Semınarǵa ǵalymdar men osy saladaǵy sharýashylyq basshylary qatysty. Basqosýdyń maqsaty – adamzattyń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýi úshin maldardyń genetıkalyq resýrsyn saqtaýǵa jáne tıimdi paıdalanýǵa halyqtyń nazaryn aýdarý. Mal genetıkasyn saqtaý máselesi bizdiń elimiz úshin asa mańyzdy. Semınarǵa qatysqan Qazaqstan ulttyq ǵylym akademııasynyń akademıgi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Kópmaǵambet Elemesov dúnıe júzinde ǵana emes, Qazaqstanda da mal tuqymynyń keıbir túrleri qalmaǵanyna, sanynyń burynǵydan tym azaıyp ketkenine nazar aýdardy. О́z sózinde ol: «Buryn Qazaqstanda qoıdyń sany – 35 mıllıon bolatyn. Qazir 17 mıllıon. 10 mıllıon iri qaradan búginde 6 mıllıonǵa jeter-jetpes qaldy. Qoıdyń bııazy júndi Besqaraǵaı tuqymy qazir múldem joq. Qarakól tuqymy ýaqytynda 6 mıllıonnan asqan bolatyn. Odan qazir 950 myńdaıy ǵana qaldy. Qostanaı oblysyndaǵy K.Marks atyndaǵy sharýashylyq sekildi birli-jarym sharýashylyqtarda jylyna bir sıyrdan 6 myń lıtr sút saýylady. Al Qazaqstan boıynsha bul kórsetkish 2250 lıtrden aspaıdy. Medısınanyń talaby boıynsha ár adam jylyna 142 lıtr sút ishýi tıis eken, bizdiń halyqtyń sanyna qaraǵanda ony ózimiz tolyq qamtamasyz etýge kúshimiz keledi, soǵan qaramastan syrttan 1 mıllıon lıtr sút satyp alynady», – dep, mal genetıkasyn saqtaý men jaqsartýdyń mańyzy qanshalyqty zor ekenin aıtty. Semınarda limizde mal ónimin kóbeıtý, jaıylymdy qunarlandyrý jáne ony tıimdi paıdalaný máseleleri de sóz boldy. BUU-nyń Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi uıymynyń jumysyna Qazaqstan 2005 jyldan bastap aralasyp keledi. Qazir osy uıymnyń Orta Azııadaǵy ortalyǵyn Qazaqstanda ashý jumysyna daıyndyq júrgizilýde. Ol ortalyqqa Monǵolııa men Qytaı da keletin bolady. Azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi uıymnyń Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy úılestirýshisi Talǵat Qarymsaqov osy jóninde aıtyp berdi. Sondaı-aq, atalǵan uıymnyń Qazaqstandaǵy keńesshisi Mıhaıl Tamarovskıı «Ulttyq strategııa men jospardyń negizgi erejeleri» atty baıandama jasap, genetıkalyq resýrsty saqtaýdyń ádistemelik jaqtaryna toqtaldy. Osy saladaǵy taǵy basqa bilikti mamandar óz oılaryn ortaǵa salyp, kóterilgen máselege qatysty sheshimderin usyndy. Semınar sońynda tıisinshe qarar qabyldandy.
Názıra Járimbetova.
Derek, sýret: egemen.kz.
