Atom energııasyn paıdalaný týraly
Osy Zań adamdardyń ómiri men densaýlyǵyn, olardyń múlkin, qorshaǵan ortany qorǵaý maqsatynda atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastardy retteýdiń quqyqtyq negizi men qaǵıdattaryn aıqyndaıdy jáne ıadrolyq qarýdy taratpaý rejımin, atom energııasyn paıdalaný kezinde ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge baǵyttalady.
1-taraý. JALPY EREJELER
1-bap. Osy Zańda paıdalanylatyn negizgi uǵymdar
Osy Zańda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady:
1) alyp qoıý deńgeıi – atom energııasy paıdalanylatyn obektiniń ıadrolyq, radıasııalyq, geometrııalyq, salmaqtyq sıpattamalaryn aıqyndaıtyn, gıgıenalyq normatıvterde, tehnıkalyq reglamentterde kózdelgen fızıkalyq shama mánderi, osyndaı mánder bolǵanda nemese osy mánderden tómen bolǵanda atom energııasy paıdalanylatyn obektiler memlekettik baqylaýdan alyp tastalady;
2) atom energııasy – ıadrolyq reaksııalardan jáne radıoaktıvti ydyraý kezinde bosatylatyn energııa, sondaı-aq generasııalanatyn ıondandyrýshy sáýleler energııasy;
3) atom energııasy paıdalanylatyn obektiler – ıondandyrýshy sáýlelený kózderi, radıoaktıvti qaldyqtar jáne paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyn, ıadrolyq, radıasııalyq, elektrofızıkalyq qondyrǵylar, saqtaý jáne kómý pýnktteri, kóliktik qaptama komplektileri men ıadrolyq materıaldar;
4) atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdi paıdalaný – atom energııasyn paıdalaný salasynda jeke nemese zańdy tulǵa júzege asyratyn ákimshilik, sharýashylyq jáne ınjenerlik-tehnıkalyq qyzmet;
5) atom energııasy paıdalanylatyn obektilermen jumys isteý – atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdi daıyndaý, jetkizý, paıdalaný, paıdaǵa asyrý, paıdalanýǵa berý jáne paıdalanýdan shyǵarý, qaıta óńdeý, montajdaý, jóndeý, tehnıkalyq qyzmet kórsetý, zarıadtaý, qaıta zarıadtaý, bólshekteý, kádege jaratý, konservasııalaý, tasymaldaý, ımporttaý, eksporttaý, aktıvsizdendirý, keıinnen kádege jaratý, saqtaý, kómý kezinde olarmen qolmen jasalatyn jáne (nemese) avtomattandyrylǵan operasııalardyń, áreketterdiń jıyntyǵy;
6) atom energııasy paıdalanylatyn obektiniń ómirlik sıkli – atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdi ornalastyrý, jobalaý, shyǵarý, qurylysy nemese salý, paıdalanýǵa berý, paıdalaný, rekonstrýksııalaý, kúrdeli jóndeý, paıdalanýdan shyǵarý, tasymaldaý, aınalymy, saqtaý, kómý jáne kádege jaratý;
7) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy memlekettik
baqylaý – atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy ýákiletti organnyń óz quzyreti sheginde jeke jáne zańdy tulǵalardyń Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy zańnamasynyń talaptaryn saqtaýyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan qyzmeti;
8) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy ýákiletti organ (budan ári – ýákiletti organ) – atom energııasyn paıdalaný salasynda basshylyqty júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ;
9) ıondandyrýshy sáýlelený kózderi – radıoaktıvti zattar, quramynda radıoaktıvti zattar bar apparattar nemese qurylǵylar, sondaı-aq ıondandyrýshy sáýle shyǵaratyn nemese shyǵarýǵa qabiletti elektrofızıkalyq apparattar nemese qurylǵylar;
10) ıondandyrýshy sáýlelený kózderiniń tizilimi – ıondandyrýshy sáýlelený kózderin eksporttaý men ımporttaý kezinde ornyn aýystyrý týraly málimetterdi qosa alǵanda, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda olardyń bar-joǵy, oryn aýystyrýy jáne ornalasqan jeri týraly málimetterdiń udaıy jańartylyp turatyn jıyntyǵyn bildiretin, ıondandyrýshy sáýlelený kózderiniń derekqory;
11) keıinnen kádege jaratý – kúrdeli qurylystardyń (úılerdiń, ǵımarattardyń, keshenderdiń) paıdaǵa asyrylýy (paıdalanylýy, qoldanylýy) toqtatylǵannan keıin, regenerasııalanatyn elementterdi (konstrýksııalardy, materıaldardy, jabdyqtardy) bir mezgilde qalpyna keltirip jáne qaıtalap paıdalanyp, sondaı-aq regenerasııaǵa jatpaıtyn elementter men qaldyqtardy qaıta óńdeı otyryp, olardy bólshekteý jáne buzý jónindegi jumystar kesheni;
12) kómý – paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyndy nemese radıoaktıvti qaldyqtardy kómý pýnktine olardy alyp qoıý nıetinsiz ornalastyrý;
13) kómý pýnkti – paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyndy nemese radıoaktıvti qaldyqtardy kómýge arnalǵan ıadrolyq nemese radıasııalyq qondyrǵy;
14) kómý pýnktin jabý – kómý pýnktin qaýipsiz jaǵdaıǵa keltirip, kómgennen keıin barlyq operasııalardy aıaqtaý;
