11 Naýryz, 2015

Baıandy bolashaq baǵytyndaǵy birlesý

270 ret
kórsetildi
15 mın
oqý úshin

Kezekten tys prezıdenttik saılaý elimiz  úshin osyndaı qutty qadamǵa aınalady

nauryz 25

Saılaýǵa túsýin qalaımyz

Naryqtyq qatynastarda jerdi tıimdi paıdalaný mańyzdy máselege aınalyp otyrǵan qazirgi ýaqytta Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń strategııalyq jobalardy qabyldap, ony júzege asyrýdaǵy pármendi áreketteri qoǵam tarapynan únemi qol­daý taýyp keledi. Kózdegen maqsatymen tańdaǵan stra­tegııa­lyq baǵyttaryna qarap, Elba­symyzdyń oılaǵany, tipti, tereńde dep aıtýǵa ábden bolady. Onyń máni – keshegi ata-babalar armanyn júzege asyrý, jerimizdi Jeruıyqqa aınaldyryp, onyń ústine el uıyǵan, qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan zaman ornatý, Qazaqstandy «Máńgilik Elge» aınaldyrý. Bul maqsattardy júzege asyrýdyń strategııalyq amaldary da, taktıkalyq tetikteri de bizdiń qolymyzda bar. Olar – «Qazaqstan-2050» uzaq merzimdi strategııalyq baǵdarlamasy jáne  búkil álem boıynsha aýmaly-tókpeli sanalatyn qazirgi kezeńge arnalǵan «Nurly Jol – bolashaqqa bastar jol» megajobasy. Al Qazaqstannyń jer resýrstary men táýelsizdik jyldary qalyptastyrylǵan Ulttyq qorymyz, Elbasymyzdyń halyqaralyq arenadaǵy úlken bedeli, elimiz jastarynyń qazaq, orys, aǵylshyn tilderin meńgerip, álemniń aldyńǵy qatarly oqý oryndarynda bilim alýy, memlekettiń áleýmettik baǵyt ustaýy, qýatty Qazaqstannyń qalyptasýy – osy jobalardy júzege asyrýdyń senimdi kepili. Elbasynyń elde júzege asyryp otyrǵan saıasatynyń arqasynda az ýaqyttyń ózinde qol jetkizgen tabystarymyzdyń ózi shash-etekten ekeni aıqyn. Olar ómirdiń ár salasynda naqty kórinis berýde. Tipti, alysqa barmaı-aq jýyqta Reseıde rýbl qulaǵan kezde qazaqstandyqtardyń osy eldegi zattardyń barlyǵyn jedel satyp alýynyń ózi kóp jaıdan syr uqtyrady. Munyń ózi qazaqstandyq otbasylarynyń qarjy jaǵdaıynyń jaqsaryp, qorlanyp alǵandyǵynyń, naryq jaǵdaıynda áreket etýge ábden beıimdelgendiginiń bir kórinisi boldy. Endi tek iskerlikti odan ári shyńdaı túsýimiz qajet. Mine, osyndaı zor tabystarǵa jetkenimizdi alys, jaqyn elderdiń bári moıyndap otyr. Demek, Qazaqstan  halqy Assambleıasy Keńesi músheleriniń Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn ótkizý týraly bastamasy oryndy kezde kóterilgeni anyq. Qazirgi jahandyq daǵdarys kezinde álemde bolyp jatqan saıası-ekonomıkalyq qıyndyqtar bizdiń elimizdi de aınalyp ótpeıdi. Osyndaı syn saǵatta elimizdegi barlyq júzege asyrylyp jatqan jobalardyń jalǵasyn taýyp, eldegi ekono­mıkalyq ósim men áleýmettik turaqtylyqtyń saqtalǵany óte oryndy. Sondyqtan osy kúrdeli kezeńde Elbasymyzdyń taǵy da bel býyp, saılaýǵa túskenin qalaımyz. Zaırolla DÚISENBEKOV, UǴA akademıgi. ASTANA.

