Akademık Tilektes Espolovtyń «Egemen Qazaqstan» gazetinde jaryq kórgen «Aýyl – altyn tamyr» degen maqalasyn oqyp, tereń oıǵa battym. Ǵalymdy tolǵandyrǵan máseleler – aýylda ósken talaı azamattyń kókeıinde júrgen jaıttar. «Aýyl zııalylarynyń búgingi jaǵdaıy qalaı?» degen saýal da árbir sanasy sergek jandy oılandyratyny ras. Shynynda da qalaǵa kelip bilimin jetildirip, mamandyq alǵan jastar kindik qany tamǵan óz aýylynyń bolashaǵyna alańdaı ma? Týǵan jerdiń rýhy boılaryna sińgen be? Sińbese, ony qalaı sińirýimiz kerek? Bul árbir azamattyń, sanaly jannyń kókeıinde júrgen suraq. Sondyqtan oılansyn, árıne.
Menińshe, aýyldan qol úzbegen aǵa býyn ókilderiniń boıynda, sana seziminde bul rýh basqalarǵa qaraǵanda áldeqaıda joǵary ekenine eshkim daýlasa qoımas. Biz de bala boldyq. Topyraqty burqyratyp tabanymyzdy qyzdyrdyq. Eń bastysy, qolqanat bolǵan shaǵymyzda bizdi áke-sheshelerimiz eńbekke baýlydy. Aýyldaǵy kóziqaraqty, zııaly jandardy bizge úlgi etti. Solarǵa uqsaǵymyz keletin, solardaı bolsaq deıtinbiz. Tárbıe solaı bastalýshy edi. Biz solaı erjettik te arman qýyp, qalaǵa kettik. Mamandyq alǵan soń aýyldyń aýasy men shóbiniń ısi, topyraǵy bizdi ózine tartty. Alǵashqy qyzmetimizdi aýyldan bastadyq. Oblys ortalyǵynda qyzmet ete júrip, báribir aýyldan kóz jazbadyq. Sol aýylymyzǵa qaıta oralyp, aýdandy basqardyq. Qolymyzdan kelgenshe qyzmet ettik.
Munyń bárin men nege aıtyp otyrmyn, árbir qazaq óziniń ósip-óngen, kindik qany tamǵan aýylyna, atamekenine degen súıispenshilikti saqtaǵandyǵyn, aýyldy qashanda ulttyń ýyzyndaı uǵynatynyn, maqtanysh etetinin kópshiliktiń esine salyp, sezindire tússem deımin. Kóp adamnyń Otandy súıýi boıyndaǵy patrıottyq seziminiń shynaıylyǵy aýylda qalyptasatyndyǵyn eske alǵandyqtan tebirenip otyrmyn. Demek, aýyl bizdiń qaı jaǵynan alsaq ta keleshegimizdiń tuǵyry ekenin tereń túsinsek, barlyq múmkinshilikti aýylǵa jasaý kerek. Ras, jastardy aýylǵa tartý úshin «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasy qolǵa alyndy. Igilikti is. Degenmen, ol barlyq jerde oıdaǵydaı júzege asyp jatyr deı almaımyz. «Máńgilik El» ıdeıasynyń negizi de kóbine-kóp akademık aıtyp otyrǵan «Aýylym – altyn besigim» baǵdarlamasyna baılanysty. О́ıtkeni, aýyl mádenıeti men áleýmettik jaǵdaıy qalamen teńespeı, úlken jetistikke jete almaımyz. Aýyl – demografııalyq ósýimizdiń de temirqazyǵy. Halqymyzdyń sany óspeı, biz ulan-ǵaıyr jerimizdi kórkeıte almaımyz. Memlekettiń qaýipsizdik máselesi de demografııalyq ósýimizge kóbirek táýeldi.
Akademıktiń «Qazaq halqynyń altyn tamyry – atameken aýyl ekenin árbir qazaqstandyq jas jete túsinetin ýaqyt keldi» degenin men tolyq qoldaımyn. Shyndyǵynda solaı. Aýyldaǵy jastarǵa kásipkerlikpen aınalysýǵa, qaladan baratyndarǵa áleýmettik jaǵdaı jasaýǵa kóńil bólýi qajet-aq. Olarǵa zaman talabyna saı ekonomıkalyq jaǵdaı týǵyzýdyń jańa baǵdarlamasyn jasaý jónindegi usynys kóńilge qonymdy. Quptarlyq is ekeni aıtpaı-aq aıqyn.
