Aldymen óńir basshysy Á.Kekilbaıuly atyndaǵy Mańǵystaý oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıiniń qorynda saqtalǵan Qaraqabaq qalashyǵynan tabylǵan tarıhı jádigerlermen tanysty. Odan keıin delegasııa atalǵan arheologııalyq nysanǵa baryp, júrgizilip jatqan ǵylymı-zertteý jumystarynyń nátıjelerimen tanysyp, aldaǵy birlese atqarylatyn jumystardy talqylady.
Mamandardyń aıtýynsha, Qaraqabaq qalashyǵy b.z. I-VI ǵasyrlaryna jatatyn kóne saýda jáne qolóner ortalyǵy bolǵan. Arheologııalyq zertteýler bul óńir arqyly osydan 2 000 jyl buryn halyqaralyq saýda qatynastary júrgenin dáleldep otyr. Ǵalymdardyń paıymdaýynsha, Qaraqabaq Uly Jibek jolynyń soltústik tarmaǵyndaǵy mańyzdy teńiz-qurlyq saýda toraby retinde Kaspıı mańy memleketteriniń saıası, ekonomıkalyq jáne saýda baılanystarynda erekshe ról atqarǵan.
Qalashyqtan Vızantııa, Úndistan, Rım, Parsy jáne Qytaı elderimen baılanysty dáleldeıtin tıyndar, mórler, qysh ydystar men túrli jádigerler tabylǵan. Sondaı-aq arheologtar kóne port qyzmetin atqarǵan aımaqtyń izderin, qolóner óndirisi men teńiz saýdasyna qatysty kóptegen derekterdi anyqtaǵan.
О́ńir basshysy Qaraqabaqtyń tarıhı mańyzyna toqtalyp, bul jańalyqtar Mańǵystaýdyń kóne órkenıetter men halyqaralyq saýda qatynastaryndaǵy ornyn aıqyndaı túsetinin atap ótti.
«Biz qazir Qaraqabaq degen jerde turmyz. Ǵalymdardyń paıymdaýynsha bul qala II ǵasyrdaǵy Rım ǵalymy Klavdıı Ptolemeı jasaǵan Kaspıı teńiziniń shyǵys jaǵalaýynyń kartasynda Aspabota degen qala-memleket retinde kórsetilgen. Bunda jer astynda kóne qalanyń orny jatqany anyqtalyp otyr. Qazirgi tilmen aıtqanda, bul óz dáýiriniń iri logıstıkalyq haby bolǵan deýge bolady. Bul derekter ata-babalarymyz tek kóship-qonyp, mal sharýashylyǵymen ǵana aınalysty degen túsinikti joqqa shyǵarady. Kerisinshe, munda úlken saýda aınalymy júrgenin, órkenıet bolǵanyn dáleldeıdi», dedi Nurdáýlet Qılybaı.
Sondaı-aq mamandar Mańǵystaýda arheologııalyq týrızmdi damytý boıynsha usynystaryn tanystyrdy. Joba aıasynda Qaraqabaq aýmaǵynda ǵylymı-arheologııalyq baza, ashyq aspan astyndaǵy mýzeı, týrıstik ınfraqurylym men arnaıy ekskýrsııalyq baǵyttar qurý josparlanyp otyr. Bul bastama óńirdiń tarıhı-mádenı murasyn keńinen tanytyp, týrızm salasynyń damýyna serpin beredi dep josparlanǵan.
Sapar qorytyndysy boıynsha Mańǵystaý oblysynyń ákimdigi Á.H. Marǵulan atyndaǵy Arheologııa ınstıtýtymen birlese otyryp, óńirdegi arheologııalyq zertteýler men tarıhı mura nysandaryn damytý jumystaryn jalǵastyrýǵa ýaǵdalasty.
