Qadyr túni – saýap túni

Qasıetti Ramazan aıyndaǵy qyrkúıektiń 5-inen 6-syna, ıaǵnı jeksenbiden dúısenbige qaraǵan túni Alladan úmiti bar, ıgi musylmandardyń negizgi bóligi Qadyr túnin kúzetip shyqty. “Qadyr” arab sózi, ol “bola­shaqtaǵy taǵdyrdyń anyqtalýy” degen maǵynany beredi. Iаǵnı, ol osy túndi qalaı ótkizýińe baı­lanysty bolashaqtaǵy taǵdyryń anyqtalady degen uǵymǵa saıady. Quran Kárimniń Qadyr súresinde (1-4 aıattar) Qurannyń osy túnde túsirilgeni aıtylǵan. Sondyqtan Qadyr túnine qurmet kórsetip, uıyqtamaı, Allaǵa qul­shylyq qylyp, túrli ǵıbadattar jasaǵan pendelerge tań aldynda Jebireıil perishte kórinbeı kelip, qolyn qysyp amandasady deıdi. Quranda Qadyr túniniń ıgiligi myń aıdan artyq delingen. Paıǵambarymyz (s.ǵ.s.) Láılátúl - Qadyr túnin uıyqtamaı, bil­genińshe Quran oqyp, shamań jetkenińshe namazǵa jyǵylyp, tilek tilep ótkiz dep ósıet etken. Tek solaı etkende ǵana pendeniń bilip jáne bilmeı istegen kúnáleri keshiriledi eken. Inshalla, osy túni Astana qalasynyń barlyq meshitteri lyq tolyp, haq musylmandar Qadyr túnin kúzetip shyqty. Sonyń ishinde jastardyń kóp bolǵany, olardyń ımandylyq jolyna alańsyz túsip, Allanyń aq jolyn taza júrekterimen qalaǵandary kóńil qýantady. Qasıetti dinimiz­diń arqasynda dilimiz ornyna kelse, Inshalla, tilimiz de qaıtadan qudiretti qalpyn taýyp, qýattanar degen úmit bar. Kezinde dinimizdi aıaq asty etip, fánı jalǵannyń jarqyl­daǵan jyltyraqtaryna birjolata moıyn buryp ketkendiktiń kesirinen ulttyq qundylyqtary­myzdan birshama aıryla bastap edik qoı. Sonyń ishindegi eń qasıet­tisi – ana tilimizdi joǵal­typ ala jazdaǵan edik, endi sonyń bári óziniń ózekti arnasyn tabar degen senim týyp keledi. Meshitke bara almaǵan musyl­mandar “Asyl arna” telear­nasynan berilgen ýaǵyzdardy tyńdap, Quran Kárimniń súre­lerindegi aıattarǵa uıyp, ǵıbadat etti. Biz mıllıondaǵan Qazaqstan musylmandarynyń saýabyn alǵan osy arnanyń basshysy Muhamed­jan Tazabekovpen telefon arqy­ly shaǵyn suhbat júrgizgen edik: – Inshalla, joǵalǵan balasy­na qaıta jolyqqan anadaı jur­ty­myz ata-babamyz júrgen jol – Islammen qaıta qaýyshty. О́reli jurtymyzdyń ólgeni tiri­lip, óshkeni qaıta jandy. Aqı­qı din adamdar arasyna keńinen taraý­da. Jetpis jyldan astam júrek­tiń túkpirinde jasyrynyp kelgen ımandylyq ıirimderine qan júgirdi. Halyqtyń sanasy jalǵan sózderden tazaryp keledi. Álemderdi jaratqan asa qamqor, erekshe meıirimdi Allaǵa jappaı madaq aıtyla bastady. Bizdiń arna – adamdardyń boıynyń tazara túsýi úshin qulshylyqty durys jasaýdy, ata-anany syı­laýdy, týysqanmen jaqsy qarym-qatynas jasaýdy, úlkenge qurmet, kishige izet etýdi, adamdardy nási­li­ne, tiline qaramaı qurmetteýdi, bir sózben aıtqanda, Allanyń aq jolyn nasıhattaýdy ózine maqsat etken. Abaıdyń “adamzattyń bárin súı, baýyrym dep” degen qaǵıdasyn biz eshqashan esten shyǵarmaımyz. “Islam” degen sózdiń ózi “beıbitshilik, tynysh­tyq” degen maǵyna beredi. Osy oraıda bizdiń Prezıdentimiz Nur­sultan Nazarbaevtyń júrgizip otyrǵan saıasaty, sonyń arqa­synda elimizde qol jetkizilip otyr­ǵan ultaralyq tatýlyq pen