Sońǵy ýaqytta Májilis depýtattary donorlyq máselesin qaıta kóterdi. Olardyń málimetinshe, 2024 jyly elde nebári 215 myńǵa jýyq adam, ıaǵnı halyqtyń shamamen 1,2 paıyzy ǵana donor bolǵan. Sonymen qatar qan tapsyrýǵa nıetti azamattar sanynyń birtindep azaıyp bara jatqany alańdatady.
Depýtattar bul jaǵdaıdyń negizgi sebepteriniń biri retinde materıaldyq yntalandyrýdyń tómendigin atady. Qazirgi tańda donorlarǵa beriletin ótemaqy kólemi – nebári 0,25 AEK (983 teńge). Bul kórsetkish shamamen 20 jyl buryn bekitilgen jáne sodan beri ózgerissiz qalǵan.
Soltústik Qazaqstanda donor úsh pasıenttiń ómirin saqtap qaldy
Mamandardyń aıtýynsha, qan tapsyrǵan kúni donor keminde 4700 kılokalorııalyq tamaqtanýmen qamtamasyz etilýi tıis. Al mundaı taǵamnyń naqty quny 5 myń teńgeden asady, ıaǵnı qazirgi ótemaqydan birneshe ese joǵary.
Osyǵan baılanysty depýtattar ótemaqyny 1-1,25 AEK-ke deıin arttyrýdy jáne buryn bolǵan «Qurmetti donor» mártebesin qaıta engizýdi usyndy. Mundaı bastamalar buǵan deıin Senat tarapynan da kóterilgen.
Alaıda Qarjy mınıstrligi bul usynystardy qoldamady. Vedomstvonyń málimetinshe, 2028 jyldyń sońyna deıin áleýmettik salada jańa shyǵyndardy ulǵaıtýǵa moratorıı kúshinde tur. Sondyqtan qosymsha qarjy bólýdi qajet etetin bastamalardy iske asyrý ázirge múmkin emes.
Degenmen, donorlarǵa tólem jasaýǵa bıýdjetten qarajat qarastyrylǵan. 2026-2028 jyldarǵa shamamen 810 mıllıon teńge bólinedi. Atap aıtqanda, 2026 jyly – 257,8 mln teńge, 2027 jyly – 274,2 mln teńge, 2028 jyly – 277,8 mln teńge. Bul qarajat qazirgi 0,25 AEK mólsherindegi tólemge negizdelgen.
Qarjy mınıstrligi aqshalaı yntalandyrýdyń ornyna donorlardy qoldaýdyń balama joldaryn qarastyrýdy usyndy. Atap aıtqanda, materıaldyq emes kótermeleý sharalaryn engizý arqyly qan tapsyrýǵa qyzyǵýshylyqty arttyrý kózdelip otyr. Bul baǵytta tıisti usynystardy Densaýlyq saqtaý mınıstrligi ázirleýi tıis.
Sonymen qatar jergilikti atqarýshy organdarǵa donorlardy qoldaý boıynsha qosymsha sharalar qabyldaý quqyǵy berilgen. Iаǵnı, ákimdikter óz bıýdjeti esebinen tólem kólemin ulǵaıta alady.
Jalpy, Qazaqstanda donorlyq máselesi ózekti kúıinde qalyp otyr: bir jaǵynan donorlar sany azaıyp keledi, ekinshi jaǵynan olardy yntalandyratyn tıimdi tetikter jetkiliksiz. Mundaı jaǵdaıda tek materıaldyq emes qoldaý sharalary jetkilikti me degen suraq qoǵamda talqylana bermek.