Bizdiń elde basqa memlekettermen salystyrǵanda aýyl turǵyndary kóp. Jalpy halyqtyń 43 paıyzy aýylda ómir súrip jatyr. Olardyń arasynan qanshama tanymal tulǵalar, ǵalymdar, jazýshy-aqyndar, memleket qaıratkerleri, óner sańlaqtary shyqty, shyǵa da beredi. Qaı jaǵynan alsaq ta aýyl memlekettiń tiregine aınalǵan. Sondyqtan «Egemen Qazaqstan» gazetinde kóterilip otyrǵan ózekjardy áńgime keleshegimiz úshin asa mańyzdy. Memleketimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev bul máselege aýyldy, aýylsharýashylyǵyn zamanǵa sáıkestendirip damytýǵa árqashan basa nazar aýdaryp, asa mán beretindigin bárimiz bilemiz. Elbasynyń bolashaqty boljaı biletin kóregendiginiń arqasynda aýyl problemasyn sheshý jóninde kóp tirlikter jasalyp, birneshe memlekettik baǵdarlamalar qabyldandy. Ol baǵdarlamalardy Memleket basshysy únemi nazarynda ustap ta keldi. Elbasy Qazaqstannyń strategııalyq damýyn aýylmen tyǵyz baılanystyratyny – kóregendiktiń belgisi. Maqalada aıtylǵan «Aýylym – altyn besigim» dep atalatyn jańa baǵdarlama qajet degen pikirdi tolyq qoldaýǵa bolady. Bul baǵdarlama Prezıdentimizdiń bastamalaryn, «Qazaqstan-2050» Strategııasyn júzege asyrýda, aýyldardyń órkendeýinde jańa serpin beretini anyq.
Jeńisbek MÁÝLENQULOV,
Ońtústik Qazaqstan oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy,
ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty.
Akademık Tilektes Espolovtyń «Egemen Qazaqstan» gazetinde jaryq kórgen «Aýyl – altyn tamyr» degen maqalasyn oqyp, tereń oıǵa battym. Ǵalymdy tolǵandyrǵan máseleler – aýylda ósken talaı azamattyń kókeıinde júrgen jaıttar. «Aýyl zııalylarynyń búgingi jaǵdaıy qalaı?» degen saýal da árbir sanasy sergek jandy oılandyratyny ras. Shynynda da qalaǵa kelip bilimin jetildirip, mamandyq alǵan jastar kindik qany tamǵan óz aýylynyń bolashaǵyna alańdaı ma? Týǵan jerdiń rýhy boılaryna sińgen be? Sińbese, ony qalaı sińirýimiz kerek? Bul árbir azamattyń, sanaly jannyń kókeıinde júrgen suraq. Sondyqtan oılansyn, árıne.
Menińshe, aýyldan qol úzbegen aǵa býyn ókilderiniń boıynda, sana seziminde bul rýh basqalarǵa qaraǵanda áldeqaıda joǵary ekenine eshkim daýlasa qoımas. Biz de bala boldyq. Topyraqty burqyratyp tabanymyzdy qyzdyrdyq. Eń bastysy, qolqanat bolǵan shaǵymyzda bizdi áke-sheshelerimiz eńbekke baýlydy. Aýyldaǵy kóziqaraqty, zııaly jandardy bizge úlgi etti. Solarǵa uqsaǵymyz keletin, solardaı bolsaq deıtinbiz. Tárbıe solaı bastalýshy edi. Biz solaı erjettik te arman qýyp, qalaǵa kettik. Mamandyq alǵan soń aýyldyń aýasy men shóbiniń ısi, topyraǵy bizdi ózine tartty. Alǵashqy qyzmetimizdi aýyldan bastadyq. Oblys ortalyǵynda qyzmet ete júrip, báribir aýyldan kóz jazbadyq. Sol aýylymyzǵa qaıta oralyp, aýdandy basqardyq. Qolymyzdan kelgenshe qyzmet ettik.
Munyń bárin men nege aıtyp otyrmyn, árbir qazaq óziniń ósip-óngen, kindik qany tamǵan aýylyna, atamekenine degen súıispenshilikti saqtaǵandyǵyn, aýyldy qashanda ulttyń ýyzyndaı uǵynatynyn, maqtanysh etetinin kópshiliktiń esine salyp, sezindire tússem deımin. Kóp adamnyń Otandy súıýi boıyndaǵy patrıottyq seziminiń shynaıylyǵy aýylda qalyptasatyndyǵyn eske alǵandyqtan tebirenip otyrmyn. Demek, aýyl bizdiń qaı jaǵynan alsaq ta keleshegimizdiń tuǵyry ekenin tereń túsinsek, barlyq múmkinshilikti aýylǵa jasaý kerek. Ras, jastardy aýylǵa tartý úshin «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasy qolǵa alyndy. Igilikti is. Degenmen, ol barlyq jerde oıdaǵydaı júzege asyp jatyr deı almaımyz. «Máńgilik El» ıdeıasynyń negizi de kóbine-kóp akademık aıtyp otyrǵan «Aýylym – altyn besigim» baǵdarlamasyna baılanysty. О́ıtkeni, aýyl mádenıeti men áleýmettik jaǵdaıy qalamen teńespeı, úlken jetistikke jete almaımyz. Aýyl – demografııalyq ósýimizdiń de temirqazyǵy. Halqymyzdyń sany óspeı, biz ulan-ǵaıyr jerimizdi kórkeıte almaımyz. Memlekettiń qaýipsizdik máselesi de demografııalyq ósýimizge kóbirek táýeldi.
Akademıktiń «Qazaq halqynyń altyn tamyry – atameken aýyl ekenin árbir qazaqstandyq jas jete túsinetin ýaqyt keldi» degenin men tolyq qoldaımyn. Shyndyǵynda solaı. Aýyldaǵy jastarǵa kásipkerlikpen aınalysýǵa, qaladan baratyndarǵa áleýmettik jaǵdaı jasaýǵa kóńil bólýi qajet-aq. Olarǵa zaman talabyna saı ekonomıkalyq jaǵdaı týǵyzýdyń jańa baǵdarlamasyn jasaý jónindegi usynys kóńilge qonymdy. Quptarlyq is ekeni aıtpaı-aq aıqyn.
Bizdiń elde basqa memlekettermen salystyrǵanda aýyl turǵyndary kóp. Jalpy halyqtyń 43 paıyzy aýylda ómir súrip jatyr. Olardyń arasynan qanshama tanymal tulǵalar, ǵalymdar, jazýshy-aqyndar, memleket qaıratkerleri, óner sańlaqtary shyqty, shyǵa da beredi. Qaı jaǵynan alsaq ta aýyl memlekettiń tiregine aınalǵan. Sondyqtan «Egemen Qazaqstan» gazetinde kóterilip otyrǵan ózekjardy áńgime keleshegimiz úshin asa mańyzdy. Memleketimizdiń Tuńǵysh Prezıdenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev bul máselege aýyldy, aýylsharýashylyǵyn zamanǵa sáıkestendirip damytýǵa árqashan basa nazar aýdaryp, asa mán beretindigin bárimiz bilemiz. Elbasynyń bolashaqty boljaı biletin kóregendiginiń arqasynda aýyl problemasyn sheshý jóninde kóp tirlikter jasalyp, birneshe memlekettik baǵdarlamalar qabyldandy. Ol baǵdarlamalardy Memleket basshysy únemi nazarynda ustap ta keldi. Elbasy Qazaqstannyń strategııalyq damýyn aýylmen tyǵyz baılanystyratyny – kóregendiktiń belgisi. Maqalada aıtylǵan «Aýylym – altyn besigim» dep atalatyn jańa baǵdarlama qajet degen pikirdi tolyq qoldaýǵa bolady. Bul baǵdarlama Prezıdentimizdiń bastamalaryn, «Qazaqstan-2050» Strategııasyn júzege asyrýda, aýyldardyń órkendeýinde jańa serpin beretini anyq.
Jeńisbek MÁÝLENQULOV,
Ońtústik Qazaqstan oblystyq ardagerler keńesiniń tóraǵasy,
ekonomıka ǵylymdarynyń kandıdaty.
Sońǵy jańalyqtar
Astanada jaldamaly páterlerde esirtki saqtaǵan kúdikti ustaldy
Esirtki • Keshe
Hokkeıshi Ýeın Gretskıdiń jeıdesi 1,2 mlrd teńgege satyldy
Hokkeı • Keshe
Atyraý oblysynda brakonerlerden 6 tonnadan astam balyq tárkilendi
Aımaqtar • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Dárigerler áıeldiń analyq bezinen 6 kg isikti alyp tastady
Medısına • Keshe
