Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»
О́ńiraralyq aýqymdy saptyq taratylym uıymdastyrylǵanǵa deıin óńirdegi saqshylar birqatar profılaktıkalyq reıd ótkizdi. Buǵan ýchaskelik polısııa ınspektorlary, patrýldik polısııa batalony men polk qyzmetkerleri, Ulttyq ulan jaýyngerleri jumyldyryldy. Reıd barysy oblystyq polısııa departamenti Ákimshilik polısııa basqarmasy basshylyǵynyń tikeleı baqylaýynda ótti.
Ákimshilik polısııa basqarmasynyń bastyǵy Baǵdat Kakımovtiń aıtýynsha, júrgizilgen sharalardyń negizgi maqsaty – quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý, júrgizýshilerge túsindirý jumysyn kúsheıtý, jol qozǵalysy mádenıetin qalyptastyrý.
Keń kólemdi profılaktıkalyq jumysqa qaramastan, bir táýliktiń ózinde oblys aýmaǵynda 800-den astam jol erejesin buzý deregi tirkelgen. Onyń 70-i – óreskel zań buzýshylyq.
Reıd barysynda 3 júrgizýshiniń mas kúıinde kólik tizgindegeni anyqtaldy. Júrgizý quqyǵynan aıyrylǵan 2 azamattyń qaıta rýlge otyrǵany belgili boldy. Budan bólek, kólik áınekterin zańsyz qarańǵylaý – 22, júrgizý kýáliginsiz kólik basqarý – 8, saqtandyrýsyz júrýdiń 16 faktisi tirkeldi. Jalpy, 34 avtokólik aıyp turaǵyna qoıylǵan.
Polısııa erekshe nazar aýdarǵan máseleniń biri – buryn mas kúıinde ustalyp, júrgizý quqyǵynan aıyrylǵan azamattardyń qaıta zań buzýy. О́kinishke qaraı, mundaı jaǵdaı azaımaı tur.
– Mas kúıinde kólik basqarý – asa qaýipti áreket. Bul aýyr jol-kólik oqıǵasyna ákelýi múmkin. Soǵan qaramastan, keıbir azamattar zań talaptaryn elemeıdi. Máselen, 38 jastaǵy turǵyn buryn quqyǵynan aıyrylsa da, qaıtadan mas kúıinde rýlge otyrǵan. Qazir oǵan qatysty qylmystyq is qozǵaldy, – dedi basqarma basshysy.
Úsh kúnge josparlanǵan saptyq taratylym aıaqtalysymen qala kóshelerinde aýqymdy reıdtik sharalar bastaldy. Biz de patrýldik ekıpajben birge jolǵa shyǵyp, tártip saqshylarynyń jumys barysyn kózben kórdik. Qyzmettik kólik ishinde aǵa ınspektor, polısııa kapıtany Aıbek Baıbatyrov, polısııa kapıtany Dýlat Ydyrysov, arnaıy jasaq qyzmetkeri, aǵa leıtenant Rahat Ǵazızuly bar.
Reıd barysynda Aıbek Baıbatyrov keıingi ýaqytta qalada tranzıttik, ıaǵnı ýaqytsha tirkeý nómirimen júrgen kólikterdiń kóbeıgenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, bul baǵyttaǵy baqylaýdy kúsheıtý qajet.
– Basty maqsat – zań buzýshylyqtyń aldyn alý. Jolǵa shyqqan árbir júrgizýshi óz ómirine ǵana emes, ózgeniń de qaýipsizdigine jaýapty ekenin túsinýi kerek, – dedi ol.
Patrýl qyzmetkerleri kólikterdi toqtatyp, zamanaýı planshetter arqyly memlekettik nómirlerdi birden derekqordan tekserip otyrdy. Qujattary kúmán týdyrǵan kólikter birden egjeı-tegjeıli qaraýǵa alynady.
Jaýynger-ınternasıonalıster kóshesinde Grýzııa tirkeýindegi «KIA K5» kóligi toqtatyldy. Tekserý barysynda júrgizýshiniń Qazaqstan azamaty bola tura, sheteldik nómirmen kólik júrgizgen oǵan 43 200 teńge aıyppul salynyp, kólik aıyp turaǵyna jóneltildi.
