Mal ósirip, et óndirý órkendeıdi

Elimizde mal sharýashylyǵyn damytýǵa úlken múmkindikter týyp otyr. Buıyrtsa, budan bylaı etti iri qarany bor­daqylaý men onyń etin óńdep, eksportqa shyǵarý isi órkendeı túspek. Keshe Ortalyq kommýnıkasııalar qyzmetinde baspasóz máslıhatyn ótkizgen Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń departament dırektory Erkebulan Ahmetov osy jóninde aıtty. Qazaqstan naryǵyna ıtalııa­lyq Cremonini tobynyń qury­lymyna kiretin Inalca Eurasia iri agroónerkásiptik transulttyq korporasııa kele jatqanyn aıt­qan departament dırektory Memleket basshysynyń salaǵa qatysty júktegen tapsyrmalary týraly áńgimeledi. «El Pre­zıdenti júktegen mindetti oryndaý maqsatynda mınıstrlik oblys ákimdikterimen birlese otyryp, 2011 jyldan bastap iri qara mal etiniń eksporttyq áleýetin arttyrýǵa qatysty jobany júze­ge asyryp keledi. Jobanyń sheń­berinde mal bordaqylaý alań­daryn salý jumystary júrgizildi. Qazirgi tańda olardyń jalpy qýattylyǵy 176 myń bas maldy bordaqylaýǵa qaýqarly. Tórt jyldan beri turaqty túrde tuqymdyq túrlendirý, ıaǵnı jergilikti mal basynyń tuqymyn jaqsartý maqsatynda asyldandyrý jáne seleksııalyq jumys­tar júrgizilip otyr. Osy kezde fer­merlik sharýashylyqtarda tuqymdyq túrlendirýge arnalǵan 660 myńnan astam urǵashy mal bar. Osynaý baǵdarlamaǵa mal sharýashylyǵyndaǵy 10 myńnan astam sharýashylyq qatysyp jatyr. Bul kórsetkish barlyq urǵashy mal basynyń 25 paıyzyn quraıdy. Jeńildetilgen «Sybaǵa» baǵdarlamasy aıasynda 270 myńnan astam urǵashy mal satyp ákelindi. О́z kezeginde bul joba iri qara mal sharýashylyǵynda fermerlik qojalyqtardy damytýǵa úlken jol ashty», dedi E.Ahmetov. Endi elimizdiń naryǵyna kele jatqan ıtalııalyq Cremonini to­­­bynyń qurylymyna kiretin Inalca Eurasia iri agroónerkásiptik transulttyq korporasııasy týraly aıtar bolsaq, ol qazaqstandyq «Aktep» kompanııasymen birge «100 naqty qadam» Ult Jospary sheń­berindegi «etti óndirý jáne qaıta óńdeýdi damytýǵa st­ra­tegııa­lyq ınvestorlardy tartý» 61-qadamyn júzege asyrý maq­satynda memorandýmǵa qol qoıypty. Brıfıngke qatysqan korporasııa ókili Andreı Vakýlınniń sózine qaraǵanda, Qazaqstan mal ósirý men onyń etin eksporttaýǵa álemdegi eń qolaıly eldiń biri eken. Onyń birinshi dáleli, qazaq bıligi osy iske óte múddeli bolyp, ony júzege asyrýǵa qulshynys tanytyp otyr. Ekinshi, qazaqtyń keń-baıtaq jeri mal ósirýge jaıly ári tıimdi kórinedi. «Inalca Eurasia» elimizdiń et salasyna 100 mln. eýrodan as­tam ınvestısııa salýǵa sheshim qa­byldady, osy ınvestısııalar respýblıkamyzdyń úsh oblysynda jalpy qýattylyǵy 44 myń bas maldy bir ýaqytta bordaqylap baǵý alańdarynyń qurylysy úshin satylap-birik­tirilgen kompanııany qurýǵa baǵyttalatyn bolady. Oǵan qosa, Aqtóbe oblysyndaǵy et kombınatynyń qýattylyǵyn arttyryp, 20 myń tonna et jáne et ónimderin óńdeı alatyndaı etip jańǵyrtý josparlanǵan. «Inalca Eurasia» kompanııasy qazaqstandyq et bren­din qalyptastyrýǵa jáne Reseı men Eýropa elderin et eks­­­portymen qamtamasyz etýge nıetti. Al «Aktep» kompanııasy 2015 jyly aı saıyn turaqty túr­de 200 tonna kóleminde et eksporttaýǵa shyǵyp otyr. 2016 jyly et ónimderin eksporttaýdy jylyna 12 000 tonnaǵa deıin jetkizýdi josparlaǵan kórinedi. Qýattylyǵy jylyna 7200 tonna et óndiretin zamanaýı et óń­deıtin zaýyt salynǵan. Osynyń barlyǵy kompanııanyń etti mal sharýashylyǵyndaǵy óńiraralyq kooperasııanyń ortalyǵy bo­lýǵa múmkindik beredi eken. Bularmen birge, úsh oblystyń ákimdikteri men mınıstrlik jáne «Inalca Eurasia» kompanııa­sy ara­lyǵynda, óńirlerdegi et eks­por­tynyń áleýetin arttyrýǵa min­detter men ındıkatıvti kór­set­kishterdi anyqtaıtyn etti mal sharýashylyǵy salasynda óńir­aralyq kooperasııa qurý boıynsha birlesken is-áreketter josparyna qol qoıylypty. Byltyr qarasha aıynda «Evr­azııa agroholdıng» jáne «Rifa Holding Group» qytaılyq trans­ulttyq kompanııalar arasynda Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Aıagóz aýdanynda qýattylyǵy 17 myń tonna et ónimin quraıtyn et kombınatynyń qurylysy bo­ıynsha birlesken ınvestısııalyq jobany júzege asyrý boıynsha da memorandýmǵa otyrypty. О́nim Qytaıǵa eksporttalady. Búginde AShM-niń veterınarlyq baqylaý qyzmeti QHR-dyń veterınarlyq qyzmetimen birge Qazaqstannan Qytaıǵa mal sharýashylyǵy ónim­derin ótkizýge qoıylǵan tyıymdar men shekteýlerdi alyp tastaý, sondaı-aq, sıyr jáne qoı eti boıynsha qytaı naryǵyna ruqsat alý máselelerin pysyqtaýda eken. Departament dırektory osy jóninde aıta otyryp, Qytaı Shy­ǵys Qazaqstan oblysynda et klasterin qurýǵa 11 mln. dollar ınvestısııa salatynyn jetkizdi. «Bul jobaǵa Qytaı 11 mln. dollar ınvestısııa salmaq. Osy et klasterinde qýattylyǵy 17 myń tonna bolatyn et óńdeý keshenin salý josparlandy», dedi ol. Nurbaı ELMURATOV, «Egemen Qazaqstan».