Bastalǵan jumystar aıaqtalýy tıis

Kezekten tys prezıdenttik saılaý eldiń bolashaǵyn, tynysh­tyǵyn, damýyn qamtamasyz etýdiń kepili bolmaq. Sondyqtan bul saıası naýqannyń  mańyzy da, atqarar júgi de jeńil emes. Elbasy Nursultan Nazar­baevtyń bastaýymen eldi ekono­mıkalyq baǵytta damytý úshin  tabysty baǵdarlamalar jú­zege asty. Bes jylda  Qazaq­standa buryn bolmaǵan kásip­oryndar ómirge keldi. Olardyń barlyǵy da ozyq tehnologııaǵa negizdelgen. Qazir aınalamyzdaǵy kóptegen elder úshin daǵdarysty eńserý asa qıynǵa soǵyp otyr. Al biz­diń elimiz damýdyń jolyn­da keledi. Bilikti mamandarsyz eko­nomıkalyq damýdy qamta­masyz ete almaıtynymyzdy Nur­sultan Ábishuly ylǵı da aıtyp otyrady. О́ziniń «Nurly Jol – bo­lashaqqa bastar jol» Joldaýynda  eldegi on joǵary oqý orny úshin  10 mıllıard teńge qarjy bólý týraly aıtqan bolatyn. Bizdiń Qostanaı memlekettik  ýnıversıteti sol on bilim ordasynyń birinen sanalady. Qostanaıdaǵy mashına jasaý jáne aýyl sharýashylyǵy ta­ýarlaryn uqsatý kásiporyndary úshin mamandar daıyndamaqpyz. Bul mamandar  sharýashylyqtyń osy aıtylǵan salalarynda zamanaýı tehnologııalardy engizetin, olarmen jumys isteıtin bolady. Bizdiń  ýnıversıtettiń oqy­tý­shylar quramy men stýdentteri elimizde  Qazaqstan halqy Assam­bleıasynyń Keńesi usynǵan kezekten tys prezıdenttik saılaýǵa Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýyn  suraımyz. Ol kisi bas­taǵan qanshama is jalǵasyn tabýy úshin, daǵdarysty eldiń ekono­mıkalyq-áleýmettik jaǵdaıyn júdetpeı eńserýimiz úshin, eń bas­tysy – eldiń tynyshtyǵy men berekesi úshin, jastardyń bola­shaqqa senimi úshin Nursultan Nazar­baev saılaýǵa qatysýy tıis. О́ıt­keni, «Qazaqstan-2050» Stra­te­gııasy men basqa da uzaq mer­zimdi baǵdarlamalar solar­ǵa basta­ma­shylyq tanytqan Elba­synyń basshylyǵymen belgili bir deń­geıge jetkizilýi tıis dep bilemiz. Asqar NÁMETOV, A.Baıtursynov atyndaǵy memlekettik ýnıversıtettiń rektory. Qostanaı.

Alystaǵy aǵaıyndar tilegi de eskerilse eken

Búgingi tańda alys-jaqyn she­telderde 5 mıllıonǵa jýyq qa­zaq dıasporasy turady. Olar – ár­túrli tarıhı jaǵdaılar saldarynan álemniń túkpir-túkpirine tarap ketken bizdiń baýyrlarymyz. Mine, osy qandas aǵaıyndardyń bári aldaǵy bolatyn prezıdenttik saı­laýǵa alań bildirip, aıryqsha kóńil bólýde. Olar bul jaıynda Dúnıejú­zi qazaqtary qaýymdastyǵyna jıi-jıi habarlasyp, ózderiniń oı-pi­kirlerin bildirýde. Bul rette Qaý­ymdastyq tóralqasynyń Tóra­ǵasy – Elbasy ekendigin aıta ketken jón. Prezıdentimiz álem qa­zaq­tarynyń ótken tórt quryltaıyna da qatysyp, tereń mazmundy baıandamalar jasady. Qazaq eliniń búgini men bolashaǵy týraly syrttaǵy aǵaıyndarmen jan-jaqty oı bó­lisip otyrdy. Oǵan qosa, Elbasy sheteldegi aǵaıyndardyń elimizge turaqty qonys aýdarýyna erekshe nazar aýdaryp, olardyń elge kóptep oralýyna jaǵdaı jasaýda. Sonyń nátıjesinde, 1 mıllıonǵa jýyq qan­dasymyz atamekenge qonys aýdardy jáne ol kóshtiń jalǵasyp jatqany taǵy belgili. Shetelderdegi aǵaıynnyń bári Nursultan Nazarbaevty Qazaq­stannyń, qazaq halqynyń ǵana emes, álem qazaqtarynyń Kósh­basshysy sanaıdy. Sol dárejede qurmet tutady, bas ıedi. Osyǵan baı­la­­nys­ty olardyń bári aldaǵy bola­tyn prezıdenttik saılaýda Nur­sultan Nazarbaevtyń kandı­da­týra­syn usynýyn suraýda. Jáne ol kisiniń memleket basshysy bolyp saılanǵanyn Alladan tilep, bir­­aýyzdan qoldaıtyndaryn aıtýda. Sondyqtan, Elbasy saılaý qarsańynda alystaǵy aǵaıyn­dar­dyń ótinish-tilekterin de eskeredi degen úmittemiz. Sultanáli BALǴABAEV, jazýshy, dramatýrg, Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵy Tóralqa tóraǵasynyń orynbasary. ALMATY.

Jasampaz ister jalǵassyn desek

Búgingi kúnde Qazaqstan áleýmettik-ekonomıkalyq da­mýdyń tabysty kórsetkishin, sondaı-aq, elimizdiń birligi men gúldenýiniń beıbitshilik qorǵany ekenin kórsetip otyr. Osyǵan oraı, Qazaqstan halqy Assambleıasynyń Keńesi kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizýdi usynǵan edi. Bastama el múddesinen jáne halyqaralyq ekonomıkalyq jaǵdaıdyń turaqsyzdyǵynan týyndap otyrǵandyǵyn eskere otyryp, kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý qoǵamdy aýqymdy maqsattarǵa jetý jolynda yntymaqqa shaqyra alatynyna senim bildirgen bolatyn. Bul saılaýdy ótkizý ıdeıasyn bylaı qoıǵanda, Elbasynyń oǵan qatysýy qazirgi kezeńde asa mańyzdy bolyp otyr. Ol elimizdiń qarqyndy damýymen qosa, qabyldanǵan ulttyq jos­parlardy, onyń ishinde «Nurly Jol» strategııalyq baǵdarlamasyn júzege asyrýǵa oń yqpalyn tıgizetini sózsiz. Álemdik geosaıası jáne ekonomıkalyq turaqsyzdyq jaǵdaıynda bizdiń birigýimizdiń, barlyq múmkindikterimizdi jahandyq daǵdarystyń  el ekonomıkasyna teris áserin eńserýge baǵyttaýdyń mańyzdylyǵy zor.  Qysqasy, jahandyq syn-qaterler kezeńinde elimizdiń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevqa  Qazaqstandy daǵdarystan alyp shyǵýyna múmkindik beretin jańa senim mandaty berilýi tıis. Dál qazir saılaý ótkizý qoǵamda turaqtylyq pen birlikti saqtaýǵa jaǵdaı jasaıdy. Bul – alǵa qoıǵan mindetterdi tıimdi iske asyrý, turǵyndardyń ál-aýqatyn arttyrý úshin mańyzdy qadam. Saılaý ótkizý eki jaǵdaıǵa negizdeledi. Birinshiden, kelesi jyly prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýlardy  bir jylda ótkizý Konstıtýsııaǵa qaıshy ekendigin aıtýdyń ózi jetkilikti. Ekinshiden, qazirgi álemde qalyptasyp otyrǵan jaǵdaı biz ózimizdiń memleketimiz úshin taǵdyrsheshti máseleni osy kezde ózimiz sheship, jasampazdyq jolymyzdy jalǵastyrýymyzǵa múmkindik alý kerek ekenimizdi kórsetedi. Elimizdiń myqty ekonomıkalyq irgetasy qalyptasqan. 2014 jylǵy álemdik daǵdarysqa qaramastan, ekonomıkalyq ósim 4 paıyzdy qurady. Iá, búgingi Qazaqstan – qoǵam ómiriniń barlyq salasynda oń ózgeristerge jetip, ekonomıkasy, bilimi men mádenıeti turaqty damyǵan, yntymaǵy jarasyp, berik nyǵaıyp kele jatqan eńseli el. Álem tanyǵan Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń syndarly saıasatynyń arqasynda áleýmettik-ekonomıkalyq damý úrdisine qol jetkizgenimizdi Qazaqstan halqy maqtan tutady. Álemde turaqsyzdyq oryn alǵan jańa ári kúrdeli kezeńde elimiz strategııalyq baǵytynan aınymaı, Qazaqstandy jańǵyrtý jáne dúnıejúziniń ozyq  30 eliniń qataryna ený úshin jasampazdyq jumystardy jalǵastyrýy tıis. Osy sebepti Prezıdentten aldaǵy saılaýǵa óziniń kandıdatýrasyn usynǵanyn qalar edik. Ábdijapar SAPARBAEV, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, UǴA-nyń Qurmetti akademıgi, ekonomıka ǵylymdarynyń doktory,  professor. Almaty.

