Baýyrjan aǵamen áńgimelese qalsańyz, bir adamnyń taǵdyry arqyly tutas bir dáýirdiń kelbetin kórgendeı áser alasyz. Onyń ómirinde qýanyshy da, qıyndyǵy da az bolmaǵan. Biraq qandaı kezeńde de sabyr men parasatty serik etip, mańdaıyna jazylǵan mindetten taımaǵan jan ekeni birden ańǵarylady.
Baýyrjan Aıtbaıuly Qarqaralydaǵy orta mektepti altyn medalmen bitirdi. Bul – onyń bilimge degen qushtarlyǵy men tabandylyǵynyń alǵashqy jemisi edi. Árıne, mundaı qasıetterdiń qalyptasýyna otbasynyń áseri zor boldy.
Ákesi Aıtbaı Dildábekov pen anasy Nesipbala ustazdyqty ómirlik murat etken, el qurmetine bólengen jandar bolatyn. Ásirese ákesi Aıtbaıdyń taǵdyry kópshilikke ónege bolarlyqtaı. Jastaıynan jetim qalyp, balalar úıinde tárbıelense de, taǵdyrdyń taýqymetine moıymaı bilim aldy. 1937 jyly Qarqaraly orta mektebin támamdaǵan sanaýly túlektiń biri boldy. Joǵary synypta oqyp júrgen kezinde-aq saýatsyzdyqty joıý kýrstarynda sabaq berip, el ishindegi aǵartýshylyq iske aralasty.
Keıin áskerı ýchılıshelerdi úzdik bitirip, Ekinshi dúnıejúzilik soǵys jyldary men odan keıingi kezeńde keńes armııasynyń jaýapty qyzmetterinde boldy. Soǵystan keıin áskerı qyzmette qalýǵa múmkindigi bola tura, týǵan eline oralýdy jón kórdi. Semeıdegi pedagogıkalyq ınstıtýtty aıaqtap, bar ǵumyryn ustazdyqqa arnady. Aýyl mektepterin basqardy, qıyn kezeńderde bilim oshaqtarynyń eńsesin tikteýge aıanbaı eńbek etti. Osyndaı eńbekqorlyq pen jaýapkershilik qasıetter áke tárbıesi arqyly Baýyrjannyń boıyna da darydy.
1972 jyly jas dáriger Atbasar aýdandyq aýrýhanasynda eńbek jolyn bastady. Az ýaqyt ishinde kásibı biliktiligimen tanylyp, keıin Atbasar temirjol aýrýhanasynyń bas dárigeri qyzmetine kóterildi. Uzaq jyl boıy úlken ujymdy basqaryp qana qoımaı, dárigerlik antyna adal bolyp, myńdaǵan adamnyń alǵysyna bólendi.
Ásirese týberkýlezge qarsy kúres salasyndaǵy eńbegi erekshe atap ótýge turarlyq. Onyń basshylyǵymen Atbasardaǵy týberkýlez aýrýhanasynyń jumysy jolǵa qoıylyp, aýdan kóleminde aýrýdyń taralýyn tómendetýge baǵyttalǵan mańyzdy sharalar júzege asyryldy. Bul jyldar onyń uıymdastyrýshylyq qabiletin de, adam janyna degen janashyrlyǵyn da aıqyn kórsetti.
Eńbek eshqashan eleýsiz qalmaıdy. Baýyrjan Aıtbaıuly ár jyldary kóptegen marapatqa ıe boldy. Degenmen, onyń eń úlken marapaty halyqtyń yqylasy men senimi desek, artyq aıtqandyq emes.
Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda ol ulttyq qundylyqty jańǵyrtý isinen de shet qalǵan joq. Atbasardaǵy Til jáne mádenıet qoǵamynyń jumysyna belsene aralasyp, qazaq mektebiniń, qazaq baspasóziniń, mektepke deıingi mekemelerdiń ashylýyna atsalysty. Bul onyń el bolashaǵyna degen janashyr kózqarasynyń aıqyn kórinisi edi.
Búginde seksenniń seńgirine shyqqan B.Dildábekov qoǵamdyq jumysqa belsendi qatysady. Qosshy qalasynyń Qoǵamdyq keńesi quramynda eńbek etip, jas urpaq tárbıesine óz úlesin qosyp keledi. Ana tilin ardaqtap, ulttyq ónerdi nasıhattaýdy da ómirlik ustanymdarynyń birine aınaldyrǵan.
Baýyrjan Aıtbaıuly – dárigerlik qyzmetti de, azamattyq boryshty da abyroımen atqarǵan tulǵa. Ardaqty azamattyń, abyroıly aqsaqaldyń ómir joly – adal eńbek pen azamattyq jaýapkershiliktiń taǵylymdy mektebi, eńbekqorlyqtyń, bilimge umtylýdyń, týǵan elge adal qyzmet etýdiń jarqyn úlgisi. Osyndaı arda azamattardyń ónegesi keıingi býynǵa baǵyt-baǵdar bolyp qala bereri sózsiz.
Muqamedqalı BAIMUHANOV,
Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi
