Dostyqtyń qudireti

Esimi elge eleýli О́mir joly san taraý. Ol seni san alý­an tezge salyp, neshe túrli adam­darmen túıistiredi. Sonyń qaısybiri seniń búkil bolmys-bitimińe ózgeshe áser etip, sanaly ómirde syılas, qadirles adamyńa aınalady. Ondaı adamdar oı qazynańdy toltyryp, senimdi seriktes dárejesine de kóterilip jatady. Erterek dáýirden bastalǵan sondaı bir aıaýly jan­­dardy eljireı eske alamyn. Olar: Myńbaı, Áten, Tólen, Asqar, Ilıa, Qudaıbergen, Saıyphan, Zeınolla, Ke­rimbek, Seıdahmet, Turaǵul, Jambyl, Kó­rik, Tursynhan, Mahambetsaly, Álim­­han, Shámshi, Sabyrhan. Men keship ót­ken ómir joldary týraly júrekke ja­zylǵan kitaptyń bular jarqyn betteri. Kó­ńil saraıyn nurlandyrǵan olardyń kes­kin-keıpi kókeıden keter me, sirá! So­lardy ańsaımyn. Saǵynamyn. Kezdesken sátterdi, aıtylǵan sózderdi, tolǵaǵan oı­lardy tebirenip eske alamyn. Qaı­ta­lanbas qandaı keremet kezeńder edi. О́n­er, ǵylym, bilim, ómir jaıly birinen biri ilip áketip, asyl oılar aǵynyn aqtaryp otyrar edik. Meniń sanaly ómirimdegi osy bir eren lektiń orny bólek. О́mirden erteleý ótkenderine ókinish bildire otyryp, kózi tirilerine súıinip, osyndaı jandarmen qatarlas ómir keship, syrlas, syılas bolǵanyma shúkirlik jasaımyn. Jalpy, oılap otyrsam, taqylet-talaıyńa azyq bolarlyq, nár quıa alar adamdardyń tóńiregińnen tabylýy Al­lanyń bergen taǵy bir syıy sııaqty qa­zyna eken. Dostyq ta solaı! “Dosty paı­ǵambar qosady” degen halyq naqylynyń negizinde shyndyq jatatyn sııaqty. Adamı qarym-qatynas áleminde aı­ryqsha áser etken, oıǵa jetektegen ondaı jandardyń jóni bólek qoı. Osyndaı oılar aýanynda otyryp, júırik kóńil taǵy bir qymbat esimdi kóz aldyma kól­deneń tarta beredi. Ol – Seıit Asqaruly Qasqabasov. Bul qazir búkil Qazaq eline málim esim. Tipti keshegi Keńes dáýiriniń aıtýly mamandarynyń ózi onyń folklor ilimi jaıyndaǵy zertteýlerin óz izdenisterine taıanysh etedi, bedel sa­naıdy, silteme jasaıdy. Onyń ǵylym­daǵy bolmys-bitimi, orny, salmaǵy týraly ǵalymdar, áriptesteri, ádebıet maıdanynyń aıtýly bilgirmenderi talaı-talaı áńgime órbitken. Seıit Asqar­ulynyń bul jaıyndaǵy qabilet-qary­myn olardan artyq aıtarmyn dep ta­lasqandaı bolmaıyn degen oımen onyń adamdyq qasıetterine baılanysty jaı­lardy óz paıymdaýym boıynsha ǵana tilge tıek etýge tyrystym... Bári, bári qazaqtyń qara shańyraǵyna aınalǵan kıeli meken – Ulttyq ǵylym akademııasynan bastaý alady. Ǵylym sońynda júrgen adamnyń qoly bos ýa­qyty bola bermeıdi, bola qalsa kóz­deı­tini, janyna serik eteri – qazaqtyń áni men kúıi, izdeıtini – sonyń aıtýly ók­ilderi. Osyǵan arnalǵan kesh, kez­de­sýlerge Kerimbektiń qulaǵy túrik. Ol ádebıetshi M.