Uzaq merzimdi baǵdarlamalar oryndalýymen qundy

Elimiz Táýelsizdik alǵan tustan beri memleketimizde bilim, ǵylym salasyna aıryqsha kóńil bólinip keledi. Sońǵy jyldary Prezıdent N.Nazarbaevtyń bastamasymen elimizdegi oqý oryndarynda dýaldy oqytý júıesi engizilip jatyr. Iаǵnı, teorııalyq bilim men praktıkalyq tájirıbeni ushtastyra otyryp bilim berý búgingi kúnniń bas­ty talabyna aınalǵan. Osy maqsatta biz elordadaǵy emhanalarmen tyǵyz baılanys ornatyp, shákirtterimizdiń praktıkalyq daǵdysyn qalyptastyrýǵa kúsh salýdamyz. Osyndaı jetistikterdiń barlyǵy eldegi saıası turaqtylyqtyń, yntymaq pen birliktiń, ekonomıkalyq damýdyń arqasynda júzege asyp jatqanyn biz jaqsy túsinemiz. Sondyqtan da, Elbasynyń eli­mizde bıylǵy jyly kezekten tys prezıdenttik saılaý ótkizý týra­ly sheshimi óte der kezindegi sheshim dep esepteımin. Endigi jerde men jáne men basqaryp otyr­ǵan kolledj ujymy osy saı­laýǵa prezıdenttikten úmitker bolyp Elbasy, Qazaq­stan Respýblıkasynyń Prezı­den­ti Nursultan Ábishuly Nazar­baev­tyń qatysýyn qalaımyz. О́ıtkeni, elimizdegi bilim, ǵylym salasynyń órkendeýi men búgingi kúngi damýy Elbasynyń esimimen tyǵyz baılanysty. Biz qaı kezde de Prezı­den­ti­mizdiń qamqorlyǵyn sezi­nip kelemiz. Dúnıejúzilik ekonomıkalyq daǵdarystar men qıyn kezeńderdiń ózinde Elbasymyz eldegi bilim men ǵylym salasyna qamqorlyǵyn kórsetip báseńsitken emes. Jyl saıyn ǵylymı izdenister men jańashyldyqqa baǵyttalǵan memlekettik granttar bólinýde. Jas mamandarymyzdyń bilimin jetildirip, tájirıbe arttyrýyna da barlyq jaǵdaı jasalǵan. «Qazaqstan-2050» Strategııasynda da elimizdiń uzaq merzimdi damýy men órkendeýi naqty kórsetilgen. Byltyrǵy jyly qabyldanǵan «Nurly Jol – bolashaqqa bas­tar jol» baǵdarlamasynda da elimizdiń saıası-ekonomıkalyq damýy, halyqtyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsarýy aıqyn kórinis tapqan. Sondyqtan da biz osy baǵdarlamalardyń júzege asýy Elbasynyń basqarýynsyz múmkin emes dep sanaımyz. Al bizdiń medısınalyq-tehnıkalyq kolledj 2001 jyly «Professor Rýzýddınovtiń Astana medısınalyq-tehnı­kalyq kolledji» degen atpen ashylǵan bolatyn. Iаǵnı, bizdiń kolledjimizdiń negizin medısına ǵylymdarynyń doktory, Qazaqstan tis dárigerleri asso­sıasııasynyń prezıdenti, pro­fessor Rýzıddınov qalady. Alǵashqy jyldary tek bir maman­dyqpen ǵana shákirtterdi oqyt­saq, qazirgi tańda kolledj­de 4 mamandyq boıynsha bilim bere­miz. Tis tehnıgi, dantıst, farmasevt jáne medısınalyq optıka. Kolledjimizdiń halyq­ara­lyq standarttarǵa saı zama­naýı medısınalyq qural­dar­men jabdyqtalǵan oqý-labora­torııalyq korpýsy bar. Jyl boıy Astana qalasyndaǵy irge­li oqý oryndarymen tyǵyz baılanystamyz. Qazirgi tańda Astana qalasyndaǵy tis emhana­lar­yn­daǵy dárigerlerdiń túgelge jýyǵy bizdiń túlekter ekenin maq­ta­nyshpen aıtqym keledi. Al dan­tıst mamandyǵy boıynsha bıyl alǵashqy túlekter oqý bitiredi. Aıgúl JAÝBASOVA, «Medısınalyq-tehnıkalyq kolledj» JShS dırektory, medısına ǵylymdarynyń kandıdaty. ASTANA.