15) qondyrǵyny paıdalanýǵa berý – ıadrolyq nemese radıasııalyq nemese elektrofızıkalyq qondyrǵynyń komponentteri men júıelerin onyń qurylysy aıaqtalǵannan jáne qajetti synaqtar júrgizilgennen keıin jumys jaǵdaıyna keltirý jónindegi qujatpen resimdeletin qyzmet;
16) qondyrǵyny paıdalanýdan shyǵarý – ıadrolyq nemese radıasııalyq nemese elektrofızıkalyq qondyrǵyny paıdalanýdy toqtatý jáne qondyrǵy men ony ornalastyrý alańynyń qaýipsizdik jónindegi talaptarǵa sáıkes keletin túpkilikti jaı-kúıin qamtamasyz ete otyryp, ony memlekettik baqylaýdan alyp tastaý jónindegi qujatpen resimdeletin qyzmet;
17) paıdalanýshy uıym – atom energııasy paıdalanylatyn obektilermen jumys isteý jónindegi qyzmetti júzege asyratyn zańdy tulǵa;
18) paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyn – ıadrolyq reaktorda sáýlelengen jáne odan birjola alyp tastalǵan ıadrolyq otyn;
19) personal – ıondandyrýshy sáýlelený kózderimen turaqty nemese ýaqytsha jumys isteıtin nemese eńbek jaǵdaılaryna baılanysty olardyń áser etý aıasynda bolatyn jeke tulǵalar;
20) radıasııalyq qater – sáýle alý nátıjesinde, onyń saldarynyń aýyrlyǵyn eskere otyryp, adamnyń ómirine nemese densaýlyǵyna, jeke jáne zańdy tulǵalardyń múlkine, qorshaǵan ortaǵa zııan keltirý yqtımaldyǵy;
21) radıasııalyq qaýipsizdik – Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen normalarǵa sáıkes personalǵa, halyqqa jáne qorshaǵan ortaǵa radıasııalyq áserdi shekteıtin is-sharalar keshenimen qamtamasyz etilgen, atom energııasy paıdalanylatyn obektiniń qasıetteri men sıpattamalarynyń jaı-kúıi;
22) radıasııalyq qaýiptilik sanaty – atom energııasy paıdalanylatyn obektimen jumys istegen kezde nemese yqtımal avarııa jaǵdaılarynda halyq jáne (nemese) qorshaǵan orta úshin onyń radıasııalyq qaýiptilik dárejesi boıynsha atom energııasy paıdalanylatyn obektiniń sıpattamasy;
23) radıasııalyq qondyrǵy – ózine qatysty úı-jaılardy, qurylystar men jabdyqtardy qosa alǵanda, radıoaktıvti zattarmen jumys isteý júzege asyrylatyn, ıadrolyq bolyp tabylmaıtyn arnaıy qondyrǵy;
24) radıoaktıvti zattar – quramynda radıonýklıdter bar, kez kelgen agregattyq jaǵdaıdaǵy, shyǵý tegi tabıǵı nemese tehnogendik kez kelgen materıaldar;
25) radıoaktıvti qaldyqtar – quramynda alyp qoıý deńgeıinen joǵary radıonýklıdter bar, odan ári paıdalanylýy kózdelmeıtin radıoaktıvti zattar, ıadrolyq materıaldar nemese radıonýklıdti kózder;
26) radıonýklıdti kóz – quramynda radıoaktıvti zattar bar, ony paıdaly qoldaný úshin arnaıy jasalǵan nemese qandaı da bir qyzmet túriniń janama ónimi bolyp tabylatyn ıondandyrýshy sáýlelený kózi;
27) saqtaý – ıadrolyq otyndy, ıadrolyq materıaldardy, radıoaktıvti zattardy, radıonýklıdti kózderdi, paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyndy, radıoaktıvti qaldyqtardy saqtaý pýnktterine olarmen odan ári jumys isteý úshin olardy alý múmkindigi kózdeletin ýaqytsha ornalastyrý;
28) saqtaý pýnkti – ıadrolyq otyndy, ıadrolyq materıaldardy, radıoaktıvti zattardy, radıonýklıdti kózderdi, paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyndy, radıoaktıvti qaldyqtardy saqtaýǵa arnalǵan ıadrolyq nemese radıasııalyq qondyrǵy;
29) kóliktik qaptama komplekti – tasý kezinde radıoaktıvti quramdy tolyq ornalastyrý men ustap turý úshin qajetti elementterdiń jıyntyǵy;
30) fızıkalyq qorǵaý – atom energııasy paıdalanylatyn obektige ruqsatsyz qol jetkizýine jol bermeý jónindegi uıymdastyrýshylyq jáne tehnıkalyq sharalardyń biryńǵaı júıesi;
31) elektrofızıkalyq qondyrǵy – ózine qatysty úı-jaılardy, qurylystar men jabdyqtardy qosa alǵanda, ıondandyrýshy sáýlelerdi generasııalaıtyn nemese generasııalaýǵa qabiletti arnaıy, ıadrolyq nemese radıasııalyq bolyp tabylmaıtyn qondyrǵy;
32) ıadrolyq qaýipsizdik – ıadrolyq avarııalardyń múmkin bolmaıtyndyǵy belgili bir yqtımaldyqpen qamtamasyz etiletin, atom energııasy paıdalanylatyn obektiniń qasıetteri men sıpattamalarynyń jaı-kúıi;
33) ıadrolyq qondyrǵy – ózine qatysty úı-jaılardy, qurylystar men jabdyqtardy qosa alǵanda, ıadrolyq materıaldarmen jumys isteý júzege asyrylatyn arnaıy qondyrǵy;
34) ıadrolyq materıaldar – bólinetin (ydyraıtyn) radıonýklıdterden turatyn nemese olardy shyǵarýǵa qabiletti materıaldar;
35) ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik – atom energııasy paıdalanylatyn obektilerge jáne (nemese) paıdalanýshy uıymǵa qatysty urlaý, dıversııa, ruqsatsyz qol jetkizý, zańsyz berý, jumys isteý faktilerine nemese basqa da quqyqqa qarsy áreketterge jol bermeýge, anyqtaýǵa jáne (nemese) den qoıýǵa baǵyttalǵan uıymdastyrýshylyq jáne tehnıkalyq sharalardyń biryńǵaı júıesiniń jaı-kúıi.
2-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy zańnamasy
1. Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy zańnamasy Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasyna negizdeledi, osy Zańnan jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerinen turady.
2. Eger Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq shartta osy Zańdaǵydan ózgeshe qaǵıdalar belgilense, onda halyqaralyq sharttyń qaǵıdalary qoldanylady.
2-taraý. ATOM ENERGIIаSYN PAIDALANÝ SALASYNDAǴY MEMLEKETTIK RETTEÝ
3-bap. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy memlekettik retteý
Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy memlekettik retteý:
1) jeke jáne zańdy tulǵalardyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetine;
2) atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdiń ómirlik sıklimen baılanysty jumystardy oryndaý kezindegi jeke jáne zańdy tulǵalardyń qyzmetine;
3) ıadrolyq synaqtar monıtorıngine;
4) burynǵy ıadrolyq synaq polıgondary aýmaqtaryndaǵy jáne júrgizilgen ıadrolyq synaqtar saldarynan lastanǵan basqa da aýmaqtardaǵy qyzmetke;
5) ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik saraptamasyna;
6) atom energııasy paıdalanylatyn obektilerde jumys isteıtin personaldy daıarlaýǵa jáne attestattaýǵa qatysty qoldanylady.
4-bap. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy memlekettik retteýdiń mindetteri jáne qaǵıdattary
1. Atom energııasyn paıdalaný kezinde adamdardyń ómiri men densaýlyǵyn, olardyń múlkin tıimdi qorǵaý, qorshaǵan ortany qorǵaýdy qamtamasyz etý, ıadrolyq, radıasııalyq, ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdikti, ıadrolyq qarýdy taratpaý rejımin ustap turý atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy memlekettik retteýdiń mindetteri bolyp tabylady.
2. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy memlekettik retteý:
1) atom energııasyn paıdalaný kezinde adamdardyń ómiri men densaýlyǵynyń qaýipsizdigin, qorshaǵan ortany qorǵaýdy qamtamasyz etý;
2) qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń atom energııasyn paıdalanýdyń basqa aspektilerinen basymdyǵy;
3) atom energııasy paıdalanylatyn obektiniń qaýipsizdigin qamtamasyz etýge memlekettik baqylaýdyń mindettiligi men úzdiksizdigi;
4) atom energııasy paıdalanylatyn obektiler qaýipsizdiginiń
jaı-kúıi men halyqqa jáne qorshaǵan ortaǵa áseri týraly aqparattyń qoljetimdiligi, obektıvtiligi jáne ýaqtylyǵy;
5) adamdardyń ómiri men densaýlyǵyna, jeke jáne zańdy tulǵalardyń múlkine, sondaı-aq qorshaǵan ortaǵa atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdiń radıasııalyq áserimen keltirilgen zııandy óteýdiń mindettiligi;
6) qorshaǵan ortanyń normatıvten tys radıoaktıvtik lastanýyna jol bermeý;
7) óziniń radıoaktıvti qaldyqtarynyń keri ımportyn qospaǵanda, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda basqa memleketterdiń radıoaktıvti qaldyqtarynyń jáne paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otynynyń ımportyna jáne olardyń kómilýine jol bermeý;
8) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qaýipsizdikti memlekettik retteýdiń mindettiligi qaǵıdattaryna negizdeledi.
3. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda jeke jáne zańdy tulǵalardyń ıadrolyq qarýdy ázirleý, jasaý, shyǵarý, synaý, saqtaý nemese taratý maqsatynda atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetine tyıym salynady.
5-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń quzyreti
Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti:
1) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy memlekettik saıasattyń negizgi baǵyttaryn ázirleıdi;
2) ıadrolyq qondyrǵylardy jáne kómý pýnktterin salý aýdany, olardyń qurylysy jáne qurylysyn bolǵyzbaý týraly sheshimder qabyldaıdy;
3) ıadrolyq qondyrǵyny paıdalanýdan merziminen buryn shyǵarý nemese kómý pýnktterin jabý týraly sheshim qabyldaıdy;
4) ıadrolyq jáne radıasııalyq qondyrǵylardy paıdalanýdan shyǵarý qaǵıdalaryn bekitedi;
5) ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik saraptamasyn júrgizý qaǵıdalaryn bekitedi;
6) ıadrolyq qondyrǵylardy jáne kómý pýnktterin ornalastyrý alańyn tańdaý qaǵıdalaryn bekitedi;
7) ıadrolyq jáne radıasııalyq avarııalarǵa den qoıýdyń ulttyq josparyn bekitedi;
8) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttik ınspeksııalaryn uıymdastyrý tártibin aıqyndaıdy;
9) ózine Konstıtýsııamen, osy Zańmen, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdarymen jáne Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń aktilerimen júktelgen ózge de fýnksııalardy oryndaıdy.