Áýezov mýzeıinde isteıtin. Ekeýmizdiń aramyzdaǵy joldastyq qa­tynas dostyqqa aınala bastaǵan kez bo­latyn. Onyń da jany kúıge, dombyraǵa qumar. Meniń Birjannyń “Temirtas” áni­men áldılenip, Táttimbet pen Tólegenniń qosbasarlaryna eltip júrgen kezim. Ilıa, Kerimbek, Asqar, Zeınolla, Talǵat bárimizdiń basymyz qosyla qalsa (onyń qısyny tabyla ketetin) qońyr domby­raǵa erik berip, alýan-alýan ánder men kúıdiń aýylyn sharlaıtynbyz. Ásirese Asqar qazaq mýzykasyna kádimgideı yntyq, uǵynýy júırik edi. Kerimbektiń de dombyraǵa jany qumar, pikiri zerek. Qazir oılap qarasam, ǵylym, óner-bilim, án-kúı týraly tolǵaıtyn ózindik ortamyzdy sol kezden-aq qalyptas­tyr­ǵandaı túrimiz bar eken. Tólegen Mom­bekovtiń kúıshilik óneri jóninde gý-gý áńgime tarap jatqan kez. Rahmanqul Berdibaev, Kerimbek Syzdyqov, Asqar Súleımenovterdiń keý-keýleýimen Tóle­gen kúıleri Qazaq radıosyna jazylyp, jarııa bola bastaǵan. Seıit pen ekeýmizdi tabystyrǵan osy Tólegen kúıleri men Kerimbektiń kóregendiligi boldy ǵoı deı­min. Bir joly Tólegenniń keshinen birge shyqqan, aıaǵyn sál ǵana syltyp basatyn aqsary jigitti Kerimbek Seıit dep ta­nys­tyrdy. Úsheýmiz búgingi keshtiń áserimen bizdiń úıden bir-aq shyqtyq. Ajary qandaı ashyq bolsa, oı-pikiri de anyq, óte bilimdi jigit eken. Munyń ústine dom­byrany tartyp, táp-táýir án salady. Ási­rese halyq ánderin, halyq kompo­zıtorlarynyń dúnıelerin kóp biledi. Soǵan áýes. Tarıhty, shejireni, ásirese, qazaqtyń ádet-ǵurpy, salt-dástúrin jetik biletin bilimine tánti boldym. Ár nár­seden habary bar, keıde tipti qyzba­lanyp sóıleıtin qasıeti baıqalady. Onysy ózine jarasady. Bul tanystyq tereńdeı tústi. Bir-birimizdi shaqyrysyp, otbasy múshele­rimiz aralasa bastady. Meniń anam – Ju­magúl Narymbetqyzy aqynjandy adam edi. Seıittiń sheshesi Aýjan apa­myz­ben birden shúıirkelesip ketti. Áýjekeń kádimgideı óleń jazady eken. Qudaı qos­qan qosaǵy Asekeń (Asqar) qan maıdan­nan qaıtpaı qalǵan. Bir ul, bir qyzyn qushaqtap, jastaı jesir qalǵan qýatty, qaıratty ana. Sol qaıratynyń arqa­synda ulyn jetkizip, úılendirdi, qyzyn boı jetkizip erlendirdi. Seıittiń jary Tamara adýyn ananyń súıikti kelinine aınaldy. Seıitpen ekeýi birge oqyǵan. Birin-biri ábden bilisken, senisken keremet otbasyna aınalǵan jandar eken. Keıin Tamara Til bilimi ınstıtýty “Ter­mı­nologııa men aýdarma teorııasy” bó­liminde ǵylymı qyzmetker bolyp eńbek etti. Onyń qazaq qyzdaryna tán izeti men ınabatyn qyzmettes bolǵan sol jyldary anyq ańǵardyq. Bizdiń Úmit ekeýi keıin apaly-sińlilerdeı jarasym taýyp, keremet bir syılastyq qalyptastyrdy. Tipti Úmit “Toma kelse, meniń janym tynady” dep otyratyn boldy. Sodan adamdardyń til tabysyp ómir súrýi, ásirese áıelderdiń dostasýy ózgeshe bir ǵanıbet eken-aý degen oıǵa qalasyń. Tamara men Úmittiń syılastyǵy osyndaı dárejege jetken qımastyq edi. Seıit pen ekeýmizdiń aramyzdy odan saıyn berkite tústi. Asyp bara jatqan baılyǵymyz bolmasa da dastarqanymyz únemi jaıýly turatyn. Árbir otyrysymyzdyń ózindik máni bolatyn. Aıtýly aǵalarymyzdy qońyr dastarqanymyzdan dám tattyrýǵa Úmit te, Tamara da qumbyl. Shamasy, er jigittiń yrysy áıeldiń adaldyǵy men yqylasyna baılanysty bolsa kerek. Solardyń shyn nıeti bizdi jaqsylyqqa