Osydan úsh-tórt jyl buryn Qorǵanys mınıstrligi halyqaralyq tájirıbelerge súıene otyryp, «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine rezervtegi qyzmet máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasyn daıyndaǵan edi. Zań qabyldandy. Qazir bul qujat qalaı júzege asyrylyp jatqanyn bezbendep kórgen edik. Resmı derekterge sáıkes, byltyr merzimdi áskerı qyzmetke shaqyrý jasyndaǵy 42 myńnan asa azamat áskerge alynatyny jarııalandy. Al olardy ustap turýdyń eń yqpaldy quraly – aılyq pen ústemaqy júıesi. Qorǵanys mınıstrligi málimetine súıensek, 2025 jylǵy 1 qańtardan bastap ofıserlik quramnyń jalaqysy orta eseppen – 20,3, al qatardaǵy jáne serjanttyq quramdiki 33,9 paıyzǵa ósken. Buǵan qosa, dalalyq tólemder qaıta engizildi. 2026 jylǵy 1 qańtardan bastap, eńbekaqy tóleýdiń jańa júıesi aıasynda ósimniń ekinshi kezeńi josparlandy. Máselen, ofıserlerge +23%, qatardaǵy jáne serjanttyq quramǵa +10% qarastyrylǵan. Sonymen qatar áskerı qyzmetshilerdiń baspanaly bolýyna múmkindik beretin tıimdi baǵdarlamalar da barshylyq. Bul – kelisimshartqa otyrýdyń «uzaqmerzimdi kepildigi» retinde jumys isteıtin blokqa qarastyrylǵan paketter.
Kelisimsharttyq qyzmet tek sarbaz ben serjant deńgeıimen shektelmeıdi, ofıserlik laýazymdarǵa da rezervten tolyqtyrý júrgizilmek. Resmı derekke sáıkes, 2025 jyly 915 zapastaǵy ofıserdi 24 aı merzimge áskerı qyzmetke shaqyrý jarııalanǵan. Al bıyl 850-den asa zapastaǵy ofıserdi shaqyrý josparlanǵany habarlandy.
2025 jylǵy jeltoqsanda rezervte áskerı qyzmet ótkerý týraly kelisimsharttyń úlgilik nysany bekitilgeni týraly da jazǵanbyz, onda kelisimshart 3 jylǵa jasalatyny kórsetildi. Bul áskerı qyzmettiń kelisimsharttyq formatyn ártaraptandyrýǵa baǵyttalǵan belgisi bolsa kerek.
Munyń bir kórinisi – Abaı garnızonyna qarasty 11098 áskerı bólimindegi merzimdi qyzmetten kelisimshartqa ótken sarbazdardyń tańdaýy bolyp otyr. Búginde elimizde áskerı qyzmetti ómirlik mamandyq retinde tańdaǵan jastardyń qatary artyp keledi. Osy úrdisten Abaı garnızonyna qarasty 11098 áskerı bóliminiń jeke quramy da tys qalǵan joq. Munda merzimdi áskerı qyzmetin ótep júrgen birqatar sarbaz kelisimshart negizinde áskerı qyzmette qalýdy sheshken. Solardyń biri – 11098 áskerı bóliminiń sarbazy kishi serjant Erzat Qabdyrmanapov. Ol ózi sheshim qabyldap, kelisimshart negizinde áskerı qyzmette qaldy. Endi ol Otan aldyndaǵy boryshyn osy bólimde jalǵastyryp, kásibı áskerı qyzmetshi retinde eńbek etpek.
«Merzimdi qyzmet barysynda áskerı ómirdiń maǵan jaqyn ekenin túsindim. Kelisimshartqa otyrýǵa sheshim shyǵardym. Áskerı qyzmetshilerge memleket tarapynan kóptegen jeńildik qarastyrylǵan. Atap aıtqanda, sarbazdarǵa kredıttik kanıkýldar men áskerı qyzmetshilerge turǵyn úı tólemderi bar», deıdi ol.
Kishi serjant Erzat Qabdyrmanapov – Semeı qalasynyń týmasy. Onyń aıtýynsha, óz týǵan jerinde qyzmet etý onyń tańdaýynyń taǵy bir mańyzdy sebebi bolǵan kórinedi.
Otan aldyndaǵy boryshyn ótep júrip kelisimshartpen áskerı qyzmetshi atanǵan taǵy bir sarbaz – qatardaǵy jaýynger Ańsar Shernııaz. Ol da áskerı ómirdi bolashaǵymen baılanystyrýdy sheshkenin aıtady.
«Áskerı qyzmet maǵan tártip pen jaýapkershilikti úıretti. Sondyqtan kelisimshartpen áskerı qyzmetshi bolýdy tańdadym. Ásker er-azamatqa arnalǵan naǵyz mektebi dep oılaımyn», deıdi sarbaz.
«Shyǵys» óńirlik qolbasshylyǵy basqarmasynyń zań basqarmasy basshysy, podpolkovnık Beıbit Tansarovtyń aıtýynsha, jańa formatty engizý – Qarýly kúshterdi jasaqtaý júıesin jetildirýge, qajet bolǵan jaǵdaıda mobılızasııalyq resýrsty jedel qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
«Byltyrǵy 18 naýryzda qabyldanǵan «Áskerı qyzmet jáne áskerı qyzmetshilerdiń mártebesi týraly» zańǵa engizilgen ózgeristerge sáıkes rezervtik áskerı qyzmetke qabyldaý jumysy júrgizilip jatyr. Rezervtegi áskerı qyzmetke 18 ben 57 jas aralyǵyndaǵy, áskerı kýáligi bar, moraldyq jáne kásibı talaptarǵa saı, sondaı-aq densaýlyq jaǵdaıy jaramdy dep tanylǵan jumys isteıtin jáne jumyssyz azamattar qabyldanady», dedi basqarmasy basshysy.
Mamandardyń aıtýynsha, kelisimshart negizindegi áskerı qyzmet – bul tek turaqty jumys emes, memleket tarapynan kórsetiletin áleýmettik qoldaý men kásibı damýǵa jol ashatyn mańyzdy qadam. Sondaı-aq Otanǵa qyzmet etemin degen jastar úshin úlken múmkindik.
Abaı oblysy