dinaralyq kelisim, ózge senimdegi adamdarǵa tózimdilik tanytý da Islamnyń qaǵıdasyna sáıkes ekenin atap ótkim keledi. Keshegi qazaqtyń dala demokratııasy búgingi órkenıetti elimizde óz jalǵasyn taýyp keledi. – Prezıdent týraly aıtqannan keıin Islamnyń el basshysyna qalaı qarym-qatynas jasaý kerektigi jóninde talabyn eske salyp ótseńiz... – Álemderdiń ámirshisi bolǵan Jaratýshy Iemiz Quranda patshany Alla saılaıtynyn, ony bilimde ári tulǵalyq qyrynda basqalardan artyǵyraq qyla­tynyn anyq aıtqan. Sonymen qa­tar Alla Taǵala ákimshilik bılikti ózi qalaǵan qulyna ǵana beretinin de eskertken. El men Elbasynyń qarym-qatynasyna qaıaý túsirý – Qudaı qup kór­meıtin nárse. Bul – úlken búlik. Allanyń aıatynda: “Eı, ıman kel­tirgender, Allaǵa, Paıǵam­bar­ǵa jáne aralaryńdaǵy basshyǵa boısunyńdar...” – delingen. (“Nısa” súresi, 51-aıat). Alla Taǵala bizdiń halqymyzdyń dar­han peıili men izgi nıetine qaraı nar tulǵaly Nursultan Nazar­baevty basshymyz bolýǵa násip etti. Ol Rabbymyzdyń qalaýymen táýelsizdigimizdiń tuǵyry bıik bolýyna bar kúsh-jigerin jumsap keledi. Islam ǵalymdary patsha týraly: “Bas­shy – Allanyń jerdegi kóleń­kesi” degen tujy­rymǵa kelgen. Sondyqtan Jara­tý­shy Iemizdiń bizge buıyrǵan basshysyna adaldyq tanytýymyz – úlken saýap. Islamnyń órken­deýine úlken septigin tıgizgen Imam Naýaı: “Musylman basshy­laryna qatysty adaldyq degeni­miz – olarǵa aqıqatta kómektesý, qarsy shyqpaý jáne adamdardyń júregi­ne basshyǵa baǵyný sezimin uıa­latý” degen. Al Paıǵambary­myz­­dan (s.ǵ.s.) mynadaı ósıet qalǵan: “Kimde-kim asa qamqor, erekshe meıirimdi Alla bul dúnıede ózi qalap patsha qylǵan basshyny qurmettese, ony Alla qııamet kúni qurmetke bóleıdi...”. – “Asyl arna” baǵdarlamasyn, ondaǵy Quran týraly habarlardy halyq qalaı qabyldaýda? – Dál osyndaı suraqty maǵan ústimizdegi jyldyń 5 maýsymynda kezdeskende Elbasymyz da bergen edi. Men ol kisige bizge kelgen bir orys kempiriniń sózin aıttym. Ol: “Asyl arnany” qoısam mysyǵym teledıdardyń aldyna kelip jantaıyp, tyrp etpeı jatady, al basqa arnaǵa aýystyr­sam boldy, qashyp ketedi degen edi. Sonda Nursultan aǵa Quran qudaı sózi ǵoı, ol dinine, tiline qaramaı, barlyq adamdardyń júregine jol tabady. Átteń, bizdiń keıbir adamdarymyz álgi kisiniń mysyǵy qurly joq. Qashan bizdiń adamdarymyz jappaı Qurandy tyńdaıtyn bolar eken, degen edi. “Asyl arnanyń” qajettiligi, paıdasy jóninde bizge kúnine birneshe hattar keledi. Kóptegen adamdar rızashylyǵyn bildirip telefon shalady nemese SMS habarlama jiberedi. Osynyń ózi bizdiń óz jumysymyzǵa degen yntamyzdy arttyrady. Qadyr túni bolǵan habarymyzǵa kóptegen bilikti dindarlar, dinbasylar qatysyp, qazaq, orys tilderinde ýaǵyzdar aıtty. Ony halyqtyń jyly qabyldaǵanyn búgingi túsip jatqan qońyraýlardan bilip otyrmyz. Tipti, bir sát basqa jumystarǵa kedergi kele beretin bolǵan soń Alladan keshirim surap, telefonymyzdy aǵytyp tastaýǵa da májbúr boldyq. Ol úshin aq nıetti musylmandar bizge ókpelemes dep oılaımyz. – Alla aldaǵy ýaqytta da saýapty isterińizdi jalǵastyra berýge násip etsin. Rahmet. Jaqsybaı SAMRAT.