Zertteý nátıjesi qala turǵyndarynyń alkogolge aýyl halqyna qaraǵanda áldeqaıda kóp aqsha jumsaıtynyn kórsetti. Máselen, 2025 jyly qaladaǵy otbasylar ishimdikke orta eseppen 23,2 myń teńge jumsasa, aýyl turǵyndarynyń shyǵyny 16 myń teńgege de jetpegen. Aıyrmashylyq 31 paıyzdan asqan.
Mamandar muny birneshe faktormen baılanystyrady. Sonyń biri – elimizde keń taralyp kele jatqan «Araqsyz aýyl» jobasy. Qazir Qazaqstannyń túrli óńirlerindegi 280-nen astam aýyl alkogol satýdan tolyqtaı bas tartqan. Mundaı eldi mekenderdegi dúkender men kafelerde spırttik ishimdikter satylmaıdy. Joba nátıjesinde keı aýyldarda qylmys deńgeıi aıtarlyqtaı tómendegen.
Sondaı-aq qala men aýyl turǵyndarynyń tabys deńgeıi men satyp alý múmkindigi de ártúrli. Qala halqy qymbatyraq alkogol ónimderin jıi tutynady.
О́ńirler arasynda da aıyrmashylyq baıqalady. Alkogolge eń kóp qarjy jumsaıtyn aımaqtar qatarynda Qaraǵandy jáne Pavlodar oblystary kósh bastap tur. Bul óńirlerde bir otbasynyń jyldyq shyǵyny 38,1 myń teńgege jetken. Almaty qalasynda kórsetkish 36,7 myń teńgeni qurady.
Al eń az shyǵyn tirkelgen óńirler:
- Mańǵystaý oblysy – 3,4 myń teńge;
- Shymkent – 4,6 myń teńge;
- Qyzylorda oblysy – 6,2 myń teńge.
Sarapshylar muny óńirlerdegi tabys deńgeıi, ýrbanızasııa jáne alkogol ónimderiniń qoljetimdiligimen baılanystyrady.
Statıstıkaǵa sáıkes, elde alkogol ónimderin satý kólemi de azaıyp keledi. 2025 jyly araq ónimderiniń satylymy 3,8 paıyzǵa tómendep, 83,5 mln lıtr bolǵan. Al 2026 jyldyń alǵashqy eki aıynda bul kórsetkish taǵy 11,6 paıyzǵa qysqarǵan.
Sharapqa da suranys ta tómendegen. О́tken jyly onyń satylymy 17,6 paıyzǵa azaıyp, 33,7 mln lıtrdi qurady.
Degenmen Qazaqstandaǵy eń tanymal alkogoldik sýsyn – syra. 2025 jyly onyń satylymy kerisinshe 6,8 paıyzǵa ósip, 690,5 mln lıtrge jetken. Biraq 2026 jyldyń alǵashqy eki aıynda syra satylymy da 13,2 paıyzǵa tómendeı bastaǵan.
Mamandardyń pikirinshe, bul azamattardyń alkogol tutyný ádeti ózgerip jatqanyn kórsetedi. Bir bóligi kúshti ishimdikten jeńil sýsyndarǵa aýyssa, endi bireýleri alkogolden múlde bas tarta bastaǵan.
Qazaqstanda satylatyn alkogol ónimderiniń basym bóligin otandyq zaýyttar shyǵarady. Importtyq ishimdikter de bar, alaıda olardyń úlesi salystyrmaly túrde az. Negizinen shetelden Qazaqstanda óndirilmeıtin keıbir sýsyn túrleri, ásirese júzim sharaby ákelinedi.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń málimetinshe, 2025 jyly araq jáne lıker-araq ónimderiniń jalpy naryǵyndaǵy otandyq óndiristiń úlesi 84,5 paıyzdy quraǵan. Al ımport nebári 15,5 paıyz bolǵan. Bul azamattardyń kóbine jergilikti brendterdi tańdaıtynyn kórsetedi. Syra naryǵynda da uqsas jaǵdaı qalyptasqan. О́tken jyly satylǵan syranyń 89,9 paıyzy el ishinde óndirilgen ónim bolsa, ımport úlesi 10,1 paıyz ǵana bolǵan.
Sonymen qatar Qazaqstanda óndirilgen alkogol ónimderi shetelge óte az kólemde eksporttalady. Bul jergilikti óndirýshilerdiń negizinen ishki naryqqa jumys isteıtinin ańǵartady.
Sarapshylar turǵyndardyń alkogolge jumsaıtyn shyǵynynyń azaıýyn birneshe faktormen baılanystyrady. Sonyń biri – halyqtyń únemdeýge kóshýi. Ásirese 2026 jyly elde jalaqynyń satyp alý qabileti tómendep, alkogol ónimderi aıtarlyqtaı qymbattaǵan.
Statıstıkaǵa sáıkes, 2025 jyldyń naýryzynan 2026 jyldyń qańtaryna deıin alkogol baǵasy orta eseppen 10-11 paıyzǵa ósken. Al aqpanda baǵanyń jyldyq ósimi 14,2 paıyzǵa jetse, naýryzda shamamen 15 paıyz bolǵan.
Baǵanyń eń qatty ósýi syra segmentinde baıqalǵan. Eger 2025 jyldyń jazynda syra baǵasynyń ındeksi 112,6 paıyz bolsa, 2026 jyldyń naýryzyna qaraı 116,4 paıyzǵa deıin kóterilgen.
Sharap baǵasy da aıtarlyqtaı qymbattaǵan. Máselen, 2025 jyldyń shildesinde ındeks 109,4 paıyz bolsa, 2026 jyldyń aqpanynda 116,7 paıyzǵa jetken.
Al araq baǵasy salystyrmaly túrde baıaý ósken. 2026 jyldyń kókteminde bul sanattaǵy ónimderdiń qymbattaýy shamamen 10,1 paıyzdy quraǵan.