Birneshe saǵattyń ishinde tranzıttik nómirmen júrgen onǵa jýyq kólik anyqtaldy. Olardyń birqatary arnaıy turaqqa qoıylyp, júrgizýshilerge ákimshilik hattamalar toltyryldy.
Patrýldeý kezinde ózge de quqyq buzýshylyqtar tirkeldi. Máselen, qaýipsizdik beldigin taqpaǵan, tehnıkalyq baıqaýdan ótpegen «VAZ-21099» kóligi toqtatyldy. Reseı azamaty basqarǵan qara tústi «BMW» kóligi de tekseristen ótti. Qujattary talapqa saı bolǵandyqtan, júrgizýshige tek túsindirý jumysyn júrgizdi. Taǵy bir tranzıttik nómirmen júrgen kólikke qatysty zań buzýshylyq anyqtalyp, júrgizýshige 43 200 teńge kóleminde aıyppul salyndy. Bul kólik te aıyp turaǵyna qoıyldy.
Tártip saqshylary reıd barysynda quqyq buzýshylyqty anyqtaýmen ǵana shektelmeı, azamattardyń qaýipsizdigine qatysty jaǵdaıda da jedel áreket etti. Sonyń bir mysaly – S.Erýbaev kóshesindegi «Azat» saýda úıi mańynda bolǵan oqıǵa. Mas kúıinde qulap qalǵan azamat týraly habar túsken sátte, polısııa qyzmetkerleri dereý jetip, jedel járdem shaqyrdy.
«Kenshiler Mádenıet saraıy» aıaldamasy mańynda patrýldeý kezinde tártip saqshylary ózin jaısyz sezingen qyz balany baıqaıdy. Polıseıler oǵan alǵashqy medısınalyq kómek kórsetip, keıin shuǵyl túrde medısınalyq mekemege jetkizdi.
Mundaı sátterde polısııa qyzmetiniń máni aıqyndala túsedi. Olar tek zań talaptarynyń oryndalýyn qadaǵalaıtyn organ ǵana emes, qajet kezde adam ómirine arasha túsetin, jaýapkershiligi joǵary qyzmet ıeleri ekenin kórsetedi.
Kúndelikti qyzmettik nusqamalarda aýyr zardapqa ákelýi múmkin óreskel quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý máselesine aıryqsha mán beriledi. Sonyń ishinde mas kúıinde kólik basqarý, jalǵan memlekettik nómirlerdi paıdalaný, jol qozǵalysyna qaýip tóndiretin ózge de áreketter qatań baqylaýda tur.
Reıd barysynda Balqash qalasynda jalǵan tirkeý belgisimen júrgen «Nissan» kóligi anyqtalyp, toqtatyldy. Tekserý kezinde 32 jastaǵy júrgizýshiden qoldan jasalǵan pyshaq tabylyp, tárkilendi. Atalǵan derek boıynsha qylmystyq is qozǵaldy.
Al taǵy bir jaǵdaıda «Volkswagen Passat» kóliginiń 22 jastaǵy júrgizýshisi kóligine arnaıy jaryq sıgnaldaryn – qyzyl jáne kók tústi qurylǵylardy zańsyz ornatqany úshin jaýapkershilikke tartyldy. Kólik arnaıy aıyp turaǵyna qoıyldy. Osy derekterdiń ózi reıdtik sharalardyń joldaǵy tártipti kúsheıtýge ǵana emes, qoǵamdyq qaýipsizdikke tónetin naqty qaterlerdiń aldyn alýǵa baǵyttalǵanyn aıqyn ańǵartady.
Jalpy, polısııa qyzmetkerleri kún saıyn shamamen 2000-ǵa jýyq ákimshilik quqyq buzýshylyqtyń jolyn kesedi. Biz qatysqan bir táýliktiń ózinde mas kúıinde kólik basqarǵan 2 júrgizýshi, kólik júrgizý quqyǵynan aıyrylǵan 5 adam, jalǵan tirkeý belgilerin paıdalanýdyń 5 deregi, qarsy jolaqqa shyǵýdyń 7 faktisi anyqtaldy. Qysqasy, úsh kúndik reıd qorytyndysy óńirdegi jol qozǵalysy mádenıetin áli de jetildire túsý qajettigin kórsetip otyr.
Qaraǵandy oblysy
