­shylyǵy. Bul salada da ónimdi eńbek etti. «Mádenı mura» baǵdarlamasy aıasynda E.Zolıa, N.Gogol, I.Brodskıı sııaqty ádebıet klassıkteriniń týyndylaryn tárjimeledi. Álemge áıgili S.Esenın, E.Evtýshenko, R.Rojdes­tven­­skıı, A.Voz­nesenskıı, K.Nasrýllo, G.Safıeva sekil­di aıtýly aqyndardyń óleń­derin qazaq­sha sóıletti. Sonymen birge biraz jyl memlekettik qyzmet salasynda da ter tógip, qazaq tiliniń termınologııa­lyq sózdigin jetildirý men aýdarma isin damytýǵa atsalysty.

Ádebı keshti Jazýshylar odaǵy Astana qalalyq fılıalynyń dırek­tory, aqyn Baýyrjan Babajanuly júr­gizdi. Jıyn quttyqtaýlarmen bas­taldy. Aldymen Astana qalasy Tilderdi damytý jáne arhıv isi basqarmasynyń basshysy Sáken Esirkep Memleket basshysy­nyń quttyqtaýyn oqyp berdi. Odan keıin Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy Mereke Qulkenovtiń lebizi men syı-sııapaty da tapsyryldy.

Jıynda elordalyq qalamgerler daryndy tulǵanyń aqyndyǵy, aýdar­­ma­shy­lyǵy, azamattyǵy týraly salmaqty sóz órbitti. Máselen, jazýshy Mádı Aıymbetov kesh ıesiniń aýdarmashylyq eńbegine toqtaldy.

«Memlekettik qyzmette júrip, shyǵarmashylyqpen aınalysý ońaı ­emes. Biraq Ábjan – osy qıyndyqtan jol taba bilgen qalamger. Onyń aqyndyǵy týraly sóz basqa. Al aýdarmashylyq ónerine únemi tántimin. Aıtalyq, ataqty aqyn I.Brodskııdiń poezııasyn keremet aýdarǵan. Quddy, aqyn óleń­deri Ábjannyń óz týyndysy sekildi. Qazaqy naqyshty ıirimge baı. Sondaı-aq ol zań salasynyń termınologııasyn qalyptasyrýǵa da mol úles qosty», dedi ol. Al kórnekti aqyn Serik Turǵynbek­uly Ábjannyń bolmysy men poezııasynda Maǵjanǵa uqsas qasıetter kóp ekenin tilge tıek etti. Jazýshy-jýrnalıst Qaısar Álim óz sózin qalamgerdiń uly babasy, Torǵaı aqyndyq mektebiniń iri ókili Seıdahmet Beısenulynan bastady.

«Ahmet Baıtursynuly «Ádebıet tanytqysh» atty zertteýinde Seıdah­met­tiń óleńderine taldaý jasaǵan. Bul – aqyn poezııasynyń myqtylyǵyn aıǵaqtaıtyn mysal. Ábjan – Seıdahmet aqynnyń shóberesi. Onyń óleńderinde de babasynan daryǵan ótkirlik, kemeldilik, parasattylyq tunyp tur», dedi. Is-shara barysynda basqa da azamattar sóz alyp, jyly pikirlerin bildirdi. Án aıtylyp, kúı tartyldy. Kesh sońynda aqyn jańa óleńderin oqyp, jıynǵa kelgen qaýymǵa rızashylyǵyn jetkizdi.

Sońǵy jańalyqtar