Grýzııada Ahalkalakı temirjol stansasynda ótken ashylý rásiminde Kólik vıse-mınıstri Jánibek Taıjanov Qazaqstannyń Eýrazııa tranzıttik jáne logıstıkalyq jelilerindegi ósip kele jatqan rólin atap ótti. «Baký – Tbılısı – Kars» temirjoly – Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵytynyń (THKB) mańyzdy bólikteriniń biri. Baǵyt Ázerbaıjan, Grýzııa, Túrkııa temirjol jelileri arasyndaǵy kólik baılanysyn qamtamasyz etip, Qazaqstannan júkterdi Kaspıı teńizi arqyly Túrkııa men Eýropa elderine tasymaldaýǵa qosymsha múmkindik ashady.
BTK ınfraqurylymyn damytý Qazaqstannyń tranzıttik áleýetin odan ári nyǵaıtyp, halyqaralyq tasymaldaý kólemin ulǵaıtýǵa, sondaı-aq Eýrazııalyq aımaqtaǵy logıstıkalyq tizbekterdiń tıimdiligin arttyrýǵa múmkindik beredi. Qaıta qurýdan keıin «Baký – Tbılısı – Kars» temirjolynyń jyldyq ótkizý qabileti 1 mln tonnadan 5 mln tonnaǵa deıin artty. Bul sonymen qatar Qazaqstannyń kólik ınfraqurylymyn jańǵyrtý, aımaqtyq baılanysty tereńdetýge negizdelgen keń aýqymdy kúsh-jigerimen úılesedi. Jaqynda el Ázerbaıjan, Túrkııa, Qyrǵyzstanmen halyqaralyq avtomobıl kóligi boıynsha jańa sıfrlyq júıesin jarııalady, bul negizgi tranzıttik dálizder arqyly saýdany odan ári jeńildetedi.
Mıgranttar ortalyǵy týraly kelissóz joqqa shyǵaryldy
Eýropalyq odaqqa múshe memleketterdiń birqatary baspana berý týraly ótinishteri qabyldanbaǵan mıgranttarǵa arnalǵan ortalyqtar qurý bastamasyn kóterdi. Osy maqsatta olar EO-ǵa kirmeıtin birneshe elmen kelissóz júrgizbek. Onda Qazaqstan men О́zbekstan áleýetti seriktester retinde qarastyrylyp otyr.
Qazir Nıderland, Aýstrııa, Danııa, Germanııa men Grekııa EO aýmaǵynan tys baspana berý ortalyqtaryn qurý boıynsha jumys istep jatyr. Osyǵan oraı, Qazaqstan Syrtqy ister mınıstrliginiń ókili Erlan Jetibaev mıgranttar ortalyqtaryn qurý boıynsha kez kelgen kelissózderdiń júrgizilip jatqanyn joqqa shyǵardy. Ol mundaı nysandardy qurý týraly Eýropalyq odaqpen eshqandaı kelissóz júrgizilmegenin málimdedi. SIM resmı ókili qazir Qazaqstan EO-men vızany jeńildetý, elden zańsyz ketken azamattardyń oralýyn qamtıtyn qaıta qabyldaý týraly kelisim boıynsha kelissóz júrgizip jatqanyn aıtty.
О́zbekstan Syrtqy ister mınıstrligi de mundaı kelissózderdiń bolmaǵanyn málimdedi.
«Gonkong – Almaty» tikeleı áýe reısi qalpyna keltiriledi
Gonkong arnaıy ákimshilik aımaǵy 2027 jyldyń birinshi toqsanynda Qazaqstannyń eń iri qalasy Almatymen tikeleı reısti qaıta bastaıdy, sondaı-aq medısınalyq ónimder óndirisiniń bazasyn qurady.
Gonkong arnaıy ákimshilik aýdanynyń basshysy Djon Lı bastaǵan delegasııa alǵash ret Qazaqstanǵa kelgen edi. BAQ ókilderine bergen suhbatynda Lı 43 ózara túsinistik týraly memorandým ekonomıka men saýda, ınvestısııa, qarjylyq qyzmet, tehnologııa, bilim, avıasııa salalaryn qamtıdy dep málimdedi. Al kelissózderdiń negizgi nátıjeleriniń biri Gonkong pen Almaty arasyndaǵy tikeleı reısterdiń qaıta ashylýy boldy. Lı reısterdiń qaıta bastalýy Gonkong jolaýshylarynyń Ortalyq Azııa, Kavkaz aımaǵy men Shyǵys Eýropa qalalaryna Almaty arqyly saıahattaýy jeńildetetinin aıtty. Onyń málimdemesinen keıin Gonkongtiń «Cathay Pacific» áýe kompanııasy kelesi jyldyń birinshi toqsanynda Almatyǵa aptasyna úsh reıs ashýdy josparlap otyrǵanyn jetkizdi.
Premer-mınıstrdiń orynbasary-Ulttyq ekonomıka mınıstri Serik Jumanǵarın qol qoıylǵan qujattar Qazaqstan men Gonkong arasyndaǵy yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa mańyzdy negiz bolǵanyn málimdedi.
Djon Lı, sondaı-aq, eldiń Ulttyq murajaıy men Nazarbaev ýnıversıtetine bardy. Onda Nazarbaev ýnıversıteti Gonkongtiń eki joǵary oqý ornymen ózara túsinistik týraly memorandýmǵa qol qoıdy.
Alataý – Qazaqstannyń krıpto qalasy
Qazaqstan Parlamenti Alataý qalasyna erekshe mártebe berý týraly zań jobasyn qarady. Sessııa barysynda vıse-premer Qanat Bozymbaev zań shyǵarýshylardy joba baı sheteldikter úshin salyq jumaǵyna aınalmaıtynyna sendirýge tyrysty.
Q.Bozymbaevtyń aıtýynsha, eki-úsh jyl ishinde ushatyn taksı jumys istep, besjuldyzdy qonaqúı salynady. Alataýǵa erekshe mártebe berý týraly zań jobasy naýryz aıynda qabyldandy. Jańa qurylym boıynsha Premer-mınıstr basqaryp, Prezıdent bekitetin «Alataý qalalyq keńesi» qurylady. Bul organ strategııalyq sheshimderdi baqylaıtyn bolsa, áleýmettik jáne memlekettik qyzmetterdi bólek mýnısıpaldyq ákimshilik basqarady.
Al qazir sheneýnikter Alataýdyń eldegi tehnologııalyq ınnovasııalar ortalyǵy retindegi rólin erekshe atap ótip otyr. Astana halyqaralyq forýmynda olar dronǵa negizdelgen jetkizý júıeleri men áýe mobıldiligine baǵyttalǵan «tómen taýly ekonomıka» tujyrymdamasyn usyndy. Qazaqstan AQSh-ta ornalasqan «Joby Aviation» kompanııasymen áýe taksılerin satyp alý týraly 250 mln dollardy quraıtyn memorandýmǵa qol qoıǵan edi. Kólikten basqa, Alataý sıfrlyq qarjy salasyndaǵy jetekshi aımaq retinde tanyldy. El Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev qalanyń krıptovalıýta ıntegrasııasyn qosa alǵanda, jańa tehnologııalardy synaqtan ótkizý alańy retindegi rólin birneshe ret atap ótken edi.
Daıyndaǵan –
Gúlnar JOLJAN,
«Egemen Qazaqstan»