6-bap. Ýákiletti organnyń quzyreti
Ýákiletti organ:
1) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy memlekettik saıasattyń iske asyrylýyn júzege asyrady;
2) atom energııasyn beıbit maqsatta paıdalaný salasyndaǵy halyqaralyq yntymaqtastyqty júzege asyrady;
3) atom energııasyn paıdalaný salasynda memlekettik baqylaýdy júzege asyrady;
4) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetti lısenzııalaýdy júzege asyrady;
5) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy tehnıkalyq reglamentterdi ázirleıdi jáne bekitedi;
6) ıadrolyq materıaldardy jáne ıadrolyq qondyrǵylardy fızıkalyq qorǵaý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
7) ıondandyrýshy sáýlelený kózderin jáne saqtaý pýnktterin fızıkalyq qorǵaý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
8) ıadrolyq jáne radıasııalyq qondyrǵylardy paıdalanýdan shyǵarý qaǵıdalaryn ázirleıdi;
9) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttik ınspeksııalaryn uıymdastyrý tártibin ázirleıdi;
10) ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik saraptamasyn júzege asyratyn uıymdardy akkredıtteý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
11) ıadrolyq materıaldardy memlekettik esepke alý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
12) ıondandyrýshy sáýlelený kózderin memlekettik esepke alý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
13) radıonýklıdti kózdermen jumys isteý kezindegi qaýipsizdik qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
14) ıadrolyq jáne radıasııalyq avarııalarǵa den qoıýdyń ulttyq josparyn ázirleıdi;
15) ıadrolyq materıaldardy tasymaldaý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
16) radıoaktıvti zattardy jáne radıoaktıvti qaldyqtardy tasymaldaý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
17) ıadrolyq qondyrǵylardy jáne kómý pýnktterin ornalastyrý alańyn tańdaý qaǵıdalaryn ázirleıdi;
18) ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik saraptamasyn júrgizý qaǵıdalaryn ázirleıdi;
19) atom energııasy paıdalanylatyn obektilerde jumys isteıtin personaldyń biliktiligin arttyrý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
20) atom energııasy paıdalanylatyn obektilerde jumys isteıtin personaldy attestattaý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
21) halyqtyń jáne (nemese) qorshaǵan ortanyń qaýipsizdigine qater tóngen jaǵdaıda Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimetine ıadrolyq qondyrǵylardy paıdalanýdan merziminen buryn shyǵarý nemese kómý pýnktterin jabý týraly usyný engizedi;
22) ıadrolyq materıaldardy, ıondandyrýshy sáýlelený kózderin memlekettik esepke qoıý nemese memlekettik esepten shyǵarý týraly sheshim qabyldaıdy;
23) ıadrolyq materıaldardyń memlekettik esebin júrgizedi;
24) ıondandyrýshy sáýlelený kózderiniń memlekettik esebin júrgizedi;
25) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy eksporttyq baqylaýdy júzege asyrady;
26) ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge qatysty, saraptama uıymy usynǵan esep-qısaptar ádistemesin kelisedi;
27) kóliktik qaptama komplektileriniń konstrýksııalaryn bekitý tártibin aıqyndaıdy jáne kóliktik qaptama komplektileriniń konstrýksııasyn bekitedi, sondaı-aq basqa elderdiń ýákiletti organdary bekitken, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda olarǵa sertıfıkattar-ruqsattar kúshin qoldanady;
28) ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik, ıadrolyq qarýdy taratpaý rejımin qamtamasyz etý jáne ıadrolyq synaqtar monıtorıngi jónindegi zertteýlerdi uıymdastyrady;
29) radıoaktıvti qaldyqtardy jáne paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyndy jınaýdy, saqtaýdy jáne kómýdi uıymdastyrý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi;
30) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn jeke jáne zańdy tulǵalar úshin atom energııasy paıdalanylatyn obektiniń Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy zańnamasynda belgilengen ıadrolyq, radıasııalyq, ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik talaptaryna sáıkestigin rastaý ádisteri men tásilderine qatysty ádistemelik usynymdar ázirleıdi jáne bekitedi;
31) ártúrli radıoızotoptar úshin shekti belsendilik shamasynyń mánin belgileıdi;
32) osy Zańda, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdarynda, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń aktilerinde kózdelgen ózge de ókilettikterdi júzege asyrady.
7-bap. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy memlekettik baqylaý
Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy memlekettik baqylaý tekserý nysanynda júzege asyrylady. Tekserý Qazaqstan Respýblıkasynyń Kásipkerlik kodeksine sáıkes júrgiziledi.
3-taraý. ATOM ENERGIIаSYN PAIDALANÝ SALASYNDAǴY QYZMETTI JÚZEGE ASYRÝ ShARTTARY MEN TÁRTIBI
8-bap. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetti júzege asyrýdyń jalpy sharttary
1. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn jeke jáne zańdy tulǵalar:
1) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy tıisti qyzmet túrine lısenzııasy bolýǵa;
2) atom energııasy paıdalanylatyn obektilermen nysanaly jumys isteýdi qamtamasyz etýge;
3) atom energııasy paıdalanylatyn obektiniń jobalaý jáne paıdalaný sıpattamalary men ólshemderiniń ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik eksporttyq baqylaý talaptaryna jáne (nemese) ıadrolyq qarýdy taratpaý rejıminiń talaptaryna sáıkestigin qamtamasyz etýge;
4) Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy zańnamasynda belgilengen ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik talaptarynyń oryndalýyn qamtamasyz etetin uıymdastyrýshylyq qurylymy jáne ishki qujattarynyń júıesi bolýǵa;
5) Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes ıadrolyq materıaldardy esepke alý jónindegi talaptardyń oryndalýyn qamtamasyz etetin uıymdastyrýshylyq qurylymy jáne ishki qujattarynyń júıesi bolýǵa;
6) Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes ıondandyrýshy sáýlelený kózderin esepke alý jónindegi talaptardyń oryndalýyn qamtamasyz etetin uıymdastyrýshylyq qurylymy jáne ishki qujattarynyń júıesi bolýǵa;
7) ıadrolyq materıaldardy esepke alý men baqylaýdy qamtamasyz etýge jáne ýákiletti organǵa olardyń bar-joǵy, oryn aýystyrýy jáne ornalasqan jeri týraly esepter usynýǵa;
8) ıondandyrýshy sáýlelený kózderin esepke alý men baqylaýdy qamtamasyz etýge jáne ýákiletti organǵa olardyń bar-joǵy, oryn aýystyrýy jáne ornalasqan jeri týraly esepter usynýǵa;
9) ýákiletti organǵa ıadrolyq, radıasııalyq nemese ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge qatysty júıelerdegi, jabdyqtardaǵy, ıadrolyq qondyrǵy qujattamasyndaǵy kez kelgen ózgerister týraly habarlaýǵa;
10) ýákiletti organǵa ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdikke baılanysty avarııalar men oqys oqıǵalar týraly habarlaýǵa;
11) ómirlik sıkliniń búkil kezeńi ishinde ıadrolyq qondyrǵyny qaýipsiz paıdalaný jáne oǵan tehnıkalyq qyzmet kórsetý úshin qajetti uıymdastyrýshylyq, qarjylyq, materıaldyq-tehnıkalyq resýrstaryna ıe bolýǵa jáne bilikti personaly bolýǵa;
12) ıadrolyq qondyrǵyny paıdalanýdan shyǵarý, kómý pýnktin jabý, keıinnen kádege jaratý, radıoaktıvti qaldyqtardy kómý, radıasııalyq avarııalardyń saldaryn joıý, adamdardyń ómiri men densaýlyǵyna, jeke jáne zańdy tulǵalardyń múlkine, sondaı-aq qorshaǵan ortaǵa keltirilgen zııandy óteý boıynsha jumystardy qamtamasyz etý úshin qarjy quraldaryn kózdeýge;
13) Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy zańnamasynda belgilengen ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik talaptaryn saqtaýǵa;
14) atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetti júzege asyrý kezinde ıadrolyq jáne radıasııalyq qaýipti jumystarǵa jiberilgen jumyskerlerdiń sáýle alý mólsherin esepke alý men taldaýdy júrgizýge jáne olardyń ótemaqy alý quqyqtaryn iske asyrýdy qamtamasyz etýge;
15) atom energııasy paıdalanylatyn obektilerde jumys isteıtin personaldy daıarlaýdy, biliktiligin saqtaýdy jáne ýaqtyly attestattaýdy júzege asyrýǵa mindetti.
2. Atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdi paıdalanýdy júzege asyratyn jeke jáne zańdy tulǵalardyń jáne (nemese) mundaı obektilerdiń menshik ıeleriniń atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdi basqa jeke jáne zańdy tulǵalarǵa, eger bul tulǵalardyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy tıisti qyzmet túrine lısenzııalary bolmasa, berýge quqyǵy joq.
3. Atom energııasy paıdalanylatyn obektilermen jumys isteýdi júzege asyratyn jeke jáne zańdy tulǵalar qyzmetin toqtatqan kezde qyzmetti qaýipsiz toqtatý jónindegi mynadaı is-sharalardy oryndaýǵa:
1) ıadrolyq materıaldardy jáne (nemese) ıondandyrýshy sáýlelený kózderin atom energııasy paıdalanylatyn obektilermen jumys isteýdi júzege asyratyn, olarmen jumys isteýge tıisti lısenzııalary bar jeke jáne zańdy tulǵalarǵa berýge;
2) radıoaktıvti qaldyqtardy jáne (nemese) paıdalanylǵan radıonýklıdti kózderdi saqtaý nemese kómý pýnktterine berýge;
3) paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyndy saqtaý nemese kómý pýnktterine ne atom energııasy paıdalanylatyn obektilermen jumys isteýdi júzege asyratyn, ıadrolyq materıaldarmen jumys isteýge tıisti lısenzııalary bar zańdy tulǵalarǵa berýge;
4) qorshaǵan ortany qalpyna keltirý, aýmaqtardy rekýltıvasııalaý, toqtatylatyn qyzmetti júzege asyrý kezinde lastanǵan jabdyqtar men úı-jaılardy aktıvsizdendirý boıynsha jumystar júrgizýge mindetti.
9-bap. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetti lısenzııalaý
1. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetti lısenzııalaý osy Zańǵa jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ruqsattar jáne habarlamalar týraly zańnamasyna sáıkes júzege asyrylady.
Alyp qoıý deńgeıinen joǵary atom energııasy paıdalanylatyn obektilermen qyzmet lısenzııalanýǵa jatady.
2. Qyzmettiń túrleri: atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdiń ómirlik sıkliniń kezeńderine baılanysty jumystardy oryndaý; ıadrolyq materıaldarmen jumys isteý; radıoaktıvti zattarmen, quramynda radıoaktıvti zattar bar aspaptarmen jáne qondyrǵylarmen jumys isteý; ıondandyrýshy sáýlelenýdi generasııalaıtyn aspaptarmen jáne qondyrǵylarmen jumys isteý; radıoaktıvti qaldyqtarmen jumys isteý; ıadrolyq materıaldardy, radıoaktıvti zattardy, ıondandyrýshy sáýlelenýdiń radıoızotoptyq kózderin, radıoaktıvti qaldyqtardy tranzıttik tasymaldaýdy qosa alǵanda, Qazaqstan Respýblıkasy aýmaǵynyń sheginde tasymaldaý úshin lısenzııa jáne (nemese) lısenzııaǵa qosymsha alýǵa ótinishti qaraý merzimi – ol usynylǵan kúnnen bastap:
1) radıasııalyq qaýiptiligi 1 jáne 2-sanattardaǵy ıadrolyq qondyrǵylar, kómý pýnktteri úshin – on aıdan aspaıdy;
2) radıasııalyq qaýiptiligi 3 jáne 4-sanattardaǵy ıadrolyq qondyrǵylar, radıasııalyq qaýiptiligi 1 jáne 2-sanattardaǵy radıasııalyq jáne elektrofızıkalyq qondyrǵylar úshin – bes aıdan aspaıdy;
3) radıasııalyq qaýiptiligi 3-sanattaǵy radıasııalyq jáne elektrofızıkalyq qondyrǵylar úshin – alpys jumys kúninen aspaıdy;
4) radıasııalyq qaýiptiligi 4-sanattaǵy radıasııalyq jáne elektrofızıkalyq qondyrǵylar úshin – qyryq jumys kúninen aspaıdy;
5) paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyndy, aktıvtiligi joǵary radıoaktıvti qaldyqtardy tasymaldaý úshin – tórt aıdan aspaıdy;
6) ıadrolyq materıaldardy tasymaldaý úshin – elý jumys kúnin;
7) aktıvtiligi ortasha, aktıvtiligi tómen radıoaktıvti qaldyqtardy, radıoaktıvti zattar men jabyq radıoaktıvti kózderdi tasymaldaý úshin – otyz jumys kúnin quraıdy.