qaraı jetelep turatyn. Tamara sol nıetinen qazir de tanbaı keledi. Seıit úıirsek jigittiń biri bolyp shyqty. Adam boıynan únemi jaqsylyq izdeıtin qasıeti, iskerligi, izdenimpaz­dyǵy, eren biligi ony belgili tulǵalarmen janastyrdy. Zady, adam taǵdyry áýeli jaratýshydan, sodan soń tárbıe-taǵylym alar ortasyna oraı qalyptasatyny haq. Seıit ómirin, óz paıymdaýymsha, zerdelep otyrsam, osyndaı jandardyń izi aıqyn ańǵarylǵandaı bolady. Ustazy myqtynyń – ustanymy myq­ty degen qanatty sózdiń jany bar. Qazaq ádebıeti men orys ádebıetiniń asqan bilgiri N.S. Smırnova onyń ustazy. Ol Seıittiń boıynan bolashaq zertteýshige tán erek qasıetti erte tanyǵan. Ony ǵylym ordasyna qaraı jetelep, ádebıet jáne óner ınstıtýtynan bir-aq shyǵar­dy. Onyń sodan bergi ómiri negizinen osy ǵylym ordasymen, ıaǵnı Ulttyq ǵylym akademııasymen tikeleı baılanysty ótip keledi. Til men ádebıettiń egiz ekenine únemi kóz jetkizip kelemin. Seıit ádebıetshi, men tilshi. Onyń folklortanýshy retindegi bolmysyna tildiń áseri mol bolǵanyn baıqaımyn. Al men tilshi bola otyryp, ádebıetke janym qumar adam­myn. Bálkim, osydan da bolar, ekeý­mizdiń ómirde shúıirkelese ketetinimiz. Áıteýir, Seıittiń fılologııa deıtin ǵajaıyp ilimniń keremet bilgir mamany ekenine únemi súısine kózim jetkendeı bolady. Til deseń tilge, óner deseń óner­ge salsań, josyla jóneletin júıriktigine tań qalmaý múmkin emes. Soǵan qara­mastan “men bilem” deıtin menmendik minezden múlde aýlaq. Bul onyń boıynan tabıǵı túrde kórinis beretin, ózinen ózi týyndap jatatyn izgilik izderi. Osyndaı tek ǵulamaǵa jarasqan qarapaıym minezi naǵyz ǵalymnyń keıpin somdaıdy... Jol adamdy synaıdy, ashady, ta­nytady. Seıitpen tanysqan eki otba­synyń saparlas sátteri kóbeıdi. Kitap qorlaryn aqtarmalap, kitaphanada kó­birek otyratyn kezder eske túsedi. Qaı­sybir demalys sátterinde, tipti senbi, jeksenbide kóńil alańdap sergýdi tileıdi. Osyndaıda Merke aýdany Aspara degen jerde turatyn Tamaranyń áke-sheshesi eske túsedi. Meniń aq “Jıgý­lıim” bar. Tórteýmiz soǵan otyramyz da osylaı qaraı tartyp ketemiz. Sáýir, mamyr aılarynda Jer-ananyń býsanyp, ózgeshe túrlene bastaıtyn shaǵy. Ásirese taýdy bókterlep, Bishkekke qaraı tar­tylyp jatatyn joldyń eki jaǵyndaǵy alýan gúlge oranǵan bel, belester, býsanyp jatqan bókter, betkeıler sezimińdi qozǵap, adamdy neshe qıly oıǵa jeteleıdi. Úmit pen Tamara myna tabıǵat aıasynda tipti ajarlanyp, ózgeshe bir kóńil-kúı jetegine erip alady. Mundaıda Seıit shabyttyń asaý taıyna mingendeı umyt bola bastaǵan nebir halyq ánderin shyrqaı bastaıdy. Kelinshekter úni muny túrlendire túsedi. Átteń, qazaqtyń halyq ánderindegi ózgeshe qasıetti tilmen aıtyp jetkize almaısyń. Tek ony aıtý kerek. Onda da Seıitshe túsinip aıtý kerek. Eltı tyńdap otyryp Seıittiń ózine ǵana tán qońyr únine qulaq túremin. Ásirese saı-súıegińe deıin enip ketetin pálsapalyq mátinderdi jadyna saqtaı bilgenine tánti bolyp otyramyn. Men