Rýhanııat • 23 Mamyr, 2023
Bekasyl áýlıe el danalary ortasynda
Murasy rýhanı qundylyqtardy baıytqan ultymyzdyń dańqty perzenti Bekasyl Bıbolatuly týraly sońǵy kezeńde biraz ıgilikti is-shara júzege asyryldy. Qalamgerlerden Mamytbek Qaldybaı, Quralbek Ergóbekov, t.b. kitaptary, maqalalary jaryq kórdi.
Almaty • 23 Mamyr, 2023
Birtýar ádebıettanýshy ardaqtaldy
Jaqynda Almatydaǵy Muhtar Áýezov murajaı-úıiniń májilis zalynda asa kórnekti ádebıetshi ǵalym, synshy, abaıtanýshy, áýezovtanýshy Aıqyn Nurqatovtyń 95 jyldyǵyna arnalǵan respýblıkalyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Pánı dúnıede 35 jyl ǵana jasasa da, artyna sonshalyqty mol ári máıekti mura qaldyrǵan aıtýly ádebıettanýshyny ardaq tutqan keleli jıynnyń ótýine M. Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty muryndyq bolǵanyn aıtý lázim. Konferensııany ashqan atalǵan ınstıtýttyń dırektory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, UǴA korrespondent-múshesi Kenjehan Matyjanov ári qaraı moderatorlyq tizginin ustady.
Ǵylym • 23 Mamyr, 2023
Topyraqtaný ǵylymy «adasyp» júr
Agrarlyq salada biliksiz menedjerler jumys isteıtin sekildi. Sebebi bul salanyń qaı baǵytyn alsań da, sheshilmeıtin másele óte kóp. Olar munyń bárin qarjynyń joqtyǵymen túsindiredi. Alaıda bul – aqylǵa syımaıtyn dúnıe. Bizdińshe salanyń eki tizgin, bir shylbyryn ustap otyrǵan menedjerler ǵylymı baǵyttyń mánin, mańyzyn túsinbeıdi. Máseleniń bári de osydan týyndap otyrǵan sekildi. Agrarlyq salany osy baǵytty jetik meńgergen, bilimdi de bilikti adamdar basqarýy kerek.
Tarıh • 22 Mamyr, 2023
Halyqqa qyzmet etý bilimnen be, minezden be?
Osydan 106 jyl buryn, 1917 jyly 27 aqpanda halyqtar túrmesine aınalǵan Reseı ımperııasynda aqpan tóńkerisi bolyp, patshalyq rejim qulady. 1916 jyldyń maýsym aıynan aq patshaǵa qarsy atqa qonǵan qazaq bul túbegeıli ózgeristi qýana qarsy aldy. Sol jyldyń qazan aıynda bolshevıktik tóńkeris ótip, ol 5 jylǵa sozylǵan qandy Azamat soǵysynyń bastalýyna túrtki boldy. Reseı halqy «aq» pen «qyzyl» jáne olardy moıyndamaıtyn «jasyl», «qara» sekildi sansyz qozǵalys pen partııaǵa bólinip, ózara aıaýsyz qyrqysty. Qantógis, adam óltirý qalypty jaǵdaıǵa aınaldy. Sondaı ótpeli kezeńde shet ulttardan shyqqan zııalylar óz talaptaryn qoıa bildi jáne olar elemeýge bolmaıtyn kúshke aınaldy. Qazaq bul kezeńde «artta qalǵan qarańǵy halyq» sanalǵanymen, tarıhtyń jaýapty shaǵynda onyń arasynan juldyzdaı jarqyraǵan tarıhı tulǵalaryn shyǵaryp, ulttyń joǵyn joqtatyp, muńyn muńdata aldy.
Qarjy • 22 Mamyr, 2023
Memlekette el-jurtpen keńesip is júrgizýdi qajet etetin salanyń biri – qarjy salasy. «Kelisip pishken ton kelte bolmas» degen dana halqymyz ár isti keńesip, kelisip atqarǵanda ǵana bereke bolady deıdi. Bereke – az tabystyń kóp paıda ákelýi, iske jaraýy degen sóz.
Qoǵam • 22 Mamyr, 2023
Jaqsy adam ár dáýirde, ár qoǵamda bar. Sanasy sergek urpaq ultyna janyn berip, qanyn tógip, adal qyzmet etken jandardy qurmettep, qadirleı alady. Eline eńbegi sińgen qaıratkerler kimder, al kimderdiń qoǵamǵa paıdasynan góri zııany basym, jıirkenishti ekenin bilip, ara-jigin ajyratý kezinde abaı bolǵanymyz abzal. О́tirik pen ónege ómirde qatar turmaýy kerek.
Tarıh • 21 Mamyr, 2023
Otanymyzdyń órkendeýi úshin kúsh-qaıratyn jumsap, eldi damytýǵa qatysty árbir máselege memlekettik múdde turǵysynan qaraı bilgen, ónegeli isimen sońyna jarqyn iz qaldyrǵan aıtýly azamattarymyz az emes. Sondaı kórnekti tulǵanyń biri – qoǵam qaıratkeri, dıplomat «Dos-Muqasan» ansambliniń bastaýynda turǵan ónerpaz Shárip Omarov.
Densaýlyq • 19 Mamyr, 2023
Qaýipti dertten qorǵana bilińiz
Tilge tıek etip otyrǵanymyz – AITV/JITS indeti. Qarapaıym tilmen aıtqanda, AITV (adamnyń ımmýn tapshylyǵy vırýsy) juqpasy JITS-tiń (juqtyrylǵan ımmýn tapshylyǵy sındromy) basty sebebi bolyp sanalady. Ol AITV juqtyrǵan adamnyń qany, sháýeti, qynap suıyqtary, ana súti, deni saý adamǵa basqa da bıologııalyq suıyqtyqtar arqyly berilýi múmkin. Nashaqorlardyń ıne men shprısti birneshe ret paıdalanýy da AITV-nyń esirtki qoldanýshylar arasynda taralýyna ákelip soǵady.
Qoǵam • 19 Mamyr, 2023
Adam balasy jaqsy oılap, aınalasyndaǵy jandarǵa jaqsy sóz aıtyp, jaqyn jandarǵa jaqsylyq tilep júretindigi qandaı ǵanıbet. Sonyń bári, túptep kelgende, ádetińizge aınalady eken. Al ádetińiz – taǵdyryńyz. Taǵdyryńyz – ómirińiz ekenin boljamdaý, árıne, árkimge de qıyndyq týdyrmasy anyq.
Bilim • 18 Mamyr, 2023
Adamgershilik tárbıe adastyrmaıdy
Qazir elimizde memlekettik organdardy reformalaý, saıası partııalar júıesin damytý, saılaý úderisin jańǵyrtý, quqyq qorǵaý ınstıtýttaryn nyǵaıtý sııaqty qoǵamnyń damýy úshin asa ózekti úrdister júrip jatyr. Qoǵamnyń saıası jáne qurylymdyq reformalarynyń bári adamǵa, onyń ishki nıeti men umtylysyna, qundylyǵy men maqsatyna, qulshynysy men áreketine negizdelgende jemis bermek. Demek Ádiletti Qazaqstandy qurý jas urpaq tárbıesine de tikeleı baılanysty.