Eldik pen birliktiń belgisi

Búginde álemdegi saıası ahýal kúrdelenip, qarjylyq daǵda­rys­tyń jańa tolqyny beleń alýda. Mun­daı aýyr jaǵdaılarǵa tótep berý úshin elde arnaıy josparlar ja­salǵan. Ol Elbasynyń bas­tama­symen ómirge kelgen «Qazaq­stan-2050» Strategııasy, ÚIID baǵ­­dar­lamasy, «Nurly Jol – bola­shaqqa bastar jol» Joldaýy syndy uzaq merzimdi baǵdarla­ma­lar. Olardy júzege asyrý úshin Elbasyn búginnen bilekti túrip saılap alýymyz qajet-aq. Elba­sy N.Á.Nazarbaev elimiz­diń daǵ­darysty qalaı eńsere­tinin «Qa­zaqstan-2050» Strate­gııa­synda tereń tolǵaǵan bolatyn. Sol qujatta Nursultan Ábish­uly elimizdiń áleýmettik, ekono­mı­ka­lyq, rýhanı, saıası damý áre­ket­teriniń barlyǵyn saralap kór­setip berdi. Alaıda, bul baǵdar­­lardyń barlyǵy qandaı jaǵ­daıda júzege asady? Yntymaq pen birliktiń, ultaralyq jáne ult­ishilik tatýlyqtyń, tu­raq­ty­lyqtyń tuǵyry bıik bolǵanda ǵana júzege asady. Yntymaq – Qa­zaq eliniń máńgilik strategııasy ekeni daýsyz nárse. Qazaqstan jas ári damýshy memleket. Sondyqtan, jýyrda ǵana Qazaqstan halqy Assam­bleıa­synyń bastamasyna aýdannyń belsendi jastarynyń basyn biriktirip, jıyn ótkizgen bolatynbyz. Jasotandyqtar men «Jas kóshbasshylar mektebiniń» belsendileri, Eriktiler tobynyń músheleri, QHA Keńesiniń bastamasyn qyzý qoldaıtyndyqtaryn bildirgen edi. Sondaı-aq, álemdegi túrli saıası ahýalǵa qaramastan, elimizdiń eńsesin bıik ustaýy Elbasynyń syndarly saıasatynyń nátıjesi ekenin erekshe atap ótken bolatyn. Al Elbasynyń aǵymdaǵy jyldyń 26 sáýirine saılaý ótkizý týraly sheshimin estigenimizde kóńilimiz bir serpilip qaldy. О́ıtkeni, bul saılaýdy aýdan jastary tarapynan tolyq qoldaıtyndyǵymyzdy bildirgim keledi. Al osyǵan baılanysty negizgi usynysymyz – Elbasynyń saılaýǵa túsýi. Iá, endi osyndaı tarıhı sátte bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shyǵaryp, prezıdenttik saılaýǵa biraýyzdan qatysaıyq. Únińdi qos bul saılaýǵa, jastarym, Jadyrasyn, alaýlasyn jas jalyn. Birlik týyn jelbiretken elimniń... Bult shalmasyn eshýaqyt aspanyn. Allabergen QONARBAEV, «Mańǵystaý aýdandyq jastar saıasaty ortalyǵy» memlekettik kommýnaldyq mekemesiniń dırektory. Mańǵystaý oblysy.