rýldemin. Kólik án áýenimen syzyp otyrady. Qazaq sóziniń ulylyǵyn osy ánderi, kúıleri arqyly san ret dáleldep ótken halyq qoı. Álgi áýender myna eki jaqtan kilem túrindeı bop syrǵyp kele jatqan ǵajap tabıǵatpen astasyp, qubyla, qulpyra túsedi. Osyndaı sezim áldıine bólene otyryp Seıittiń jadyna tań qalamyn. Jastaıymnan halyq ánderin men de qulaqqa quıyp, jattap ósip kele jatqan janmyn dep oılaıtynmyn. Al myna Seıit menen jastaý bolǵanymen osynshama qazynany ol boıyna qalaı jınap alǵan degen ádemi qyzǵanysh se­zimi kóńil-kúıdi bıleıdi. Onyń te­reńine boılap, syryn tapqandaı da túrim bar. Ol qarshadaıynan álemdik ádebıet aıdyny folklor tunyǵyna bas qoıǵan jan. Sol folklor áleminiń eń bir baı salasy qazaq aýyz ádebıeti ekeninde daý joq. Seıit osy sheksiz baılyqtyń teńi­zin­de erkin qulash sermeı alatyn qabiletke ıe bolǵan jan. Men muny árdaıym baıqaý ústindemin. Uzynaǵashtyń arja­ǵyndaǵy oqtaı túzý jol keýdelep baryp ońǵa oıysyńqyraıdy da Qordaı asýy­nyń alqymyndaǵy MAI beketine tum­syq tireıdi. Ándi de, kólikti de baıaý­­latyp beketten jaılap ótemiz. Qordaı – qazaqtyń sońǵy sal, serisi atanǵan áıgili Kenenniń ólkesi. “Eı, bulbul, sen de bulbul, men de bulbul, Qańǵyrtqan ekeýmizdi patsha qurǵyr. El-jurttan men alystan júrgenimde Ushyp ketpe, qasymda saıra da tur. Alataý, saǵyndym ǵoı samal jelin, Qordaıdyń kóksedim ǵoı jamal lebin” – dep ańsaı shyrqalatyn Qordaı ólkesi ǵoı bul. Asýdan ótken saıyn Kenenniń osy óleńi kókeıde turady. Seıit Kenenniń de kóp ánderin biledi, óleńderin jatqa aıtady. Qordaıdyń tóbesine shyǵyp alyp jan-jaqqa kóz salǵannyń ózi bir ǵanıbet. Otyrǵan tóbesiniń bıik bolǵanyn qalaıtyn halyqtyń ulandary emespiz be. At tizginin tartyp azdap aıaldaıyq deıdi Seıit myna jerdiń eńseli tusyn tańdap. Úmit, Tamara dastarqan jaıyp, termos­tan shaı quıady. Qordaıdyń samalyn erkin juta otyryp shaı ishemiz. Seıit Kenen týyndylaryn eske ala otyryp, qazaqtyń sal, serileri týraly tebirene sóılep ketedi. Aqan, Birjan, Estaı án­derinen de áńgime qozǵaıdy. Al bul de­genińiz ekeýmizdi de eliktirip, óner ólke­sin sharlatatyn qubylys qoı. Áıteýir, Asparaǵa jetkenshe ánderdiń neshe atasy aıtylady. Úmit pen Tamara da qalys­paı­dy. Ándetken kóńil ózinen ózi Ábi­la­hat, Nurǵısa, Shámshi ánderine oıy­sa­dy. Bul ánder tabıǵat tósinde syrǵy­typ ándetip kele jatqan bizdiń eser kó­ńilimizdi odan saıyn jeliktirip, jelpin­te túsedi... Aspara burylysy jelikken kóńildi baıaýlata bastaıdy. Aýyldyń ortalyq kósheleriniń birinde Qabdı aqsaqal turady. Bul kisi kezinde osy óńirdiń órkendeýine úles qosqan, kolhoz basqar­ǵan soǵys ardageri, Tamaranyń ákesi. Shaǵyn eki-úsh bólmeli úıi bar. Al esik­tiń aldy, aınalasy neshe alýan kókónis, kókórispen jaınap tur. Aýlanyń túkpir jaǵynda azdaǵan qozy, laq pen buzaýdyń basy qyltııady. Bul aıran, súti bar úıdiń belgisi. Baqshada qyzanaq domalap, qııar kóz tartady. Kórgenimizdiń bári eńbek jyryn aıtyp turǵandaı. Qabekeń