3. Iаdrolyq, radıasııalyq, elektrofızıkalyq qondyrǵylarǵa qatysy joq ıondandyrýshy sáýlelený kózderimen nemese radıoaktıvti qaldyqtarmen jumys isteý, sondaı-aq qyzmettiń túrleri: atom energııasyn paıdalaný salasynda qyzmetter kórsetý; burynǵy ıadrolyq synaq polıgondarynyń aýmaqtaryndaǵy jáne júrgizilgen ıadrolyq synaqtar saldarynan lastanǵan basqa aýmaqtardaǵy qyzmet; ıadrolyq qondyrǵylar men ıadrolyq materıaldardy fızıkalyq qorǵaý; ıadrolyq jáne radıasııalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge jaýapty personaldy arnaıy daıarlaý úshin lısenzııa jáne (nemese) lısenzııaǵa qosymsha berý týraly ótinishterdi qaraý merzimi otyz jumys kúnin quraıdy.
4. Lısenzııaǵa qosymshada lısenzııa berýdiń erekshe sharttary retinde aspaptardyń, qondyrǵylardyń, materıaldardyń, zattardyń, qaldyqtardyń túri kórsetiledi, bularmen lısenzıat mynadaı tizbe boıynsha jumys júrgizedi:
1) ıadrolyq otyn jáne onyń komponentterin daıyndaıtyn qondyrǵylar;
2) atom energetıkalyq stansııalary;
3) ıadrolyq (atom) zertteý reaktorlary;
4) termoıadrolyq reaktorlar;
5) tabıǵı ýran óndiretin jáne qaıta óńdeıtin qondyrǵylar;
6) aktıvtiligi joǵary radıoaktıvti qaldyqtardy saqtaý pýnktteri;
7) aktıvtiligi ortasha radıoaktıvti qaldyqtardy saqtaý pýnktteri;
8) aktıvtiligi tómen radıoaktıvti qaldyqtardy saqtaý pýnktteri;
9) paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyndy saqtaý pýnktteri;
10) radıonýklıdti kózderdi saqtaý pýnktteri;
11) aktıvtiligi joǵary radıoaktıvti qaldyqtardy kómý pýnktteri;
12) aktıvtiligi ortasha radıoaktıvti qaldyqtardy kómý pýnktteri;
13) aktıvtiligi tómen radıoaktıvti qaldyqtardy kómý pýnktteri;
14) paıdalanylyp bolǵan ıadrolyq otyndy kómý pýnktteri;
15) paıdalanylǵan radıonýklıdti kózderdi kómý pýnktteri;
16) ızotoptyq quramy kórsetilgen ıadrolyq materıaldar;
17) radıoaktıvti zattar;
18) radıofarmpreparattar;
19) neıtron generatorlary;
20) quramynda ýran bar zattar;
21) quramynda torıı bar zattar;
22) tabıǵı ýrannyń qaıta óńdelgen ónimderi;
23) belsendiligi kórsetilgen jabyq radıonýklıdti kózder;
24) aktıvtiligi joǵary radıoaktıvti qaldyqtar;
25) aktıvtiligi ortasha radıoaktıvti qaldyqtar;
26) aktıvtiligi tómen radıoaktıvti qaldyqtar;
27) radıoızotoptyq spektrometrler, taldaǵyshtar, datchıkter, ólsheýishter;
28) rentgendik spektrometrler, taldaǵyshtar, datchıkter, ólsheýishter;
29) stasıonarlyq radıoızotoptyq defektoskoptar;
30) kóshpeli radıoızotoptyq defektoskoptar;
31) stasıonarlyq rentgendik defektoskoptar;
32) kóshpeli rentgendik defektoskoptar;
33) qol júgin, bagajdy, kólikti, materıaldardy, zattardy jete tekserýge arnalǵan radıoızotoptyq qondyrǵylar;
34) qol júgin, bagajdy, kólikti, materıaldardy, zattardy jete tekserýge arnalǵan rentgen jabdyǵy;
35) adamdy jeke-dara jete tekserýge arnalǵan rentgen jabdyǵy;
36) energııasy 10 MeV deıin elektrondardy údetkishter;
37) energııasy 10 MeV joǵary elektrondardy údetkishter;
38) energııasy 2 MeV/nýklonǵa deıin ıondardy údetkishter;
39) energııasy 2 MeV/nýklonnan joǵary ıondardy údetkishter;
40) zarıadtalǵan bólshekterdi medısınalyq údetkishter;
41) jalpy maqsattaǵy medısınalyq rentgen qondyrǵylary;
42) medısınalyq rentgendik dentaldyq jabdyq;
43) medısınalyq rentgendik mammografııalyq qondyrǵylar;
44) medısınalyq rentgendik angıografııalyq jabdyq;
45) medısınalyq kompıýterlik rentgendik tomograftar;
46) medısınalyq radıoızotoptyq dıagnostıkalyq jabdyq;
47) medısınalyq rentgendik terapııalyq jabdyq;
48) medısınalyq rentgendik sımýlıatorlar;
49) medısınalyq gamma-terapııalyq qondyrǵylar.
5. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmet túrlerine lısenzııalardyń qoldanylýy mynadaı jaǵdaılarda:
1) radıasııalyq avarııalar jáne (nemese) oqys oqıǵalar kezinde;
2) tekserýler nátıjesinde anyqtalǵan ıadrolyq jáne (nemese) radıasııalyq jáne (nemese) ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdik, ıadrolyq materıaldardy, ıondandyrýshy sáýlelený kózderin esepke alý talaptary buzylǵan kezde;
3) lısenzııa alý kezinde lısenzıat usynǵan materıaldarda anyq emes málimetter anyqtalǵan kezde;
4) ýákiletti organnyń nusqamalary belgilengen merzimderde oryndalmaǵan kezde alty aıdan aspaıtyn merzimge toqtatyla turýy múmkin.
6. Lısenzııanyń qoldanylýy toqtatyla turǵan kezde lısenzıat ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýdi jalǵastyrady.
7. Lısenzııany toqtata turý nemese odan aıyrý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdarynda belgilengen tártippen júzege asyrylady.
10-bap. Qondyrǵylardyń radıasııalyq qaýiptilik sanattary
1. Iаdrolyq, radıasııalyq, elektrofızıkalyq qondyrǵylar mynadaı tórt radıasııalyq qaýiptilik sanatyna bólinedi:
1) 1-sanat – avarııa kezinde olardyń sanıtarııalyq-qorǵaý aımaǵynyń sheginen tysqary jerde halyqqa radıasııalyq áseri bolýy múmkin qondyrǵylar;
2) 2-sanat – avarııa kezinde radıasııalyq áser olardyń sanıtarııalyq-qorǵaý aımaǵynyń aýmaǵymen shekteletin qondyrǵylar;
3) 3-sanat – radıasııalyq áseri olardy ornalastyrý alańymen shekteletin qondyrǵylar;
4) 4-sanat – radıasııalyq áseri atom energııasyn paıdalana otyryp qyzmetti júzege asyrýǵa baılanysty jumystar júrgiziletin úı-jaılarmen nemese jumys ornymen ǵana shekteletin qondyrǵylar.
2. Iаdrolyq, radıasııalyq, elektrofızıkalyq qondyrǵylardyń radıasııalyq qaýiptilik sanattaryn atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetti júzege asyratyn jáne (nemese) qondyrǵylardyń menshik ıeleri bolyp tabylatyn jeke jáne zańdy tulǵalar radıasııalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etýge qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptarǵa jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy zańnamasyna sáıkes aıqyndaıdy.
3. Zańdy tulǵalar ǵana radıasııalyq qaýiptiligi 1 jáne 2-sanattardaǵy ıadrolyq jáne radıasııalyq qondyrǵylardyń, sondaı-aq elektrofızıkalyq qondyrǵylardyń menshik ıeleri bola alady.
11-bap. Radıonýklıdti kózderdiń qaýiptilik sanattary
1. Radıasııalyq qorǵanýdy ońtaılandyrý jáne ıadrolyq, radıasııalyq jáne ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsatynda radıonýklıdti kózder adamǵa qaýipti áser týǵyzatyn shekti belsendilikke kózdiń belsendiliginiń qatysymen aıqyndalatyn bes qaýiptilik sanatyna bólinedi:
1) 1-sanat – belsendiligi shekti belsendilikke qatysty 1000-nan astam mánge ıe kózder;
2) 2-sanat – belsendiligi shekti belsendilikke qatysty 10-nan 1000-ǵa deıingi mánge ıe kózder;
3) 3-sanat – belsendiligi shekti belsendilikke qatysty 1-den 10-ǵa deıingi mánge ıe kózder;
4) 4-sanat – belsendiligi shekti belsendilikke qatysty 0,01-den 1-ge deıingi mánge ıe kózder;
5) 5-sanat – belsendiligi alyp qoıý deńgeıinen joǵary mánge ıe jáne belsendiligi shekti belsendilikke qatysty 0,01-den kem mánge ıe kózder.
2. Ártúrli radıoızotoptar úshin shekti belsendilik shamasynyń mánderin ýákiletti organ belgileıdi.
12-bap. Iаdrolyq qondyrǵylar men kómý pýnktterin salý
1. Iаdrolyq qondyrǵylardy jáne kómý pýnktterin salý jáne salý aýdany týraly sheshimdi aýmaǵynda qondyrǵyny nemese kómý pýnktin salý josparlanatyn jergilikti ókildi organdardyń kelisimimen Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti:
1) eldiń jáne onyń jekelegen óńirleriniń sharýashylyq mindetterin sheshý úshin olarǵa degen qajettilikterdi;
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy zańnamasynyń talaptaryna saı keletin kórsetilgen obektilerdi ornalastyrý úshin qajetti jaǵdaılardyń bolýyn;
3) jaqyn ornalasqan azamattyq jáne áskerı obektiler tarapynan kórsetilgen obektilerge qaýipsizdik qateriniń joq ekendigin;
4) Qazaqstan Respýblıkasynyń ekologııalyq zańnamasynda belgilengen talaptardy;
5) kórsetilgen obektilerdi ornalastyrýdyń óńirdiń ónerkásiptik, aýyl sharýashylyq jáne áleýmettik damýyna yqtımal áleýmettik jáne ekonomıkalyq saldaryn eskere otyryp, qabyldaıdy.
2. Salý jáne salý aýdany týraly sheshim qabyldanǵannan keıin ıadrolyq qondyrǵyny nemese kómý pýnktin ornalastyrý alańyn tańdaý jumystary júrgiziledi.
3. Iаdrolyq qondyrǵyny nemese kómý pýnktin ornalastyrý alańy:
1) tabıǵı jáne (nemese) tehnogendik sıpattaǵy yqtımal syrtqy áserler;
2) radıoaktıvti zattardyń yqtımal kóshirilýi;
3) ıadrolyq qondyrǵyny nemese kómý pýnktin paıdalaný nátıjesinde nemese oqys oqıǵalardyń nemese avarııalardyń týyndaýy saldarynan halyqqa jáne qorshaǵan ortaǵa keltiriletin nuqsandy bolǵyzbaý múmkindigi eskerile otyryp, aıqyndalýǵa tıis.