báıbishesi Mákeń (Marııa) apaı ekeýi jany qalmaı júgirip júr. Meılinshe qýanyshty. Seıit pen Tamaranyń jol­das­taryn ertip kelgenine tóbeleri kókke jetkendeı aptyǵady. Qaıran qonaqshyl qazaǵymnyń qasıeti-aı! Qabdı aǵa sasqalaqtap malyn jaıǵap, Mákeń dastarqanyn jaınatyp salyp, qaımaq, qatyq, kilegeıleri men baýyrsaq, nanyn tógip jatyr. Shaı, sýan iship entik basqandaı bolǵan soń, Seıit Tamara áke-sheshesiniń kóńilin kótermelep ketkisi keldi me, tórde turǵan dombyrany alyp, kúıin keltire bastady. Bárimiz qosylyp shyrqaǵan ánniń áseri múlde bólek. Úı ıeleri erekshe shattanyp, jelpinip otyrdy da, bir mezet Qabekeń báıbishesi men Tamaraǵa qarap “Dalaǵa, esik aldyna jaı salyńdar. Ándi syrtta aıtyńdar, kórshiler, aýyl estisin” dep ornynan tura berdi. Kóńil qaldyrmadyq. Sary samaýrynnyń ysyldaǵan daýysyna eltı otyryp, Seıit shertken ánderdi birinen soń birin aıtyp, ábden sergip aldyq. Qabekeń men Mákeńniń qýanyshynda shek joq. Kóńilderi tasyp, mereıleri ósip qaldy. Qadirli qarttardyń kóńilin tapqanymyzǵa biz de mázbiz. Syılas, qadirles kórshi-qolańdary kele bastady. Tamaranyń aǵa-inileri kelip qaýyshyp jatyr. Aǵaıynnyń bary jaqsy-aý, shirkin! Shurqyrasyp tabysyp, shúıir­­kelese ketedi. Seıit te, Tamara da bul ortaǵa qadirli, syıly ekenin kórip biz de máz boldyq. Úlken kisilerdiń kóńilin aýlap, ózimiz de sergip, maýyq basyp alǵan soń, qımastyqpen qoshtasyp jolǵa shyǵamyz. Tamaranyń anasy men ákesi elpelektep, baryn tyqpalap, qımas se­zim­men qol bulǵap qala beredi. Áldeneshe qaıtalanǵan bul saparlar kóńilden umyt bolar ma, sirá! Endigi júrisimiz Ońtústik saparla­ryna ulasatyn. Bul serýenniń tusynda talaı toqtap, sergip ótetin jer osy As­para. Bizderdi odan saıyn qaýyshty­ra­tyn, ishteı tabystyra túsetin mundaı qanshama júristerdiń kýási boldyq. Bul joldar bizdiń adamdyq bolmysymyzdy mápelegen, shyńdaı túsken joldar ǵoı. Taza aýa jutyp, sergigimiz kelgen tus­ta tartyp ketip, at tizginin tejeıtin jaı­ly beketimizdiń biri osy Qabekeń aýly bolatyn. Seıit pen Tamara bul kisilerdi barynsha mápelep kútti. Tuz-dámi taý­sylǵan sátinde aq jaýyp, arýlap kómdi. Urpaqtan kútetin rásim, qyzmettiń bárin jasady. Osylarynyń ózi keıingilerge úlgi. Adamdy osyndaı aýyrtpalyqtar eseıte, shyńdaı túsedi eken. Seıit te, Tamara da kóz aldymyzda bilikti, beldi azamat bop qalyptasa tústi. Adam eńbekpen dostasyp, alǵa umtyla kele talaı óreli bıikterge kóterilýi bek múmkin. Ákim, mınıstr, akademık, t.t. dárejelerge jetken jandardyń nege ekenin qaıdam, qaısybiri kóbine adamdyq tuǵyrdan taıqyp, tasyrańdap shyǵa keletin jaman ádeti bar. Muny kórgen jas urpaq kisi bolýdyń joly osy eken ǵoı dep adasýy ǵajap emes. Osyndaı oılarǵa boılaı otyryp, Seıit týraly tolǵanamyn. Ol kitaphanada kóz maıyn taýysyp, ta­laı asyl qazynalardy aqtardy. N.Smır­­­nova, M.Ǵabdýllın, I.Keńes­baev, M.Ba­zarbaev, S.Qırabaev, Z.Ahme­tov, О́.Jáni­bekov syndy tulǵalar qasy­nan tabylyp, solardyń adamdyq bol­mys, bitiminen ózine kerek azyq ala bildi. Kitaptan ǵana emes, kóz aldynda qatar júrgen tul­­ǵa­lardan úlgi, ónege ala bilý de taǵdyrdyń bergen erek syıy ma dep oılaımyn. Seıittiń oqyǵany kóp, oqyǵanyn kókeıge toqı bilýi tipti erek. Tipti kitap qana emes, tiri adam boıynan kórip, bi­lip, oqyp alǵandaı kórinetin qabileti bar. Sol oqyp, kóńilge túıgenin tumshalap, ózi­men ózi tuıyqtalyp, jumbaq ómir sú­retin jandar da bar. Men bilgendi óz­ge­ler de bilsin, ásirese keler urpaq bilsin deıtin de tabıǵaty keń peıil jandar je­terlik ómirde. Seıit, meniń baıqaýymsha, osy keıingi lekke jatatyn tulǵa. Joǵaryda esimderi atalǵan qanshama iri tulǵalardyń qasynda kimder júrmedi. Kórgenderi men kóńilge túıgenderi shama­ly jandardyń boıynan qandaı úlgi tabasyń? Seıit kásibi, isi, tirligi, minez-qulqy alýan-alýan adamdardyń qasynda qyzmettes boldy. Qyzmettes bola júrip solardy tanýǵa tyrysty. Bir Ismet Ke­ńes­baevtyń ózin alyp qarańyz. Alasa­pyran ýaqytta qazaq aýylynda dúnıege kelgen Ismet Keńesbaıulynyń ómiri san qıly joldardan turady. О́miri izdenýmen, kúrespen, aıqaspen ótken uly tulǵanyń kókirek kózi ashyq adamǵa bereri mol bo­latyn. Seıit osy alpaýyt adamnyń alyp tulǵasy men iri is-áreketterinen ózine ke­regin ala bildi. Ásirese ǵylymdaǵy uıym­dastyrýshylyq qarym-qabilet jaǵynan Seıittiń I.Keńesbaev pen M.Bazarbaevtan kóbirek taǵylym alǵany baıqalady. Al ǵylym men mádenıet jáne qoǵam qaıratkeri retinde Seıitti shyńdaǵan me­kemeniń biri – Qazaqstan ortalyq par­tııa komıteti. Seıittiń bolmys-bitimine, biligine qyzyqty ma, birde ony О́.Jáni­bek qyzmetke shaqyrdy. Qazaqtyń osy bir kesek azamatymen birge qyzmettes bolǵan sátterin Seıit áli kúnge eljireı áńgime­­leıdi. Aıtsa aıtqandaı, bul tus qazaqtyń rýhanı áleminiń uly tulǵala­ryn qaıta tiriltý kezeńi bolatyn. Halyq jaýy retinde talaı arystarymyzdy qy­ryp salǵan qasıetsiz qaýlylardyń kúshin joıý áre­ketiniń basy-qasynda bolýy Seıitti qaı­ratkerlik dárejege kóterdi. Ol arýaqtarǵa qyzmet jasap, solardyń batasyn alǵandaı boldy. Zamanynda ádiletsizdiktiń aýyr azabyn arqalap dúnıeden ótken ulylardyń árýaǵyn tiriltýge qyzmet etý arqyly ol óziniń ne­gizinde bar tektilikti shyńdady. Táýelsiz elimizdiń eńsesin kóterisken eńseli aza­mattardyń birine aınaldy. Bul onyń aza­mattyq bolmysyn tanytatyn qabi­­le­tin kórsetse, adamdar arasyn biriktire túse­tin kelesi bir erek tabıǵaty onyń dos­tyqqa degen adal nıeti der edim. Seıit boıyndaǵy qasterlenetin uly qasıettiń biri osy dostyq qudireti. Qurmetti oqyrman, bul sózim – dos týraly syrdyń bir lebi ǵana. Adam bir-biriniń qadir-qasıetin tanyp, bilip júrse ǵana ómir mándi ári sándi bolmaq. Sol mándi de sándi ómirimizdiń bizge Alla buıyrtqan bir sáti osyndaı edi. Qatar júrip, maǵynaly ómir keship kele jatqan asyl dostyń amandyǵyn tileýden izgi ne bar myna jaryq dúnıede?! Ol aına­lasyna aqyl-oımen nur shashyp júrgen jannyń biri ǵoı. О́mirzaq AITBAIULY.