4. Iаdrolyq qondyrǵyny nemese kómý pýnktin jobalaý, salý jáne paıdalanýǵa berý osy Zańǵa jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdaryna sáıkes júzege asyrylady.
5. Iаdrolyq qondyrǵylardyń jáne kómý pýnktteriniń jobalaý qujattary mindetti túrde memlekettik ekologııalyq jáne sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq saraptamalardan ótkiziledi.
6. Iаdrolyq qondyrǵylardy jáne kómý pýnktterin salýǵa zańdy tulǵalarǵa ǵana ruqsat etiledi.
7. Ulttyq qaýipsizdikke qater tóngen jaǵdaılarda, Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti ıadrolyq qondyrǵyny nemese kómý pýnktin salýdy toqtatý týraly sheshim qabyldaýǵa quqyly.
13-bap. Iаdrolyq fızıkalyq qaýipsizdik
1. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy qyzmetti júzege asyrý kezinde paıdalanýshy uıym ıadrolyq fızıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etedi.
2. Iаdrolyq fızıkalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý maqsatynda atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdi fızıkalyq qorǵaý júzege asyrylady, ol:
1) atom energııasy paıdalanylatyn obektini ıadrolyq materıaldardy ruqsatsyz alyp qoıýdan, urlaýdan nemese ıadrolyq qondyrǵyny zańsyz basyp alýdan qorǵaýdy;
2) atom energııasy paıdalanylatyn obektilerdi dıversııadan qorǵaýdy;
3) atom energııasy paıdalanylatyn obektilerde bolýy yqtımal dıversııanyń radıologııalyq saldaryn jeńildetýdi nemese barynsha azaıtýdy qamtamasyz etýge tıis.
3. Radıasııalyq qaýiptiligi 1 jáne 2-sanattardaǵy ıadrolyq qondyrǵylardy kúzetýdi ishki ister organdarynyń mamandandyrylǵan kúzet bólimsheleri júzege asyrady.
14-bap. Iаdrolyq materıaldar men ıondandyrýshy sáýlelený kózderin memlekettik esepke alý
1. Iаdrolyq materıaldar men ıondandyrýshy sáýlelený kózderi ýákiletti organ aıqyndaıtyn tártippen memlekettik esepke alynýǵa jatady.
2. Iаdrolyq materıaldar men ıondandyrýshy sáýlelený kózderin memlekettik esepke alý ıadrolyq materıaldardyń, ıondandyrýshy sáýlelený kózderiniń qolda bar sanyn, olarmen jumys isteý kezinde olardyń oryn aýystyrýyn jáne ornalasqan jerin aıqyndaýdy qamtamasyz etedi.
3. Atom energııasy paıdalanylatyn obektilermen jumys isteýdi júzege asyratyn jeke jáne zańdy tulǵalar ýákiletti organǵa ıadrolyq materıaldar men ıondandyrýshy sáýlelený kózderiniń bar-joǵy, oryn aýystyrýy jáne ornalasqan jeri týraly esepterdi usynady.
4. Ýákiletti organ ıondandyrýshy sáýlelený kózderiniń bar-joǵy, oryn aýystyrýy jáne ornalasqan jeri týraly alynǵan aqparatqa taldaý men salystyrýdy júzege asyrady jáne ony ıondandyrýshy sáýlelený kózderiniń tizilimine engizedi.
15-bap. Atom energııasyn paıdalaný salasynda eksport pen ımportty júzege asyrý
1. Iаdrolyq jáne arnaıy ıadrolyq emes materıaldardyń, jabdyqtardyń, qondyrǵylardyń, tehnologııalardyń, ıondandyrýshy sáýlelený kózderiniń, qosarly qoldanylatyn (maqsattaǵy) jabdyqtardyń jáne tıisti taýarlar men tehnologııalardyń, olardy shyǵarýǵa baılanysty jumystardyń, kórsetiletin qyzmetterdiń eksporty men ımporty ýákiletti organnyń kelisýi boıynsha eksporttyq baqylaý salasyndaǵy memlekettik retteýdi júzege asyratyn ýákiletti memlekettik organnyń lısenzııasy negizinde júzege asyrylady.
2. О́nimniń nemese zııatkerlik shyǵarmashylyq qyzmet nátıjeleriniń eksportyna, eger mundaı ónim nemese zııatkerlik shyǵarmashylyq qyzmet nátıjeleri ıadrolyq qarýdy nemese onyń komponentterin ázirleýde, jasaýda, synaýda jáne berýde paıdalanatyndyǵy eksporttaýshyǵa anyq belgili bolsa, tyıym salynady.
3. Atom energııasyn paıdalaný salasyndaǵy eksporttyq baqylaýdyń normalary men talaptaryn qamtamasyz etý maqsatynda eksporttaýshylar Qazaqstan Respýblıkasynyń eksporttyq baqylaý týraly zańnamasyna sáıkes fırmaishilik eksporttyq baqylaý júıelerin qurady.
16-bap. Iаdrolyq materıaldardy, radıoaktıvti zattardy jáne radıoak
Sońǵy jańalyqtar
Astanada jaldamaly páterlerde esirtki saqtaǵan kúdikti ustaldy
Esirtki • Keshe
Hokkeıshi Ýeın Gretskıdiń jeıdesi 1,2 mlrd teńgege satyldy
Hokkeı • Keshe
Atyraý oblysynda brakonerlerden 6 tonnadan astam balyq tárkilendi
Aımaqtar • Keshe
Aımaqtar • Keshe
Dárigerler áıeldiń analyq bezinen 6 kg isikti alyp tastady
Medısına • Keshe
